Blog van fotograaf Joeri van Veen

Klein

2012-01-11T17:03:00.000+01:00

Mijn eerste foto gemaakt in 2012 is nummer vijf in de serie "Standing there":

Ik denk dat mijn beste foto uit 2011 die gele muur in Leuven is. Dat is in ieder geval de foto die ik naar de World Photogaphy Awards 2012 heb opgestuurd.

Inmiddels ben ik al aan diverse alinea's begonnen die ook allemaal weer gewist zijn, het kukelt na een paar woorden alweer in de redeloze afgrond van het überpessimisme waar ik zo goed in ben. Dat bewaar ik dan maar voor mijn boek waar ik een paar dagen geleden tegen beter weten in aan begon en dat gelukkig ook nooit het levenslicht hoeft te zien, zoals ik dat ook al lange tijd uit het oog verloren ben.

Nochtans wens ik u, beste lezer, van wie ik hoop dat die bovenstaande alinea lekker overslaat, een goed 2012 toe.

Takkenfetisj

2011-12-23T01:06:00.000+01:00

Gisteren bij mijn favoriete fotomeneer Foto autofocus in Bussum een ontwikkeld rolletje Kodak 400 opgehaald dat ik enkele dagen daarvoor had volgeschoten met mijn Nikon FM2N en Carl Zeiss ZF 2/28 groothoek objectief, voornamelijk rond de Vesting.

Hoewel de kleuren beter kunnen vond ik het zo wel aardig dat je meteen ziet dat het van film gescand is. De scanner heeft teveel (zeer onduidelijke) instellingen voor mijn verkouden hoofd om hier nog verbeterpogingen aan te wagen. Het meest boeiend vind ik sowieso de winterse takken waarbij de structuren en vormen zo'n beetje het enige aspect zijn, zodat de kleurafwijking er al nauwelijks meer toe doet.

Eerlijk gezegd weet ik niet zo goed wat ik nou met deze takkenfetisj moet. Objectief gezien ontstijgen deze foto's (en vele anderen die ik maakte in het genre) het niveau van een mislukking niet, kan ik mij zo voorstellen. Het is ook niet zo dat ik er iets mee wil uitdrukken, of het moet onbewust een soort (zeer rechtlijnige en oppervlakkige) weergave van mijn psyche zijn, waardoor het mij aantrekkelijk (want bekend en bevestigend) toeschijnt.

Mooi werk op flickr

2011-12-14T18:19:00.001+01:00

Flickr (en met name de foto's die erop staan) stemt mij voornamelijk neerslachtig, vanwege de snoeperige kleurtjes en de simplistische onderwerpen die er even populair zijn als de zelfingenomen nitwits talrijk. Maar soms treft men zomaar een fotostroom van iemand die heel anders bezig is, heel goed mijns inziens. Daarvan drie in dit blogbericht, met elk wat hoogtepunten. Geniet.

1) Charles Schiller

En nog veel, veel meer. Bekijk de fotostroom van Charles Schiller op flickr.

2) Mels van der Mede

Dit was maar een tipje van de sluier. De hele fotostroom van Mels van der Mede op flickr bestaat zo'n beetje uit meesterwerken. Kijken!

3) Cole Blaq. Deze meneer vermeld ik vooral omdat hij zo verfrissend met Lego speelt, zijn foto's daarvan zijn eigenlijk vooral foto's daarvan. Maar inspirerend, vooral zijn set Enter the brick, waarvan hieronder een paar beelden.

(Die laatste doet me denken aan Brazil, van Terry Gilliam.)

Favoriete foto's uit 2011

2011-12-07T13:48:00.001+01:00

Hieronder een aantal foto's die ik gemaakt heb in 2011 en die, wat mij betreft, kandidaat staan voor de titel beste foto (van mij) van 2011. Zo tegen het eind van het jaar bijna obligaat maar toch ook weldadig, om eens terug te kijken en te zien waar je progressie is gestokt of je (in)zicht juist stiekem gepiekt heeft zonder dat je het in de gaten had. Daaronder, net als vorig jaar, links naar een paar foto's die ik mooi vind (geschoten door vrienden van mij).

(Deze is toch niet zo mooi als ik zou willen geloof ik, daarom nu al kandidaat-af.)

(Deze staat hier onder valse voorwendselen vrees ik, hoewel ik de foto uitstekend vind als zodanig geloof ik niet dat dit het soort fotografie is waar ik aan dien te werken en ik geloof ook niet dat hij echt mooi is buiten een soort oppervlakkige geslaagdheid. Maar wat is mooi?)

(Bij nader inzien te stom voor woorden, kandidaat-af dus.)

(Om te illustreren dat er zaken belangrijker zijn dan fotootjes schieten. Als portret geslaagd mijns inziens maar verder geldt wat ik hierboven ook al eens noemde. Maar wat is mooi?)

(Als poster weinig bijzonders maar de foto vind ik verrassend leuk, hoewel afwijkend voor mij, en passend in de traditie van de Hollandse stillevens zoals die recentelijk opgeld lijkt te doen. Niet dat dat iets te maken heeft met of hij mooi is.)

(Uit de Standing there serie mijn favoriet tot nu toe. Toch kandidaat-af alweer denk ik omdat hij in zijn eentje niet standhoudt.)

Bas Stubert

Een kiekje dat het daarmee geassocieerde niveau duidelijk overstijgt:
Queens day

Dit is schitterend, het is de enige foto die ik eigenlijk zelf geschoten had willen hebben. Simpelweg alles klopt en de gekozen techniek / materialen maken hem helemaal af:
Lots of geese

Mooie simplistische documentaire-stijl foto, maar laat je niet van de wijs brengen, de details zijn perfect:
Fiat 500L

Afwijkend, een gescand negatiefstrookje, maar het werkt mijns inziens, mooie sfeer:
Reversal film

Misschien als zodanig gewoon, maar air-to-air is leuk en op deze foto is het contrast tussen het vliegtuig en de aarde prachtig:
Laverda F.8L Falco IV G-ORJW

Ivo Posthumus

Prachtige donkere foto waarin het maar moeilijk wijs worden is:
NietsisScherp-10

Een stapel dozen pretentieloos - en daardoor zeer passend - op de foto gezet:
un-sorted goods

Ik bewonder het experiment en vind het resultaat intrigerend:
Graffiti

De beste zonsondergang-foto in tijden, alles staat op de juiste plaats, de vlakverdeling is perfect:
Silhouette

Bas Gijselhart heeft in 2011 helaas niet veel online geplaatst, maar dit meesterwerk, dat perfect in zijn stijl past, wil ik niemand onthouden:
The beauty is in the detail

Zin maken

2011-11-23T16:24:00.001+01:00

Zojuist een voorzichtig begin gemaakt met een kleine schoonmaak van de woonstede, nadat ik eerst enige tijd wezenloos voor mij uit heb gestaard de stang van de stofzuiger ter hand. Waarom zou ik stofzuigen verkiezen boven ik die gewoon zijn behoefte in de hoek van de kamer doet en daarna tussen lege flessen in zijn eigen braaksel dromend van roze paddestoelen de rest van de dag slijt wordt mij niet scherp. Alle filosofie-boeken die ik de afgelopen tijd trachtte te lezen ten spijt kwam ik niet verder dan een armzalig "bek dicht en doorbijten", wat dan weer kansrijke overeenkomsten kent met het opvoedende adagium "niet met volle mond praten" dat we uit onze jeugd kennen. Daar waar ik ook het "als je geen zin hebt moet je maar zin maken" heb geleerd. Dat mij overigens al decennia geen enkele dienst bewijst.
Het zal een laatste stukje doffe hoop zijn dat wanneer ik mij afdoende in het keurslijf behoud er later betere tijden aanbreken dan wanneer ik duister ben omgekomen aan een overdosis van het één of ander en ik, de kansen gekomen, alleen nog als landingsplek voor vliegen kan fungeren.Tijdens het opruimen kwam ik natuurlijk ook weer de vele foto's tegen die nog in de gang staan om naar het gemeentelijke afvalverwerkingsbedrijf getransporteerd te worden. En het daagde me dat het een mens eigenlijk niet betaamt om bitter te zijn over non-realisaties. Zeker heb ik er niet alles uitgehaald om een groot kunstenaar te worden maar zeker is ook dat de omstandigheden niet gunstig waren. De bitterheid of cynisme die ik door dat laatste soms voel opborrelen als brandend maagzuur is niet alleen zinloos maar ook ongepast, daar anderen in een misschien nog wel slechter klimaat wel mooie kunst weten te maken (of zich op andere wijze genadeloos realiseren en manifesteren), zodat ik het balletje toch echt op mijn eigen helft moet filosoferen.
Al dat etherische (als in vluchtig en onwelriekend) geneuzel brengt je natuurlijk geen spat verder en daarom heb ik geprobeerd ook een beetje praktisch te zijn de afgelopen maand, in de lijn met het schoonhouden der woonstede.

Zo breidde de serie "Standing there" zich uit:

Standing there 3

Standing there 4

Tevens ben ik verder gegaan met wat ik begon met de AKG koptelefoon advertentie. Het belangrijkste daarbij was dat ik de meeste foto's gewoon maar gemaakt heb naar het oorspronkelijke idee en aan elke foto niet meer dan 15 minuten heb besteed. Een heel andere werkwijze dan ik gewoon ben en bewust veel meer op het doen gericht, de praktische kant. Bovendien ging er nu eens geen aandacht naar zuiverheid van onderwerp of overeenkomsten binnen de serie, het is welwillend gadegeslagen alle kanten op gezwabberd en dat interesseert me niet:

Enzovoort (hier ben ik nog niet klaar mee denk ik).

Plato's cave

2011-10-26T18:23:00.002+02:00

Tegen beter weten in toch een nieuwe serie begonnen die al sinds mei dit jaar in mijn hoofd speelt: Plato's cave (eventueel bijlezen op wikipedia). Omdat de laagstaande (ondergaande) winterzon recht mijn appartement in scheen en schouwspelen produceerde waar ik deze serie op wilde baseren en ik werkelijk niets beters te doen had (ik zat al een uur jazz te luisteren) pakte ik de camera om een eerste aanzet te schieten. Waardoor de zoveelste onaffe serie van mij op flickr prijkt. Je zou zeggen een typisch uitvloeisel van een doener. Wellicht omdat de foto's zelf altijd een uitvloeisel zijn van een moment van "doen" waarbij ik werkelijk de rationele tegenwerpingen uit moet schakelen.

Vooralsnog heb ik geen commentaar op dat mijn fotoseries zich steeds meer naar binnen (letterlijk) lijken te keren, een aspect dat mij nu opviel.

Deze serie draait om (gereflecteerd) licht (meer dan schaduw, hoewel het één het ander noodgedwongen impliceert) op een vers wit vel A4, binnenshuis gemaakt waar vreemde patronen ontstaan door meubilair en raam configuraties en dergelijke. Natuurlijk zou ik ondanks mijn weerzin toch een expert willen worden op het gebied van binnenshuize lichtreflecties, zonder de buitenshuize te verloochenen (schier onmogelijk?), al was het maar om de grotzitter ook met grotzitten af te kunnen troeven.

Blokkade (2)

2011-10-24T17:46:00.000+02:00

Misschien is het geen blokkade. Het is exposure, blootstelling aan leegte, aan "het" niets. Helaas is het misschien niet helemaal aan het slagen, door afleiding lijkt het er nu meer op dat ik een "normaal" leven aan het leiden ben. Het leven van een wat middelmatige sufferd die niets beters te bieden heeft dan zuurstof in koolstofdioxide omzetten tot de dood erop volgt.

Laat ik voorop stellen dat daar niets mis mee is* en dat dat zelfs in zekere zin iets is dat ik probeerde te bereiken. Echter, nu het moment van bereiken nadert of al voorbij is voldoet het perceptueel minder. Wat ik mijns inziens nodig heb en waarom ik hier ook aan begon is totale leegte. Ik verwachtte dat daaruit / dan iets zou ontstaan. Misschien uit pure frustratie of gewoon vanwege een teveel aan tijd of gedachtes. En dan niet zozeer ontstaan als wel dat het onmogelijk zou worden op een gegeven moment om niets te blijven "doen". Met als gevolg schepping. Of, en daar lijkt het nu meer naartoe te bewegen, dat ik in een status quo zou komen van gedachteloos voortleven zoals ik zoveel om mij heen zie. (Eigenlijk wilde ik het "doen" gedeelte van mijn persoonlijkheid, dat nu zo goed als niet bestaat, een schop onder de kont geven, met als achtervang het zombiaans* voortleven zoals heden ten dage gebruikelijk lijkt.) ("Doen" is in mijn optiek niet de afleidingen najagen die de werkelijk waardevolle acties obscuur maken.)

Waarom blijft het geestesleven zwanger van potenties (die gedoemd zijn dat te blijven)? Hoe vervullend alle afleidingen afzonderlijk zijn en bij elkaar een leven kunnen vormen, hoe onvolmaakt is het leven dat resulteert!

Ondertussen waren daar de lanceringen van de Canon 1Dx en de Sigma SD1, gebeurtenissen die mij grotendeels koud lieten. Had de 1Dx de Foveon technologie uit de SD1 aan boord dan was mijn consumerend hart misschien warmer geworden. En dan had ik mij, evenals nu, onmiddelijk gerealiseerd dat het slechts gereedschap is, dat je bij het flagrant ontbreken van visie of noodzaak met om het even welke camera de troep kunt produceren die wij allen zo graag aan de buitenwereld toevertrouwen.

Behalve met het idee van de bewegende foto (zie een eerder bericht) ben ik nu ook bezig met de beschreven foto. Aangezien ik de camera nauwelijks meer hanteer dacht ik over te gaan tot het beschrijven van de foto's die zich nog in mij bevinden. De score tot nu toe: een magere twee.

Wordt wellicht vervolgd.

* In sommige gevallen creëert het gedachteloos (door mij inaffectief ook zombiaans genoemd, ik realiseer me dat dat een tekortkoming van mij is, niet van de manier van leven) voortbestaan wel degelijk waarde. Het is niet voor niets dat ik mijn "doe"-zijde meer wil ontwikkelen. Ik bedoel het dus allengs minder beledigend.

Blokkade

2011-09-08T20:02:00.001+02:00

Nog steeds volledig geblokkeerd*. Dat is niet onvreemd. Het is ook niet dat er heel wat mee gemoeid is ofzo. Zelfs gedachten over de blokkade zijn zo goed als geblokkeerd inmiddels. Ik ben benieuwd naar de volgende stap.

* Ondanks een fotootje geschoten tijdens een wandeling rond de Vesting met collega-amateur-fotograaf Bas Stubert.

Ph.D.

2011-08-31T23:59:00.003+02:00

De afgelopen twee dagen kwamen twee korte, verder onbeduidende, verhaallijnen toevallig samen.

De eerste begon terwijl ik een stukje drukwerk aan het opmaken was conform de aanwijzingen van de klant, welke ik nogal inspiratieloos vond, waarbij mijn gedachten tijdens het knutselen afdwaalden: wanneer ik advertenties en dergelijke altijd anders in zou willen vullen dan de klanten die mij opdrachten geven waardoor ik veel energie verlies (aan het behouden van een goed humeur), waarom zou ik dan niet gewoon daarnaast ook dat soort dingen voor mijzelf doen zoals ik het zelf wil? Gewoon in de tijd die mij thuis overschiet?

De tweede begon vanmiddag toen ik op het internet las over een 8 x 10 inch sensor die commercieel fotograaf Mitchell Feinberg heeft laten maken voor zijn technische camera. Hij gebruikt die als een polaroid want hij maakt de uiteindelijke foto op film. Zoiets buitengewoons wekt natuurlijk instant interesse waarna ik de fotograaf zijn website bezocht: www.mitch.fr.

Mooie foto's die commercieel gebruikt kunnen worden, dat vind ik het. Bij vlagen zelfs redelijk geïnspireerd. Ook vind ik ze aan de gladde kant en mis ik een "kunstig" aspect. Dat zal ongetwijfeld de crux blijken te zijn. Maar voor nu zou ik in een zijprojectje ook zo'n pad willen bewandelen, maar dan voor mijzelf. Na weken van inspiratieloosheid is het slechts een klein oprispinkje, ik ben zeker, maar hieronder mijn eerste poging*.

* Ja ik ben mij bewust van de tekortkomingen en ook van het gebrek aan verbinding met de tweede verhaallijn.

Droogte

2011-08-24T18:09:00.000+02:00

Het leidt geen twijfel dat ik, geconfronteerd met de (ervaring van) noodzaak, aardige foto's kan schieten, zoals zovelen. De urgentie is er echter niet. Ik heb al nooit een drive gehad en inmiddels is het me glashelder dat mijn positie binnen deze maatschappij (als onbegrijpelijke, onbegrijpende, buitenstaander) niet perse gediend is met enige activiteit van mijzelf. Mijn "leven" is uitstekend te handhaven wanneer ik slechts doe wat men* van mij vraagt en overal een beetje op tijd probeer te komen. Mijn eigen (na)denkcapaciteit lijkt permanent in verkeerde richtingen te wijzen en ongevraagd uit mijn stoel komen leidt dan ook steevast tot zinloos verlies aan energie.

Dit gezegd hebbende las ik een interessant (al wat ouder) bericht op het blog van Lauren Henkin, die niet alleen mooie foto's maakt maar ook goed schrijft, over een periode van gebrek aan creativiteit.
http://www.laurenhenkinblog.com/2011/05/the-creativity-drought/

En tevens heb ik een soort idee van iets dat mogelijkerwijs een (korte) serie zou kunnen zijn, waarvan onderstaand een voorstelletje aan mezelf (van mezelf).

Er zijn nog wat andere mogelijkheden, namelijk zwartwit foto's met een hoog contrast maken op film met een echte camera (zoals Anton Corbijn doet, heb ik recentelijk nog in Foam gezien, en heren als Richard Avedon en Stephan Vanfleteren) om aan populariteit te winnen. En bewegende landschappen maken zoals ik toevallig zag, ook in Foam, dat Misha de Ridder doet. Mijn bewegend landschap (idee, dat ik al langer heb) is echter anders op twee essentiële punten:
1) Het geluid erbij is kunstmatig (zoals de vogelgeluiden die bij Hitchcock uit een Trautonium komen).
2) De film zelf is een (zeer) korte loop (spreek uit loep) die bestaat uit losse beelden die zoveel mogelijk vloeiend aan elkaar geplakt zijn maar niet in de oorspronkelijke volgorde (timeshuffled dus zeg maar, om hip te wezen). Het doel is dan ook wezenlijk anders dan dat van Misha de Ridder (zoals ik het begrijp).

Of ik dit nog ga doen valt overigens te betwijfelen. Vooralsnog zit mijn stoel erg lekker namelijk en zit er niemand te wachten op dat ik de tijd ga schudden in mijn peecee.

* "men" is niet elke eerst gekomene (toevallige voorbijganger) maar slechts hen die mij zeer na staan en degenen die bereid zijn economische waarde aan mij over te dragen wanneer ik uit mijn stoel kom.

4 foto's uit mijn Nikon

2011-08-14T03:15:00.001+02:00

Een ontwikkeld en afgedrukt zwartwit filmrolletje opgehaald bij Autofocus in Bussum. Het zat al een tijdje in mijn Nikon FM2N. Ik had het in arren moede een paar weken geleden maar teruggespoeld met de teller op 31.

Wat is de plaats van onderstaande foto indien niet op gelaatboek?

Kort verhaal op het strand:

Dat was de score zo'n beetje.

Empty L.A.

2011-08-01T12:00:00.038+02:00

Een simpel idee (fotografeer Los Angeles zonder verkeer) leidt goed uitgewerkt (door Matt Logue) tot een vrij aardig resultaat. Weer een bewijs dat fotografie (en veel andere dingen) ook een kwestie is van dóen. Voor mij (als niet-amerikaan, als niet-inwoner van de stad van de engelen) is het vervreemdende effect helaas toch wel grotendeels afwezig, ik moet het er zelf bij bedenken. Dan blijven vooral foto's over waarin het licht aardig is. Dat is op zich ook al een belangrijke aanwijzing over fotografie. Bekijk het hele project hier: http://emptyla.com/.

Nu wilde ik hier nog werk aan toevoegen dat ik mij meen te herinneren van iemand die door (de buitenwijken van) Los Angeles zwierf en daar een heel ander soort foto's maakte, maar wel met een saus van surreële verlatingsangst eroverheen, maar die kan ik niet meer vinden. Natuurlijk heb ik noch de naam van de auteur onthouden noch waar ik het gezien heb. Maar tijdens het zoeken struikelde ik wel over iets heel anders: traditioneel vormgegeven zwart wit landschapsfoto's (niet ongelijk Ansel Adams) van Los Angeles, gemaakt door Mitch Dobrowner. Die wil ik je toch niet onthouden. Bekijk meer van zijn foto's op http://www.mitchdobrowner.com.

Crossroads

2011-07-30T12:00:00.001+02:00

Deze foto heeft al eerder op mijn blog gestaan, maar toen had ik het belang ervan nog minder door dan nu.

Één van de wegen is niet afgemaakt en houdt domweg op. Er is een kruispunt gelegd waarvan vooralsnog maar drie wegen naar een bestemming in de traditionele zin van het woord leiden, als je naar links gaat sta je na een paar meter in het weiland.

Dat moet je maar net weten.

Jeff Wall

2011-07-29T16:19:00.001+02:00

Gisteren naar Jeff Wall zijn tentoonstelling in Brussel geweest, getiteld The crooked path (nog tot 11 september 2011 te zien). Ter plekke was ik niet onder de indruk van zijn foto's, maar het was met name wel interessant om te zien wat hem inspireert. Er hangt veel werk van fotografen uit de twintigste eeuw en tijdgenoten van hem, nota bene Thomas Struth* (begintijd, helaas) en Andreas Gursky, Gary Winogrand, Robert Frank, maar Paul Graham bijvoorbeeld niet (huh?) en Gregory Crewdson ook niet, er is een video installatie van David Claerbout die ik hiervoor nog niet kende (maar waar ik wel matig in geïnteresseerd raakte, net zo matig als in Nicolas Provost), er hangt zelfs een Luc Tuymans en er ligt wat Carl Andre op de vloer, waar ik het nut niet van in zie**. Overigens liepen wij (mijn vader en ik) netjes om de Carl Andre heen maar de plaatselijke suppoost beende er gewoon óverheen. Dat vond ik dan wel weer mooi.

Vanochtend meer werk van Jeff Wall uit zitten pluizen op internet en ik kan er nog steeds weinig mee. Het belangrijkste lijkt te zijn dat kunst (niet perse Jeff Wall, niet perse fotografie) niet mooi is, of goed. Maar wat dan? Wie gaat er liever naar een video van Nicolas Provost kijken dan naar Inception? Wie gaat er liever een foto van Jeff Wall boven zijn bank hangen dan een poster van Ikea (en wat zijn dan de beweegredenen!)? Kunst is (misschien) een discussie. En met het postmodernisme in volle gang (geloof ik? excuseer mijn gebrek aan opleiding) is die discussie verzand in banale lelijkheid, prutsen om het prutsen. De realiteit zogenaamd herdefiniëren / superponeren. Zoals Jacques Tati 50 jaar geleden al deed. Playtime is geen kunst (toch?) maar dat zie ik toch liever dan de gemiddelde Jeff Wall, lichtgevend op mijn muur.

Aldus geef ik toe: ik begrijp er geen snars van, maar het heeft me wel weer wat moed gegeven dat ook ik een plaats kan hebben daartussen, fotografiegewijs (toegegeven, de andere benodigde ingrediënten ontbeer ik, namelijk vooral eigenwaan, een doen-mentaliteit, een sociale kring met gelijkgestemden die ervoor zorgen dat je werkelijk gaat geloven in je eigen opgeklopte verhaal over je werk). Net nu ik het strijdbijltje eigenlijk heb begraven, moet ik mijn handdoek weer uit de ring halen? <- NEE.

Hieronder een kleine bloemlezing van werken van Jeff Wall die in Brussel hangen. Eigenlijk vond ik alleen Boy falls from tree, de denker en die wachtenden voor de nachtclub te pruimen. Maar dat komt zeker omdat ik nog teveel in het picturiale vastzit (die nachtclub zit met name ingenieus in elkaar, er is veel te zien). Ik verlang van een kunstwerk dat het nóg mooier is dan een goedkope poster, terwijl dat haast niet kan, en daarom moet het juist veel lelijker zijn***.

Het werk Insomniac deed mij het sterkst denken aan Gregory Crewdson (die niet als inspiratie op de tentoonstelling aanwezig was), vergelijk:

* Ik moet zeggen dat ik toch wel een keer naar een overzicht van Thomas Struth zijn werk wil, er was een grote tentoonstelling in Zürich in 2010 geloof ik, maar dat heb ik even gemist. Wat daar nou aan is begrijp ik namelijk ook niet. Één van de foto's die Jeff Wall (kennelijk) inspireerden wil ik even uitlichten, de beste van de vier die in Brussel hingen (mijns inziens):

Dit ontstijgt toch niet het niveau van een willekeurige poster in dat genre (zwartwit straatbeeld van New York in de zeventiger jaren)? Behalve dat het klein is afgedrukt en mooi ingelijst? De andere drie foto's waren nog veel erger (en daarmee meer kunst waarschijnlijk, en minder kunde zeker). <- Het gaat dus ook niet om mooi zijn, dat laten we aan de posters over, daar moet ik beter van doordrongen raken.

** het hoeft natuurlijk ook geen nut te hebben.

*** ja, ja, ja, kunst is niet voor het mooi of om prettig tijd te verdrijven (zoals Ikea, Inception) maar om je te verontrusten. (Heeft dat wellicht nut trouwens?)

Losse gedachten

2011-07-23T20:34:00.001+02:00

In dit bericht wat losse gedachten die mij bezig hielden de afgelopen tijd waarin ik wederom niet bij machte ben gebleken om van mijn stoel te komen.

Als ik al niet eens zelf alle films, muziek en beeldende kunst waaronder fotografie die de moeite waard zijn kan zien en / of horen waarom zou ik er dan nog aan pogen toe te voegen? Ik draag ook slechts ruis bij, de stroom drab die ijlend over de westerse consument wordt uitgestort alleen maar verder vervuilend.

Er staat hier nog veel fotowerk, ook best aardig werk als ik eerlijk ben, dat ik eigenlijk kwijt wil, maar hoe? Ik wil het niet cadeau geven want daar zit niemand op te wachten (alsof ik niet de moeite wil nemen om even naar de Blokker te lopen om een echt cadeautje te halen). Ik wil het wel verkopen en dan zelfs de opbrengst geheel aan goede doelen schenken (Artsen zonder grenzen of het World food programme), maar hoe doe ik dat? Op marktplaats zetten levert geen enkele reactie op met dit soort dingen, is mijn ervaring althans. De laatste optie (die ik in eerste instantie als enige optie zag) is het domweg te vernietigen. Maar dat geeft me een (verder onverklaarbaar) gevoel van "zonde". Het gaat om vier kleine prachtig ingelijste foto's, twee ingelijste panorama foto's (allen met de beste kwaliteit museumglas) en een zooi canvasdoeken (die niet veel voorstellen en waar ik ook niet zoveel moeite mee heb om ze te vernietigen). Losse afdrukken die ik hier heb worden sowieso vernietigd waarschijnlijk (het zijn vooral tests en / of ze zijn beschadigd). Heeft iemand nog een tip?

Ik wil mijn / deze fotografie-periode afsluiten met een laatste werk dat wel "stopping power" heeft en dat ik dan boven mijn bank (die ik dan ook nog even moet regelen) ophang, als getuigenis. Ik wil expliciet niet een bestaand werk daarvoor gebruiken. Het is een terugkerende pieker die faalt om tot een conclusie of een plan (of een idee) te leiden. Deze pieker is niet zo erg frustrerend maar hij kluistert mij wel aan mijn stoel, in die zin is hij misschien toch frustrerender dan ik wil toegeven. Het beste idee tot nu toe is een naakt persoon in bubbeltjesplastic gewikkeld op de rug gezien bijna gestrekt liggend in een sneeuwlandschap schuin van boven gefotografeerd met aan de bovenrand de onderkant van kale bomen. Dat idee vind ik goed omdat het prima bij mijn bestaan past. Het is ontstaan tijdens één van de weinige (de enige eigenlijk geloof ik) discussies die ik hierover met een echt mens in levende lijve heb gevoerd. Losse observatie: er zijn, geloof ik, fotografen die heel veel werk produceren en dan achteraf de juwelen eruit pikken (en de rest weggooien), er zijn fotografen die extreem bewust en langdurig te werk gaan om louter meesterwerken te produceren (bijvoorbeeld Jeff Wall, Gregory Crewdson) en er zijn fotografen die slechts middelmatige plannen smeden en die vervolgens jarenlang niet uitvoeren (Joeri van Veen).

Mijn Daniel DeForest project behoeft nodig aandacht. Of behoeft het eigenlijk? Zie het eerste punt. Als ik, zoals ik van plan ben, de fotografie geleidelijk, grotendeels, aan een wilg ophang dan zal het niet mogelijk zijn hier nog werk aan toe te voegen. Dat is helemaal niet erg natuurlijk maar misschien toch voor mijzelf, omdat het de zoveelste "ik geef het op" in mijn leven zal zijn. Iets (gebrek aan richting, uitdrukkingsloosheid, moedeloosheid, onzekerheid, faalangst?) belet mij veel te investeren in een foto(project) en ik denk dat dat de voornaamste reden is dat het allemaal zo middelmatig blijft. Ik denk aan Stephan Vanfleteren, hij heeft een echte interesse in mensen en investeert veel (tijd) in een persoon bij het maken van zijn of haar portret. Volgens mij zie je dat aan zijn werk af (plus dat hij natuurlijk zo zijn maniertjes heeft om herkenbaar op te vallen, maar dat is niet de essentie van zijn fotografie).

Hoewel het vrij gemakkelijk is om je dagen zo in staande-bij-stand door te brengen betwijfel ik of het op de lange duur houdbaar is (zonder gek te worden). En het is misschien ook niet helemaal eerlijk (om bewust af te haken). Sommige mensen raken in de stress door een tekort aan tijd en hier zit ik op vele loze uren per week, volkomen ontspannen (zogezegd). Zou het niet beter zijn als dat wat evenwichtiger verdeeld was?

Vandaag nog even het fotomuseum in Rotterdam binnengelopen met een partij (dat is het voordeel van een museumjaarkaart) en de tentoonstelling New topographics gezien. Hoewel ik het geen uitermate sterk werk vond wat daar hing, over het algemeen, was het wel weer heel inspirerend ineens. Als ik dat zie dan denk ik meteen, dat moet ik toch ook kunnen. Een gevoel (?) dat brutaalweg lijnrecht tegenover al het voorgaande plaatsneemt. En op geen enkel fundament in een realiteit kan bogen.

Duisburg

2011-07-12T21:00:00.000+02:00

Afgelopen donderdag was ik met mede amateur-fotograaf Martijn in Duisburg om het Landschaftspark daar nu eens beter door een zoeker te bekijken (voorheen was dat altijd het sluitstuk van onze omzwervingen in die contreien en raakte het daardoor wat onderbelicht).

Op het laatste moment, bij gebrek aan een motiverende opdracht aan mezelf, besloot ik die dag met de TS-E 45 mm f/2.8 te schieten, een tilt-shift (kantel-schuif) objectief dat bewegingen als een technische camera toelaat (zij het aanzienlijk beperkter dan zo'n echt apparaat). Uit de hand bovendien, dat leek me gemakkelijker dan met een statief in de weer gaan en de laatste tijd ben ik wel van het gemakkelijke, een zware investering ergens in zelden enig resultaat opleverende.

De foto's:

Enzovoort enzovoort.

Ik geloof er zelf niet meer in, maar ik hoop dat de sporadische bekijker het aardige plaatjes vindt*. Ontevreden ben ik er niet mee overigens, laat die gedachte niet postvatten. De impact ontbreekt echter, andermaal, totaal.

*Het nut ontgaat me in die zin eigenlijk ook een beetje. Het ontbreekt me aan visueel (en intellectueel) geweld. Misschien dat ik mij moet bezig houden met auditief geweld, hoewel dat vooralsnog lastig uit het drijfzand te trekken is heb ik gemerkt tot mijn schande. En geweld, dat is ook niet zo mijn ding. Sorry.

Bewaren

2011-07-01T02:57:00.000+02:00

Met het naderende einde van mijn "pro" account op Flickr in het vizier, op welk moment mijn fotostroom aldaar bruut ingekort zal worden tot de meest recente 200, dacht ik nog wat juweeltjes voor een roemloze ondergang te behoeden middels dit blogbericht (de foto's blijven namelijk wel toegankelijk, volgens Flickr, alleen de stroom wordt ingekort).

Welnu. Het edelstenen gehalte was laag, zeer laag. Dermate laag dat ik er terecht moedeloos van werd. Er zijn natuurlijk de mooie (ja, dat vind ik zelf toch wel) series in Duisburg, zowel de eerste met de Sigma 14 mm geschoten en zwartwit afgewerkt en de latere waar de prachtige bruintinten van het verlaten complex superieur weergegeven worden door de Carl Zeiss 2/100. Maar ja. Wat zeggen die eigenlijk hè? Je moet zo'n bruine eens afdrukken op een metertje ofzo, en dan ophangen. Wat heeft het voor zin om er hier een postzegel van weer te geven.

Zo heb ik er uiteindelijk tamelijk arbitrair wel een paar gekozen, maar lafhartig, ik durf er namelijk niet achter te staan. Tegelijkertijd zijn er veel andere foto's die ik straks zal gaan missen (het opstarten van de backupschijven en daar door de duizenden foto's worstelen om één leuke te bekijken is een activiteit waar ik vermoedelijk niet veel aan zal toekomen) (nog los van het feit dat het, zeg nu zelf, volkomen zinloos is om in je eentje een foto die je jaren geleden maakte een paar seconden lang op je monitor weer te geven en daarna weer weg te klikken).

Onderstaande selectie is aldus eigenlijk een verzameling buitenbeentjes geworden.

Hopper

2011-06-29T18:39:00.000+02:00

Yoram Roth (alias Berlin Flatline) fotografeert mooie mensen in goed geconstrueerd licht. Ik vond hem op flickr via zijn set "Hopper", waarover hij zelf (op zijn website) zegt: "The Hopper series is a tribute to Edward Hopper, an American painter who lived from 1882 until 1967. He worked with relatively hard light, while still introducing a melancholy into his work. I have tried to emulate that, and to continue it photographically."

Zijn foto's laten perfect zien wat je in een studio kunt doen, met eenvoudig licht en een paar interessante props. En mensen. In die zin inspireerde hij mij ook al heb ik zelf uiteindelijk nooit iets dergelijks aangepakt.

Enkele foto's om een indruk te krijgen:

De hele set op flickr: Hopper van Berlin Flatline (let op NVVW, oftewel NSFW).

Fin

2011-06-20T14:31:00.001+02:00

Ik zal de grote leegte misschien eens tegemoet moeten treden, als een Don Quichot de windmolens. Natuurlijk begint dit blogbericht niet per ongeluk met "ik". Deze hele exercitie heeft een groot "ik" gehalte en het daagt me dat "ik" helemaal niet zo belangrijk ben (er zijn zoveel mensen die mooie dingen maken en er zijn zoveel mensen die voornamelijk heel hard schreeuwen, mijn eigen pogingen toe te treden tot één dezer categorieën verspild achtend, dat ik een voorbeeld wil nemen aan hen die in ieder geval "leven", misschien zelfs zonder mooie dingen te maken en zonder te gillen).

Nu heb ik al eerder "wolf!" geroepen en kwam er telkens niets van die wolf terecht en ik zou het onprettig vinden om weer zover te geraken, hoewel ik er alweer rechtlijnig naar op weg ben. Zoals veel halve zolen heb ik blijkbaar een drang om mijzelf te laten gelden en heeft dat, in mijn geval, geen positieve gevolgen, vooral voor mijzelf niet. Mijn manier van gelden is geheel losgezongen van de werkelijkheid en daarom niet effectief (de oorzaak besef ik terdege).

Plezier krijg je wellicht in samenwerking of samenzijn met anderen. Ik drink graag een biertje met deze of gene of maak een paar grappen. Tegelijkertijd zijn de anderen natuurlijk de hel. Kortzichtig maar dominant perspectief wellicht dat zich toch aandringt. De anderen, dat ben ik.

Vooralsnog zou ik niet weten wat ik dan zou doen. Boeken lezen is toch mijn ding niet en geld om veel films te kopen heb ik ook niet. Het zou ook, ongetwijfeld, op den duur weer wat leeg worden in mijn binnenste, als ik het slechts consumerend zou proberen te vullen. Lekker belangrijk hè?

Wel, ik (ja IK) zal lering moeten trekken uit het verleden. Keuzes dringen zich op: nog slechts doen wat mij vreugde schenkt (een poging tot herbronnen bedoel ik eigenlijk) en als dat niets is, dan maar niets doen. Er zal, dat kan niet anders, een handeling ontstaan vanuit het niets, als de volkomen leegte zich te hard aandient. Een handeling of misschien iets heel anders. Een idee, gedachte of misschien wel een gevoel, god verhoede het.

Er lijken geen zaken meer te zijn waar ik mij zonder kleerscheuren op kan storten, het is waarschijnlijk dat ik het stortingsproces niet goed beheers, de behoefte blijkbaar nog wel heb, maar er geen kleerscheuren meer voor over (zwaktebod, besef ik). En om medestanders te hebben, bevestiging denk ik vooral. Bevestiging van mijn bestaan. Dat is niet zo heel vreemd, maar ook, wederom, niet zo heel belangrijk.

Van oudsher benader ik dingen helemaal verkeerd, van de verkeerde kant kom ik eropaf geslopen zodat het mij ontglipt voor ik goed en wel aan de slag ben. Daarom wil ik nu proberen de dingen niet te benaderen. Zonder dingen rigoureus af te schrijven (wat mij zowaar zwaar valt, u die mij kent).

Ik ben niet gesloten, maar blijkbaar toch meer dan ik zelf vind. Het moet echt anders. Het zal zijn beloop hebben.

Dit vind ik bijvoorbeeld mooie foto's

2011-06-12T21:00:00.000+02:00

Een heer uit Zweden, Coyhand, die ik al langer volg op flickr in mijn hoedanigheid van Daniel DeForest maakt erg mooie bosfoto's. Ik vermoed dat er geen behoefte is aan mijn gebrabbel over zijn werk, daarboven doen zijn eigen pretentieuze titels elke vorm van duiding door mij toch al bij voorbaat teniet, daarom laat ik de beelden (zoals ik eigenlijk altijd graag zou doen) voor zich spreken met onderstaande bloemlezing.
Geniet!

Coyhand op flickr.

L'appétit vient en mangeant

2011-06-09T22:47:00.002+02:00

De trek komt tijdens het eten, je krijgt schik tijdens het doen. Bijkans het tegenovergestelde van het Hollandse "verandering van spijs doet eten". Nu krijg ik vooral schik tijdens het fotograferen met een model (een menselijk onderwerp) en wanneer er iemand mij assisteert. Krijg ik dus schik van macht*? Is dat het? En heeft fotografie als zodanig er niets mee te maken? Zou mijn appétit ook komen als ik iets heel anders deed waarbij een idee gerealiseerd zou worden naar een voorbedacht recept onder mijn leiding? Het eenzaam (heel kunstzinnig) een plaatje maken schenkt mij zelden schik maar voornamelijk frustratie, omdat de slechte ontvangst mij de moed tot voortgaan op het pad alweer de schoenen in drukt. Wetende dat een slechte ontvangst helemaal niet belangrijk is maar dat juist het dóen de voldoening moet schenken. Dus is dat wat er dan overblijft, dat dit niet is wat ik moet doen?

Recentelijk heb ik mij wel afgevraagd wat ik eigenlijk toevoeg aan het geheel van de fotografie. Dat lijkt bijster weinig te zijn. Het is al heel fout om daarmee bezig te zijn natuurlijk, je zou je kunnen concentreren op het realiseren van je ideeën, visie, varend met je drijfveer. Spijtig genoeg lijk ik die te ontberen. Dit blog heeft een groot "tegen beter weten in" gehalte, zoals Bas Gijselhart terecht tegen mij opmerkte. Dit is overigens niet persé negatief. Het gaat er misschien om wat er dan precies beter geweten wordt. Bij mij is dat erg oppervlakkig. Ik weet dat mijn fotografie niet hemelbestormend is, ik weet niet dat ik vernieuwend ben en volstrekt gelijk heb ook al zal men dat pas zien eeuwen na mijn verscheiden.

Ik kan niet kiezen tussen "l'appétit vient en mangeant" en "verandering van spijs doet eten". Ik heb eerder al voor de tweede variant gekozen en heb er niet meer door gegeten. Momenteel geldt hier vooral de eerste variant (tegen beter weten in, wellicht).

In het boek Follow your heart van Andrew Matthews (een aanrader vanwege de simplistische maar daarom niet minder handige levenslessen en de leuke tekeningen) gaat het onder andere over the law of the seed. -- "If I plant beans today, what will I get back tomorrow?" And the answer is: "Wet bean seeds." [...] Another lesson we learn in the garden: when you plant a dozen been seeds, you don't get a dozen bean plants. [...] --

Maar verdomd, wat is het lastig om op dat ene zaadje te wachten. Bijna net zo rottig als op tijd je bed uit komen om te gaan zaaien!

Mijn manier van beslissen is heel vreemd, in mijn optiek, maar vast niet uniek. Het marineert een tijd en plotseling is het dan klaar. Voor buitenstaanders komt dat niet zelden zeer bruusk over, en iedereen is welhaast een buitenstaander, dunkt me. Het wordt op de barbecue gemikt en fluks opgevroten, waarna er hoegenaamd niets meer rest. Misschien nog een vlek op een t-shirt of een botje in de vuilnisbak.

Vandaag mijmerde ik weer in mijn dagboek (een tekst document op mijn pc). Het wil daar ook niet opschieten. Er zitten wel 1.200 blogberichten in, allen met ongeveer dezelfde besluiteloze inhoud vol afwegingen.

Vandaag mijn Sigma 14 mm f/2.8 verstuurd naar de koper. Pijn in het hart, ja enigszins. Maar voortgang in de fotospullen is er niet meer, stilstand duld ik niet, vandaar.

Er zijn drie opties waarover ik binnenkort met mensen zou willen praten, tegelijkertijd beseffende dat het naar is om alsmaar over jezelf te kakelen en je eigen futiele bespiegelingetjes. Erg egocentrisch allemaal. Net als dit blog. Welnu, de drie opties.

1) Een bescheiden advertentie in de telefoongids plaatsen, in het verleden heb ik via dat medium wel wat klanten gekregen en dat zou me, bij het juist formuleren en een aansluitende website, misschien nu wat kunnen opstoken om één en ander te doen.
2) Radicaal de toedeledokie weg bewandelen, zoals ik voorheen ook weleens heb gedaan: alles aan de wilgen hangen en in een totale leegte** zien wat er opborrelt. Mijn bedrijf na 2012 stoppen en de paar lopende activiteiten elders onderbrengen.
3) Een andere spijs toevoegen aan de activiteiten en dan genadeloos doorhobbelen in de hoop dat afwisseling heen en weer (wat dan idealiter, spreek uit "idealitair", mogelijk zou zijn) mij wakker houd.

Schrijvend in mijn dagboek.

[ foto verwijderd ]

Dan zet ik nu de forse inname van vuurwater die ik de afgelopen dagen in gang heb gezet maar even voort. Hoe lang duurt het voordat dat werkt?

*alles is relatief hè. Samenwerking maar met enige vorm van sturing door ondergetekende, wanneer ik wel het idee heb dat ik weet wat er dient te gebeuren maar zonder doof te zijn voor suggesties. Niet zelden wordt het eindresultaat juist veel beter door de samenwerking.

**het risico bestaat dat ik de totale leegte prematuur opvul met iets nieuws. Het is een zeer groot risico zelfs.

Valentijn

2011-05-29T00:14:00.003+02:00

Tegen Valentijn van dit jaar had het Volkskrant magazine 8 (bekende) fotografen een door hen uitgekozen roos laten fotograferen. Zie de rap geschoten pagina's uit het magazine hieronder.

1 De Freedom, door Govert de Roos, model Erica Bonnier, visagie Gerda Koekoek
2 De Sweetness, door Inga Powilleit (pas op, fullscreenflash)
3 De Secret Garden, door Ellen Mandemaker (blog)
4 De Cezanne, door Victor Bergen Henegouwen (site kapot)
5 De Grand Prix, door Margriet Smulders
6 De Blue Curiosa, door Koos Breukel
7 De onbekend gebleven roos, door Wouter Vandenbrink
8 De Cha 01, door Arjan Benning, styling Judith Rasenberg

Meteen had ik de neiging om mee te doen (waarom hadden ze mij eigenlijk niet gevraagd, maar misschien blijkt dat al uit het werk van de acht fotografen dat via bovenstaande links te proeven is).

Mijn favoriete roos is de klaproos, omdat deze eenvoudig is en wild. In februari was er geen klaproos te bekennen, maar nu stikt het ervan en vanavond plukte ik er eentje op weg naar huis welke ik aldaar op voor mij karakteristieke wijze heb wensen te fotograferen. Wild, doch beschaafd.

9 De klaproos, door Joeri van Veen

Effectief

2011-05-25T23:18:00.001+02:00

An arresting image, zoals de Engelstaligen zo mooi kunnen zeggen, via het Franse arrêter (het dakje op de e verwijst naar de verdwenen s) kom je weer mooi terug bij de stopping power die zo'n afbeelding heeft. Zulke foto's wil ik eigenlijk maken zonder goedkope effecten te gebruiken die niet verder reiken dan simpelweg choqueren van eventueel publiek. Het was een foto gemaakt door Jill Greenberg die mij daar weer aan herinnerde.

Foto: Jill Greenberg

Wat deze natuurlijk zo interessant maakt is de rode kleur die weerkaatst in het wateroppevlak. Gecombineerd met de perfecte houding van het model (inderdaad net een pop, vooral de handen vind ik erg goed) lijkt het of er daadwerkelijk sprake is van een glazen plafond waartegen de dame veel te hard is opgebotst. Wanneer je die associatie meteen hebt (en die had ik) dan krijg je een sterke neiging verafschuwd weg te kijken maar je wilt toch wel beter kijken ook, je blijft tenslotte ~~een perverseling~~ gezond nieuwsgierig.

Zo zijn er fotografen die ontzielde lichamen fotograferen in diverse stadia van ontbinding, misvormde zaken in potten op sterk water of domweg blote mevrouwen en daarmee een vergelijkbare eerste reaktie teweeg kunnen brengen. De foto van Jill Greenberg vind ik veel beter, maar is dat dan alleen maar omdat het hoofd er niet echt af is gedonderd maar alleen die illusie gewekt wordt? Zou de foto minder interessant zijn als het hoofd er echt af was? Gaat fotografie zozeer over suggestie, iemand laten denken iets te zien of misschien iets dusdanig weergeven dat de toeschouwer een afwijkende kijk op het onderwerp krijgt? Ja natuurlijk! En het gaat dan dus niet om de platte weergave van iets dat op zichzelf choquerend is, wat is daar nou nog de kunst aan.

Nu is dit niet helemaal hetzelfde, maar verwant toch wel mijns inziens, fotograaf Irving Penn* zei: "A good photograph is one that communicates a fact, touches the heart, and leaves the viewer a changed person for having seen it; it is in one word, effective."

Het hart raken en invloed hebben op de toeschouwer is denk ik wat die stopping power behelst, dat is veel effectiever dan domweg verafschuwen of basale functies van het zoogdier prikkelen. Effectief, inderdaad. (Het eerste punt vind ik een beetje een dooddoener, ja natuurlijk communiceert de foto een feit, dat is omdat een foto nou eenmaal als enige kunstvorm muurvast zit aan de realiteit).

Eigenlijk wilde ik dit blogbericht graag illustreren met een zelfgemaakte foto met de macht tot stoppen te dwingen maar ondanks een paar gezellige overpeinzingen afgelopen dagen heb ik niet een goed beeld kunnen bedenken in de lijn van / geïnspireerd op bovenstaande foto. Het zou ook best kunnen dat je deze eigenschap minder makkelijk kunt afdwingen dan je zou willen, Jill Greenberg was tenslotte ook "gewoon maar" met een reportage bezig toen ze bovenstaande foto schoot. En zo blijkt dan alweer dat je vooral veel moet fotograferen om de kans dat er iets goeds tussen zit te vergroten.

*Irving Penn was een reclamefotograaf die voor de grote bladen fotografeerde en nogal vernieuwend was heb ik begrepen (ik kende hem tot voor kort niet eens moet ik bekennen), hij heeft een groot aantal erg mooie foto's gemaakt die je prettig kunt bekijken op googel plaatjes, daarom lijkt zijn uitspraak mij wel waardevol.

Daun

2011-05-22T12:56:00.001+02:00

Op uitnodiging van mijn ouders een paar dagen in een slot in Daun, Duitsland, verbleven. Natuurlijk had ik mijn cameraatje mee met de CZ 1.4/50 (en een EF 35 f/2 als reserve, die ik niet nodig heb gehad) en heb ik daar wat foto's mee gemaakt in de mooie omgeving van het plaatsje in de Duitse Eifel.

Omdat de nadruk niet op fotografie lag deze dagen is mijn Zeiss Ikon Nettar in de tas gebleven en het statief op de hotelkamer. Dit laatste betekent dat onderstaande bosfoto's niet bruikbaar zijn voor mijn Daniel DeForest serie, maar dat waren ze toch al niet want het betreft hier geen Nederlandse bossen natuurlijk. Het is wel interessant om te zien hoeveel potentie die regio heeft, de hellingen waar sprake van is maken dat er op het eerste gezicht interessantere standpunten mogelijk zijn. Zoals gezegd, geen tijd om het beter te onderzoeken dus hier een paar fotootjes die ik schoot.

We hebben elke dag overheerlijk gedineerd 's avonds en overdag gewandeld, genieten dus. Waarbij het laboratorium experiment van James Olds en Peter Milner uit de jaren vijftig ter sprake kwam. Knaagdieren waren zo druk bezig hun beloningscentrum (genotscentrum?) (bij / in de hypothalamus, vraag me niet naar de details, ik ben geen bioloog) te stimuleren dat ze vergaten te eten, te drinken en te slapen en van uitputting stierven. Meer info op wikipedia (!). Hier verbind ik verder geen conclusies aan die toch futiel zouden zijn maar het past allemaal wonderwel in mijn huidige overpeinzingen.

Terugborrelend op een vorig blogbericht getiteld Talent wil ik graag nog even aanstippen dat ook programmeren nog steeds machtig interessant is (gisteren, geen idee meer wat de aanleiding was, heel wat erover gelezen, waar ik nu natuurlijk alweer veel te oud voor ben, in ieder geval om er nog een fatsoenlijke carrière uit te boetseren, hoewel ik daar in mijn middelbare schooltijd zeker snel genoeg ingedoken was, maar uiteindelijk misschien niet diep genoeg, waar zal dat aan gelegen hebben? Ik programmeerde allerhande spelletjes en dingetjes in basic, hoewel dat een ultra-zielige taal is toch een mooi begin natuurlijk, pastte boot-disks en dos dingetjes aan voor mijn eigen oude peeceetjes, waarom is dat uiteindelijk niet doorgezet? Uit angst de nerd te worden die ik uiteindelijk toch geworden ben? Afleiding door andere dingen die ook machtig interessant zijn zoals muziek? Het voordeel van programmeren is dat je te maken hebt met een door mensen gebakken en afgeschermde omgeving, het is mogelijk om daar uiteindelijk alles te begrijpen, fotografie en muziek, vergeet het maar).

Dus stug volhouden met fotografie (vooral de tweede foto in het rijtje boven spreekt mij daarom aan, heel modern, stom en nietszeggend), dat gaat hem worden. Concentreren op dat waar ik nu het meest gevorderd in ben (maar is dat eigenlijk zo?). Niet piekeren over verloren perspectieven. En niet vergeten te eten, drinken en slapen.

Uit de krant

2011-05-15T00:03:00.001+02:00

Zelden knip ik iets uit de krant. Tot nu toe tweemaal, kennelijk omdat het bewuste stukje papier mij voldoende raakte om de schaar te gaan halen. Het eerste is een reeks "Tips en trucs voor een evenwichtig leven" door psychiater Frank Koerselman bij een interview gedeeld met de Volkskrant. De belangrijkste daarvan is voor mij het zeer kernachtig geformuleerde "Wees streng in de leer en realistisch in de praktijk". Een tip waar menig weldenkend mens baat bij kan hebben (het zal je niet verbazen dat ik zelf vooral aan het tweede punt moet werken).

Het tweede is een prachtige foto gemaakt door Erik van den Berg van de oudste Joodse begraafplaats van Europa, in Praag. Deze foto is zo goed gemaakt dat je een veelzeggende, diepe, indruk van de plek krijgt.

Het zijn de bomen die deze foto voor mij zo mooi maken, de bomen zijn de spil, ze maken een verwijdering en verbinding duidelijk. Omdat ten eerste de bomen het donkerste op de foto zijn, tegen een vrij egale lichtere "achtergrond", en zo eigenlijk het onderwerp, en ten tweede ze door hun kaalheid hun vorm zo duidelijk tonen wordt zeer benadrukt dat ze verticaal georiënteerd zijn, in tegenstelling tot de doden onder de stenen, dit contrast is verduidelijkt doordat de (meeste) stenen relatief licht zijn. Tegelijk is er een belangrijke eenheid tussen dood en leven. De bomen zijn kaal, dus in hun "doodse" periode van de seizoenen, bovendien staan de brokkelige grafstenen niet strak in het gelid maar schots en scheef, net als de gematigd grillige bomen, werkelijk heel natuurlijk allemaal. Zo vormt deze begraafplaats een verstilde enclave van dood en leven met op de achtergrond de gebouwen van de stad, zelf ook doods maar vol met leven (kan men aannemen en zich dan zo voorstellen).

De oudste Joodse begraafplaats van Europa, in Praag. Foto Erik van den Berg.

Iets heel anders

2011-05-11T23:14:00.000+02:00

Afgelopen keer dat ik de Veluwe bezocht had ik ook een oude camera meegenomen met een Portra 400VC filmpje erin. Het oude besje schiet 6 x 9, dus maar liefst 8 foto's op een hele rol.

Omdat ik nog steeds zo erg heen en weer geslingerd word tussen "het moet doordacht en technisch zo dicht mogelijk de perfectie benaderen" en "het maakt geen bal uit want het is toch allemaal toeval of persoonlijkheid, aan je werk ligt het in ieder geval zelden" wilde ik beginnen met het tamelijk gedachteloos, klakkeloos en zelfs vrijwel achteloos schieten van acht dubbelopnames terwijl ik van het parkeerterrein naar wat dichter bos wandelde (eerlijk gezegd borrelde het dubbelopname idee pas tijdens het wandelen bij me op waardoor ik er maar zes heb geschoten).

Ik kan niet zeggen dat onderstaande foto's mij slechter toeschijnen dan sommig ander werk dat ik maak. Ook kan ik niet zeggen dat ik er minder blij mee ben puur vanwege de manier waarop ze tot stand zijn gekomen.

Het apparaat: een Zeiss Ikon Nettar, gemaakt eind jaren dertig begin jaren veertig van de vorige eeuw.

Selectie van je eigen foto's

2011-05-04T01:36:00.000+02:00

Afgelopen maandag was ik overdag na lange tijd weer eens op de Veluwe te vinden, ook al was het weer me eigenlijk te "mooi" (blauwe lucht, zon). Daarna heel lang bezig geweest met selecteren van foto's. Van 292 geschoten naar 92 bewaard naar een selectie van 19, toen 16 (die tussenstap geeft al aan dat ik wat moeite heb met kiezen, het grappige is wel dat de drie in deze stap verwijderde foto's alledrie van dezelfde situatie zijn die ik erg mooi vond: een tak van een boom was in de stam van een andere boom gegroeid, middenin ook, alsof de ene boom de andere een mes in de buik steekt, maar welke ik kennelijk niet adequaat, naar mijn smaak althans, heb kunnen vastleggen) en uiteindelijk 9 foto's.

Negen is natuurlijk teveel eigenlijk, maar ik heb twee overwegingen die zeer sterk verwant zijn:
1) Met, zo snel (kort na het schieten bedoel ik), rigoureus terzijde schuiven van foto's krijgen ze minder de kans om aan je te groeien. Sommige foto's hebben dat absoluut nodig, in eerste instantie is het kul, na een paar keer kijken zou er toch wel iets in kunnen zitten. Later (veel later) is het je favoriete foto geworden (net als soms met muziek). Foto's die in de eerste (paar) keer al weggeselecteerd zijn krijgen die kans nooit.
2) Deze foto's zijn voor een boekproject, maar andere foto's kunnen misschien ook een keer thematisch gegroepeerd worden om in een boek of op een tentoonstelling terecht te komen (men mag blijven dromen nietwaar?), het is dan prettig als er een ruime keus voor handen is zodat de eenheid in het boek, en de volgorde, mooi beheerst kan worden. Een foto die je in je kortzichtigheid in eerste instantie weglaat zou in een reeks ineens het plaatje (verhaal) compleet kunnen maken.

Eerder wilde ik een blogbericht schrijven over cureren en sequentie in verband met het maken van fotoboeken. Maar dat is me boven het hoofd gegroeid. Het beste is, denk ik, als iemand anders je werk cureert en voor je op volgorde legt zodat de fotograaf zich alleen met de essentie, het produceren van foto's, hoeft bezig te houden. Welja, straks verlang ik nog dat iemand koffie voor mij zet en mijn appartement schoonhoudt!

Tevens was het weer zeer interessant om te zien wat er nu eigenlijk werkt in een foto, vooral op gebied van compositie* (waar scherpte en licht toch ook een rol in lijken te spelen), het spoort mij aan mijn fotografische kunnen verder fijn te slijpen zodat de kansrijke compositie sneller gevonden wordt en meer aandacht krijgt, ten koste van foto's die uiteindelijk toch niet zouden werken (voor mijn gevoel ben ik daar al geen watje in maar van 292 naar 9 selecteren geeft natuurlijk wel iets aan over mijn klik-maar-raak gedrag).

Hierbij gewoon de foto's zoals ik die heb laten opflickren:

Enzovoort.

Naschrift: één en ander verkeert overigens wel op gespannen voet met elkaar: lang bezig blijven met een onderwerp / situatie om er het maximale uit te halen en uiteindelijk tóch die superplaat te maken (wat ik probeer en ook eerder op dit blog beschreef) is moeilijk te verenigen met het scannen van de omgeving en alleen de kansrijke composities waarnemen om die trefzeker in het kastje te vangen. Het slechts schieten van de kansrijke composities verarmt het aanbod bij de selectie drastisch (en dus de kans op pareltjes die wat langer nemen om te volgroeien**). Het zal wel weer gaan om de gulden middenweg, de balans.

* Wat wel en niet werkt is een wirwar van ervaringen en leidraden in mijn hoofd waar ik zelf niet goed uitkom. Regels zijn er om te overtreden, dat is ook duidelijk van belang, een positie van iets (een lijn, een vorm, een licht, een donker) is in relatie tot andere posities in het platte vlak zeer bepalend voor de indruk, scherpte en onscherpte speelt daarin ook een rol maar iets minder heb ik het gevoel.

** Tenzij je oog (annex hersenpan) zo ver is dat het die pareltjes herkent als kansrijke composities! Deze toestand kwalificeer ik als onwaarschijnlijk tot schier onmogelijk, maar wellicht ten onrechte.

Talent

2011-04-30T20:01:00.002+02:00

"Het talent dat men wil hebben, verknoeit 't talent dat men bezit." plaatste ik enige tijd geleden op mijn gelaatboek muur. Dit had ik gelezen in de Volkskrant en het scheen mij wel diepzinnig toe met een kern van waarheid. Een relatief groot aantal mensen "vinden het leuk". Geen idee waarom.
Er zijn vele talenten die ik zou willen bezitten, zoals zovelen met mij ongetwijfeld. Bij het lezen van een succesverhaal van een manager, kunstschilder, ondernemer, schrijver, regisseur, fotograaf, muzikant, willen we dan allemaal niet ook eventjes (voordat we terugkeren in de realiteit en druk onze zegeningen gaan tellen: de plasmatelevisie, de Appel ikMat)? En steekt het dan misschien dat we zo ongelooflijk middelmatig zijn (vrijwel niemand hier is nog verstoken van een grote televisie of een Appel product)? Of je leest over het talent van koningschap, en misschien wil je dat dan wel bezitten, trouw als burgermannetje / vrouwtje iemand uit het koningshuis en je hebt het (niet dat dat makkelijk is maar de prestatie is natuurlijk, uiteindelijk, miniem).
Zou het niet interessanter zijn om te ontdekken wat het talent is dat je bezit (of misschien bezit je er meerdere)? Dat is natuurlijk lastig omdat je het waarschijnlijk niet als zodanig herkent omdat het zo gewoon voor je is. Remco Campert heeft een groot talent om te talmen, las ik (ook in de Volkskrant meen ik, enige tijd geleden). Dat is een talent dat de meesten onder ons lijken te bezitten, maar Remco Campert schrijft zeer onderhoudende stukken proza die door velen met plezier worden gelezen, en veel anderen (waaronder ikzelf natuurlijk, talmen lijkt mijn middelste naam) niet.
Wanneer ik denk dat ik een talent wil bezitten dan word ik altijd dermate gehinderd door anderen die het talent al ontwikkeld hebben en ernstig goed zijn (en dat zijn er dan niet één of twee, maar tallozen) dat ik mijzelf al geen plek meer voorzie aan het firmament van dat talent. Ongetwijfeld een hindering waar meer mensen last van hebben. Is dat belangrijk? Moet je altijd aan het firmament een positie weten te veroveren? Kan je niet in de marge doorbroddelen? Nee: zelfs het ontbijt is tegenwoordig verheven tot een middel om aanzien te verwerven op de sociale netwerken, zo is de maatschappij. Marge is voor doetjes, mijn ontbijt is het meest leuk gevonden ontbijt dus ben ik koel. Jouw ontbijt is een hoop schijt voor uitgerangeerde graftakken.
Een tijd geleden koos ik voor fotografie, een tamelijk arbitraire keuze en ook te laat. Toen ik in de ict ging werken (ik was toen langzaam de muziek al vaarwel aan het zeggen) stortte die markt in met een paar geklapte internet-zeepbellen, nog los van het feit dat ik als n00b verkeerd terecht kwam (het mbo-niveau werk- en opleidingstraject van de Randstad wees mij af, omdat ik niet geschikt zou zijn ofzo, dus kwam ik bij een blabla firma terecht die niet lang daarna failliet ging). Toen ik de fotografie oppakte (om het gat dat de muziek achterliet te vullen) stortte die markt in, juist door mensen zoals ik (die gelokt door de goedkope spele-dingetjes onmiddelijk zichzelf bombardeerden tot fotograaf). (Kanttekening: uiteraard ben ik niet zo'n netwerk en marketing-mannetje dus had ik het zelfs bij een aantrekkende markt vast moeilijk gehad.)
Ondertussen heb ik nog wat halfslachtige pogingen gedaan om iets te schrijven, dat draaide op niets uit omdat ik er niet het vereiste doorzettingsvermogen voor aan de dag wist te leggen (het schijnt dat sommige mensen een column in een paar minuten kunnen schrijven, welnu, ik geef toe, ik doe hier weleens een uur of twee over, en soms langer). Er ligt ook nog een doek en wat verf en kwasten in de kast hier.
Mijn talent is misschien, dat ik zoveel ontzettend interessant vind en het ook graag zelf zou willen doen. Mijn anti-talent is dat ik dan alweer snel doorheb dat het niet de juiste kant op gaat en het na een paar jaar maar opgeef, de essentie van het fenomeen ontglipt mij telkens. De essentie is, volgens mij, jezelf, je bestaan, je netwerk, je brutaliteit en blufvaardigheid, en die is universeel en onafhankelijk van elk ander talent (of werkgebied).
Toch. Fotografie ben ik nog steeds niet van zins op te geven, het is een paar jaar geleden dat ik dit pad koos en ik weet, met de voortschrijdende leeftijd in het achterhoofd, dat ik er iets van moet maken, duidelijk ben ik niet één van de luitjes die probleemloos een nieuwe carrière (of hobby of talent of weet ik veel) uit de kluiten kan wassen en daar onmiddelijk, gevoed door vrolijke grootspraak, mee aan de weg kan timmeren. Hen die van de inhoud zijn hebben meer tijd nodig om tot volle wasdom te komen, waarschijnlijk teveel tijd.
"Het talent dat men wil hebben, verknoeit 't talent dat men bezit." Juist ja. Geforceerd fotografie bedrijven verknoeit dus dat andere, onbekende. Niet dat de Volkskrant ex cathedra spreekt perse, maar ik geloof wel dat er waarheid schuilt in deze zin. Iemand enig idee?
Het grootste probleem blijft overigens gebrek aan inhoud, maar dat is een probleem dat buiten mij niet lijkt te bestaan. Het belangrijkste talent is het zijn van een persoon, denk ik, en de juiste persoon kan prima inhoudsloos werk de markt in slingeren. Doch, ieder is een persoon (ook al onderdeel van het geheel). Er moet een passende niche zijn waarin de persoon kan bestaan. Misschien heb ik die allang gevonden.

A house is not a home

2011-04-20T22:52:00.002+02:00

Enige tijd geleden maakte ik een korte serie foto's in mijn appartementje kort nadat Annette daaruit was vertrokken. De titel van het bekende nummer van Burt Bacharach, gezongen door talloze artiesten maar mij voornamelijk bekend van de voortreffelijke uitvoering van Trijntje Oosterhuis, A house is not a home, leek mij zeer passend bij deze korte serie.

Vandaag, onverbeterlijke huismus dat ik ben en mij toch met fotografie bezig willende houden ondanks talloze afleidingen en gewenste talenten op andere gebieden die mij bijster interessant toeschijnen (zoals striptekenen, schrijven, muziek maken en zelfs sociale media begrijpen, als dat eigenlijk een talent kan zijn), besloot ik een uitbreiding te schieten van deze serie en daarmee de beladenheid van de gebeurtenis waar die oorspronkelijk een uitvloeisel van was wat te verzachten. Niet persé daarom, maar ook om de reikwijdte te vergroten, omdat het een specifiek document kan zijn waar na langere tijd misschien een aardig beeld uit te destilleren valt dat niet zo uit de verf komt met alleen de (nu) eerste 14 foto's.

Enzovoort.

Een paar uit de eerste serie:

Hele set: A house is not a home.

American power

2011-04-12T20:59:00.000+02:00

Zojuist even rap op basis van de foto die ik in het vorige blogbericht over focus als uitgangspunt had genomen een nieuwe, andere, reeks samengesteld. Ook deze is wat rammelend maar biedt misschien wel een aanzet tot eenheid.

De laatste tijd denk ik ook veel aan de serie van Mitch Epstein getiteld American power die ik enige tijd terug in een fotomuseum, ik meen Foam, gezien heb. Daar was ik toen erg van onder de indruk maar ik heb er ook een paar observaties bij, namelijk
1) het zijn nogal "gewone" foto's, als je ze wel beschouwt, wat maakt ze dan zo indrukwekkend? Hij heeft er natuurlijk een oog voor, het is geen bagger, maar de kracht lijkt hem toch te zitten in het bij elkaar presenteren van de foto's. Blijkbaar heeft hij wel een duidelijk overkoepelend idee culminerend in een begrijpelijk verhaal. Het verhaal heeft echter geen begin of eind, het verhaal is een totaal dat oprijst uit alle beelden, lijkt het.
2) gaat meneer Epstein elke dag of zo nu en dan een dag naar buiten met het oogmerk voor een bepaalde serie een bepaalde superplaat te schieten? Of gaat hij naar buiten en kiest een locatie die geschikt is voor één of een aantal foto's en kiest hij, of een ander, achteraf een sterke serie en bestaat het idee "American power", zeker in het begin, alleen maar een beetje vaag in het achterhoofd, of zelfs het onderbewuste? Of rijdt hij maar wat rond, zoals ik heb gelezen dat veel Amerikaanse fotografen doen, totdat zijn oog ergens op valt en fotografeert hij dat (en wordt het later ingepast in een serie)?
3) nogmaals, de foto's op zich lijken mij niet zo bijzonder, maar dat zijn ze kennelijk wel (gezien zijn status en gezien de opname van veel van zijn foto's in collecties van musea). Dat is natuurlijk ontzettend interessant. Waarom hebben mijn foto's niet die status? Mijn foto's zijn op zich tenslotte ook niet zo bijzonder, maar wel aardig van compositie en dergelijke. Het verschil tussen zijn en mijn foto's, mijn ambitie is om dat te overbruggen (het essentiële, in deze, verschil dus, niet persé om dezelfde foto's te maken natuurlijk).

Hoe dan ook, hier mijn nieuwe serie op basis van de foto uit Leuven die ik in het vorige blogbericht ook als uitgangspunt nam:

Heel anders. Toch?

Focus

2011-04-11T15:07:00.001+02:00

Het is me al lang een doorn in het oog en het zou me niet verbazen als ik er al talloze malen tegen je over tekeer ben gegaan, zij het niet in dit blog dan wel in persoon: mijn fotografie ontbeert focus*. En niet zo'n klein beetje ook, ik sta een minuscule paddestoel vlak voor mijn neus te fotograferen met het objectief op oneindig scherpgesteld. Focus is misschien wel het belangrijkste element van een oeuvre. Nu is focus niet hetzelfde als het presenteren van een (deel van een) werk als eenheid, maar zo'n eenheid is misschien wel een stap op weg naar focus, omdat je kunt gaan scherpstellen op (aan de hand van) de gevonden eenheid. Eerder kwamen mijn vader en ik al discussiërend erop dat zelfs zoiets dufs als een plastic zak op al je foto's tot een eenheid in het werk kan leiden en dat de enige eenheid die ikzelf momenteel kan presenteren die van de geeneenheid is: alle redelijk grote groepjes (zeg 15 beelden)** die je kunt maken met mijn foto's hebben geen eenheid, dat is dan het overkoepelende idee. Daarvoor moet men echter wel een erg lange aandachtsspanne hebben terwijl we in een tijdsgewricht bestaan waar aandachtsspannen ras korter worden en inmiddels die van de goudvis gewoon doen lijken. Bovendien is het natuurlijk laf om me er zo vanaf te maken.

Een belangrijk kritiekpunt op mijn boek van Naarden Vesting is dat er geen verhaal overkomt, de foto's, soms zelfs twee tegenoverliggende foto's op een spread, lijken niet bij elkaar te passen. Verschillende foto's zijn vanuit verschillende ideeën gemaakt en de eenheid die van het gekozen onderwerp "Naarden Vesting" uitgaat is onzichtbaar dus non-existent. De critici hebben gelijk en drukten mij ook met de neus op het feit dat eenheid, en focus, al wil ik het niet helemaal vertroebelen door alle begrippen door elkaar te halen, belangrijk is en zichtbaar moet zijn; visueel moet men de indruk hebben dat het, inderdaad, een verhaal is, daar waar ik baldadig soms expres twee totaal verschillende foto's op een spread plaatste en als totaalverhaal van het boek wel iets in mijn achterhoofd had dat ik er zelf nu wel uit kan halen maar dat veel te letterlijk is (en eigenlijk ook een slecht verhaal), mijn baldadigheid bovendien zonder gegronde reden waardoor hij niet werkt. Hoe je een visueel verhaal maakt dat niet letterlijk is interesseert me wel en ik denk dat om dat beter te begrijpen meer kunstzinnige bagage nodig is (hoewel het idee je niet te laten beïnvloeden door iemand anders mij ook altijd enorm aanspreekt maar daar is het nu toch al te laat voor).

Laatst was ik in Leuven en schoot onder andere dit:

Op zich vrij aardig en bij wijze van oefening zocht ik er een paar andere foto's bij die een aanzet tot een verhaal kunnen zijn in een eenheid***.

Beter?
Ik vrees dat ik er nog lang niet ben, sommigen hebben schaduwvlekken, anderen lichtvlekken, bovendien is de eerste een muur en de meeste anderen niet, is de eerste scherp en een aantal anderen juist niet (dat was destijds dan ook de bedoeling maar ook "onscherpte" biedt, zoals door mij geïmplementeerd, niet voldoende houvast voor een eenheid geloof ik). De eerste is geel, de anderen totaal niet. En dan hebben we het nog niet eens over de (o zo belangrijke) volgorde van de beelden, die nu slechts bepaald is door de volgorde waarin ik ze, achteruitbladerend, in mijn flickr stroom aantrof en die dus nauwelijks de optimale kan zijn. Daarbij is het nogal lastig om van een muur met lichtvlekken je blauwe deur te maken. Hoewel dat nu ik het opschrijf ineens als stompzinnigheid van een kleingeestige klinkt.

(Even terzijde, zonder de "inhoud" van het werk uit het oog te willen verliezen, waaraan in dit bericht geen aandacht is besteed.)

* In de zin van het object of de kwestie waarop het denken en de aandacht is gericht, hetgeen ik ook weleens blauwe deur placht te noemen.
** Hoewel de fotograaf zelden zijn beste curator lijkt te zijn, iets dat mijn grijze massa ook al eens bezig houdt.
*** De volgende stap is natuurlijk om de focus hierop te leggen (in ieder geval bij tijd en wijle) zodat de fotograaf door de zoeker van de camera al de potentie ziet die de foto gaat hebben om in de eenheid, het visuele verhaal, te passen, zodat de gefocuste fotograaf minder overbodige foto's maakt en meer passende, passende situaties ook gaat opzoeken. Me dunkt wellicht een omgekeerde benadering, is het niet beter om de focus uit de resultaten magisch te laten opwellen? Zoals ik dat zo graag doe maar waar ik blijkbaar niet erg succesvol mee ben (en is dat laatste dan weer een teken van gebrek aan aangeboren artistiekheid)?

Een getriggerde glimlach

2011-03-23T12:43:00.002+01:00

De laatste tijd ben ik wat bezig geweest met video (stop motion animatie om precies te zijn, klik hier voor een probeersel) waarbij ik vooral in de ideeënfase rondhing. Het lijkt nog geen sinecure om iets "interessants" te maken dat er bovendien goed uitziet (lees: professioneel, voor een kunstenaar) met weinig tot geen middelen. Daarbij komt dat in het licht van de ontwikkelingen in de wereld het überhaupt geen sinecure is om iets "interessants" te doen*.
Gisteren ontsproot er echter een ideetje aan mijn brein waarvoor het (en voor vele andere ideeën ongetwijfeld ook) echter wel nodig zou zijn dat ik de camera zelf op afstand makkelijk een foto zou kunnen laten maken. Oorspronkelijk wilde ik hiervoor iets in elkaar knutselen met een voetpedaal (dat ik nog heb liggen van vroeger, toen ik synthesizers had) maar toen zag ik mijn digitale radiografische zaktovenaars liggen en verscheen er, geheel tegen mijn gewoonte in, een voorzichtig begin van een glimlach op mijn hoofd.

Mijn ontspankabel van Canon was geruime tijd geleden al uit elkaar beginnen te vallen en werd met tape een beetje bij elkaar gehouden. Omdat ik hem echter ook al maanden niet meer gebruikte zag ik er geen been in hem definitief op te offeren voor dit project. De knop er dus afgeknipt en de draadjes in een minijack gestoken (die ik grappig genoeg ook nog ergens had liggen) die in de zaktovenaar kan. Nu heb ik een fantastisch systeem dat, toen het bleek te werken, onwillekeurig die al lang afwezige glimlach op mijn gelaat toverde. Hoe blij kan je zijn met zoiets minuscuuls? Het is een raadsel**.

Deze zaktovenaars (PocketWizard MultiMax, gekocht toen ik geld had) kunnen ook op een vertraging gezet worden en op repeteren en bieden zo dus echt een enorme hoeveelheid mogelijkheden die ongetwijfeld van pas gaat komen als ik aan de animatie begin. Dat laatste is dan weer lastig, liever geniet ik nog een beetje na van mijn glimlach die allang weer verdwenen is voordat ik hem helemaal ben vergeten.

* Japan en Libië met name, de onderwerpen van het moment tenslotte. Laten we hopen dat het snel goed afloopt.
** Het zit hem vaak in de kleine dingen blijkbaar, dat weet ik ook wel en daarom ga ik ook deze (komende) animatie maken. Het daagt me dat het niet uitmaakt wat je doet, als je maar iets doet. Het niet doen omdat je bang bent wat de buitenwereld ervan zal denken (afgaan voor een publiek, omdat het niet goed genoeg is, niet interessant genoeg of niet "vet" genoeg of weet ik veel), een neiging die velen met mij hebben waarschijnlijk, is dermate a-productief dat je er misschien nog wel ongelukkiger van wordt dan het wel doen en in de vergetelheid wegzakken.

Unsub - drie nieuwe foto's

2011-03-07T18:28:00.000+01:00

Enige tijd geleden begon ik aan de serie unsub, geïnspireerd door een bijzondere fotocursus* die ik eind 2009 volgde bij Hapé Smeele. Wat bleek, mogelijkerwijs, was dat veel van mijn beelden die ik eerst gevoelsmatig geselecteerd had onderdeel van een film konden zijn. Of dat het in ieder geval in een filmisch idioom geplaatst kon worden. Dit kon ik zelf ook wel zien en het is verklaarbaar omdat ik erg van (misdaad) films houd en die taal daarom wellicht in mijn kop is doorgedrongen.

Nu permitteer ik mij een zijstap naar Nicolas Provost, een Belgische videokunstenaar, die recentelijk bezig is met films die, vooral door montage en geluid, een misdadig plot suggereren met beelden die gewoon op straat gemaakt zijn van passanten zonder regie en wat dies meer zij. In zijn artist statement waarin ik mij in deze erg herken heeft Provost het over de taal van film**. Het werk waar ik naar link (de voorganger van stardust waar hij nu bekend mee dreigt te worden omdat er bekende acteurs in zitten***) spreekt mij enorm aan. Ik probeer in mijn serie unsub ook iets te bereiken maar dan met stilstaande beelden en zonder geluid.

Na voornoemde fotocursus en de eerste paar voorzichtige stapjes op het pad van unsub raakte ik geheel gedesillusioneerd, het bewust schieten van filmische beelden, of anderszins iets met een suggestie van spanning, misdaad, een buitengewone gebeurtenis, is geen sinecure en ik had dat totaal niet onder de knie vond (en vind) ik bij het terugkijken van de foto's. Vandaar dat de meeste beelden die nu onderdeel van de serie zijn er zonder omkijken uit geknikkerd moeten worden op zijn tijd.

Gisteren schoot ik echter, op pad met bewust in het hoofd de heroppakking van unsub, drie beelden die veel beter tonen wat ik bedoel. Ik hoop dat je er ook een mening over hebt en die wilt delen, ook als die mijn initiële enthousiasme over dit werk zou temperen. Zelf vind ik deze foto's zwanger van een gebeurtenis, maar ik realiseer me dat dat kan zijn omdat ik die zo bewust gemaakt heb. Misschien dat het voor een ander loze plaatjes zijn die geen enkele suggestie van iets buiten het toevallige stilstaande beeld opperen. Ik ben heel benieuwd je observaties.

Ter vergelijk hier een paar eerdere foto's uit de serie (die er nog niet uitgeknikkerd zijn).

Kanttekeningen:
- hoewel het nadrukkelijk niet mijn bedoeling is om het zo plat aan te pakken kunnen sommige foto's misschien overkomen als simpelweg een still uit een film, hoe kan ik dat verbeteren?
- de suggestie moet (vind ik) niet te duidelijk zijn, dus geen pistool, bloed of ledematen, of beter toch wel?

* bijzonder omdat hij niet ging over fotografie (wat is een diafragma geneuzel) maar over (het maken van) beelden en het vinden van een onderwerp en visie en het selecteren van (uit) je werk.
** zijn statement hier (citaat: ‘My field of interest is to question the phenomenon of cinema. My work is a reflection on the grammar of cinema and the relation between visual art and the cinematic experience. Foremost, I try to grasp our collective film memory and make poetry.‘).
*** Wie probeer ik hier voor de gek te houden? Natuurlijk zou ik zelf ook niet van het bestaan van Provost afgeweten hebben als hij niet bekend dreigde te worden met zijn laatste werk, dat helaas op het moment van schrijven van dit berichtje niet bewegend te zien is op zijn website.

Wat een mooi fotoboek!

2011-03-04T19:00:00.003+01:00

Van de aardige lui bij Pixum mocht ik een fotoboek bestellen en zoals genoegzaam bekend verondersteld mag worden is dat het Naarden Vesting fotoboek geworden. Ik koos natuurlijk voor "Extra luxe: fotoboeken op echt fotopapier" (omdat je dan geen drukwerkraster hebt dat de scherpte vermindert en anderszins irritant kan ogen). Na het gebruikelijke gedraal dat ik aan de dag leg bij het maken van een fotoboek (of iets anders) had ik zaterdag dan toch definitief op de bestelknop gedrukt waarna ik het gisteren reeds met de post ontving.

Wat een mooi fotoboek! Puike afdrukken op kwaliteitspapier en geen steekje laten vallen door het hele boek (wat ik nog nooit eerder gezien heb).

Omdat het voor mij toch een soort proef was zal ik Pixum eens flink en, voor mijn doen, overzichtelijk vergelijken met Profotonet, volgens mij zo'n beetje de defacto standaard voor dit soort fotoboeken (hoge kwaliteit maar geen fijnekunst of trouwalbum aspiraties al is dit type prima geschikt als trouwalbum voor hen die beperkt worden door het budget). Pixum heeft een bredere collectie mogelijkheden maar dit specifieke type is "gelijk" aan het Profotonet boek, alleen ongeveer een kwart (gecorrigeerd voor aantal pagina's) goedkoper, dat moet dus ergens vandaan komen denk ik.
Meteen even mijn voornaamste (en zeer persoonlijke) knaging in deze van mijn hart wentelen: het formaat! De keuze is 21 x 28 cm of vierkant. Omdat ik de afwijking (ja dat besef ik) heb om de pagina's elk met één hele foto te bedekken en mijn camera nu eenmaal in een verhouding van twee bij drie schiet moest ik van elke foto twee centimeter meer wegsnijden dan bij Profotonet, voor een klein aantal composities leidde dit tot een onprettig gemis van elementen (omdat ik, ja ook zo'n afwijking, de compositie altijd zorgvuldig bepaal het hele beeld beslaand). Ik vermoed dat het een compromis is zodat mensen die vier bij drie schieten ook volbeeld foto's kunnen afdrukken zonder al te veel weg te hoeven snijden.
Het papier dat Pixum gebruikt lijkt iets dunner en iets gladder maar voor elk normaal gebruik (met normale ogen en vingers in een matig verlichte woonkamer vluchtig het meesterwerk dat je buurman in de speeltuin, het zwembad en bij de eendjesvijver met zijn nieuwe dslr van zijn kleinkinderen bij elkaar geschoten heeft doorbladerend) is er geen verschil. Zelfs ikzelf (met mijn haviksoog op twee centimeter van het papier) maak mij geen zorgen om een eventueel verschil in papier. Beiden subliem.
De kaft van het Pixum boek is "anders", hij lijkt minder op het fotopapier dan bij Profotonet maar het is ook hier echt kniesorenwerk, de foto op de kaft is ook hier kraakhelder.
Als laatste staat bij Pixum een bescheiden logo en websiteadres op de laatste (verder witte) bladzijde en kun je de binnenbladen van de kaft alleen in wit krijgen (mijn Lexus fotoboek heeft donkere binnenbladen maar ik kan even niet zo snel terugvinden hoe ik dat gedaan heb, ik denk tijdens het bestelproces).

Niet onbelangrijk is ook de zachtewaar waarmee het boek geknutseld dient te worden (jammer genoeg lijkt geen enkele fotoboekenfabrikant een pdf te accepteren en hebben ze allemaal een eigen programmaatje*). Een analyse op specifieke punten laat ik graag achterwege maar ik kan wel zeggen dat het Pixum programma mij omringde met vrijwel enkel rozengeur en maneschijn vanaf het moment dat ik haar laaglaadde tot het moment dat ik op de bestelknop drukte.
De pret begint met de foto assistent die ik normaal met geen vinger durf aan te raken, al is dat natuurlijk wel makkelijk als je geen zin hebt om je zelf met de selectie en volgorde bezig te houden (toch best belangrijk dunkt me). Helaas heeft de assistent geen verstand van kunst en schoof hij zonder omkijken een aantal toppers die ik zeker weten in mijn boek wilde hebben terzijde (het aantal foto's was groter dan het aantal beschikbare posities). Ach, misschien heeft de assistent wel meer verstand van kunst dan ik durf toe te geven. Ik kon niet helemaal precies zien wat het criterium was, gemiddeld waren de terzijde geschoven foto's wat saai (qua kleur en structuur) of bestonden ze voornamelijk uit bokeh, al waren er een paar uitzonderingen die de regel bevestigden.
De assistent bakte daarop alsnog een verrassend geinig boek met de overgebleven foto's waarbij duidelijk aandacht was voor het bij elkaar passen van de linker en de rechter pagina (ik had al eerder gekozen voor één foto per pagina, vandaar ook dat niet alles in het boek paste). De keuzes waren aan de veilige kant maar dat is iets waar ik zelf ook niet altijd onderuit kom. Kortom, ik kon een glimlach hier niet onderdrukken (dat een computerprogrammaatje in luttele microseconden blijkbaar een denkproces kon voltooien met een niet eens zo vreselijke uitkomst waar ondergetekende ettelijke uren mee bezig is).
Ik heb wel een paar kleine kritiekpuntjes omdat ik zo specifiek ernaar zocht maar geen eigenaardigheid belette mij een vloeiende en prettige bediening tijdens het maken van het fotoboek. Het enige dat ik echt miste was de mogelijkheid om de foto's precies te plaatsen. Als je aan het kader schuift zie je de exacte locatie (bijvoorbeeld 27,04 cm van links en -0,95 mm van boven) maar ik heb niet kunnen ontdekken hoe ik de foto dan op precies 27,00 en -1,00 kon krijgen, behalve met de standaard opties voor plaatsing, waarvan er één volbeeld aflopend was, drukkend op een knopje dat in dit geval perfect was maar mij niet geholpen zou hebben als ik de foto op 4,00 en 3,50 cm had willen hebben met een breedte van 15,00 en een hoogte van 10,00. Dit kan ook aan mij gelegen hebben, dat ik die mogelijkheid niet heb ontdekt bedoel ik.

Al met al, ik geef toe dat ik sceptisch was tegenover Pixum omdat ze zo'n blije website hebben en zo nadrukkelijk de gemiddelde consument in het vizier hebben, maar dat was nergens voor nodig. Pixum maakte naar volle tevredenheid een puik fotoboek voor mij en daarom moet ik ze ook zien als een serieus alternatief in de wondere wereld van het via internet te bestellen ego-album.

Pixum Fotoboek!

* De te voorziene problemen wanneer je Piet Kruk een pdf laat opsturen verklaren dit overigens wel.

100, of hongerige ogen

2011-02-24T23:59:00.002+01:00

Het honderdste blogbericht van ondergetekende, welja. Verder niet interessant natuurlijk. Wat wel interessant is: Hungry Eyes (Engels, hoofdletters, waarom toch?) in het fotomuseum in Antwerpen (www.fotomuseum.be, nog tot 5 juni).

Zeer inspirerend. Daarom enkele notities (hoogtepunten, persoonlijke inzichten) waarmee ik je de moed om zelf te gaan kijken zeker niet wil ontnemen. Het is misschien niet zo diepgaand allemaal (het is vooral esthetisch, er is weinig binding met, of kritiek op, andere zaken dan het eten al beweren bijschriften soms anders, het kan dus ook aan mijn domheid liggen) maar als je van fotografie houdt en misschien zelf ook eens op een blauwe maandag een reflexcamera hebt aangeschaft kun je genoeg ideeën opdoen om een paar weken bezig te zijn. En voor sommige fotografen onder ons wel een paar jaar denk ik. Op volgorde van bekeken:

Valérie Belin
De grote glimmende foto's van stillevens (fruit in een mandje gekieperd) met nèt niet de goede kleur vond ik mooi en zijn mij ook duidelijk bijgebleven. Zwartwitfoto's gemaakt in een slachthuis schenen mij op het eerste gezicht plat en stom toe maar bij nader inzien (ook na een discussie met Ivo, die mij aldaar vergezelde) zat er wel wat in. Sowieso was duidelijk dat de compositie zorgvuldig was gemaakt door iemand met kijk daarop. Er is uiteindelijk ook meer te zien dan alleen een dood beest aan een vleeshaak, hoewel dat weldegelijk het grootste deel van elke foto in beslag neemt. Haar andere werk vond ik niets, of ik begreep het (kennelijk) niet ondanks de schriftelijke uitleg.

Dimitri Tsykalov
Gratuite beelden van blote mensen met lappen rauw vlees doen het in principe altijd goed bij mij, omdat ik erg van choqueren houd en niet snel gechoqueerd ben. Maar al met al zie ik het nut er toch niet zo van in (hier contrasteert mijn mening wel zeer met het bijschrift, uw kilometrage kan afwijken dus). Hetzelfde geldt voor zijn uitgesneden doodskoppen. Kunstig, maar in mijn ogen zinloos. Toch ben ik blij dit gezien te hebben, want het maakt me duidelijk (eens temeer) hoe waanzinnig fijn de lijn is waarlangs wij kunstenaars schuifelen (of balk waarover wij evenwichtwandelen). Ik kan (nog steeds en met vlagen) niet onder woorden brengen waarom deze foto's, hoewel overduidelijk als kunst bedoeld, bij mij niet binnenkomen*.

Tony Le Duc
Professioneel voedselfotograaf die ook veel voor tijdschriften heeft gedaan. Hij heeft meer foto's dan de anderen in het museum hangen waarvan een groot aantal overduidelijk broodbeelden zijn. Compleet een zeer mooi esthetisch geheel en er zitten een groot aantal juweeltjes tussen. Dit was voor mij het meest inspirerend, juist omdat er zoveel verschillend werk hangt waar ook minder goede of simpelere beelden tussen zitten. Hierdoor word ik aan de hand meegenomen naar het betere werk, enigszins is te zien hoe het allemaal zo ervan komt (en getoond wordt dat de topwerken uitschieters zijn in een algemener oeuvre). Vind ik altijd erg interessant. Op het obligate teeveeschermpje zie je Tony Le Duc aan het werk met zijn simpele reflex, dat was ook erg prettig voor mij (geen knetterdure camera) al verklaarde het wel de wat overdreven verscherping die op sommige foto's toegepast was.

Plus
Kijk ook even op de bovenste verdieping, daar staan erg vette projecterende constructies van Julien Maire, waarvan helaas maar twee het deden terwijl wij er waren. Maar die twee zijn al genoeg om de trap te nemen. Één ervan biedt de mogelijkheid om met witte papiertjes te schuiven op een zwart tafeltje (buiten natuurlijk het nauwkeurig inspecteren van het ingenieuze projectie systeem) hetgeen ik iedereen van harte aanraad te doen.

In de zijkamer bij de ingang werk van jonge Belgische kunstenaars, volgens mij ook volslagen de weg kwijt, maar er hing wel een mooie foto van een pop die toch een indruk heeft achtergelaten. Een vergeetbaar beeld op zich**, maar ter plekke wel interessant.

* In dat opzicht zou een studie aan een kunstacademie voor mij niet eens zo slecht zijn misschien. Laatst stond ik in een tweedehands boekwinkel te bladeren in een leerboek van Bauhaus, die paar dingetjes die ik daar al in zag staan leken mij onmiddelijk didactisch zeer verantwoord. Trucs om opnieuw te leren kijken. Niet perse met je ogen, maar met je geest. Wat je daar (op zo'n academie) ook schijnt te leren is "waarom", althans, het antwoord op alle waaromvragen te geven. Dat lijkt me ook erg nuttig want meestal heb ik geen flauw idee waarom. Twee zaken (leren kijken, de waaromvraag beantwoorden) die ik natuurlijk ook zelfstandig kan oppakken.

** Dat is zo op een onverwacht moment ineens wel een interessant criterium. Mijn beelden laten zich ook gemakkelijk vergeten. Ongeacht of het kunst of wat dan ook betreft, het is niet goed voor je aanwezigheid in het collectief. Vandaar natuurlijk ook het willen choqueren, al kun je je afvragen of dat nu persé de juiste weg is.

Inspiratie in zwartwit, landschappen

2011-02-15T23:03:00.005+01:00

De afgelopen weken heb ik zoals te doen gebruikelijk weer heel wat foto's bekeken op het grote wereldwijde web. De meeste foto's waren natuurlijk onbegrijpelijke prutswerken, elk een onvermoed nieuw dieptepunt vormend, die grove stukken wegvraten van mijn gezichtsvermogen.

Maar een klein deel was goed. Beduidend beter dan het niveau waar ondergetekende op aan het worstelen is (zich vastgrijpend aan het gladde oppervlak van zijn plateautje om in ieder geval maar niet verder omlaag te tuimelen). Met name deze twee die ik jullie niet wil onthouden, ter inspiratie.

De links verwijzen naar een specifiek lichaam van werk dat mij enorm aanspreekt (meer dan hun overige werk). Het is mogelijk interessant om uit te vinden waarom.

Lauren Henkin maakte sublieme zwartwitfoto's van één veld in Maine. Verdeeld over twee jaar houdt ze 14 foto's over (respect) en maakt daar een boek van dat 650 dollar kost. Dubbel respect. Dat is dus precies de richting die ik ook in wil gaan, keiharde selectie in je foto's aanbrengen en daarna niet dood hoeven te hongeren.

Eric William Carroll onderzoekt licht (en donker) op verschillende manieren. Niet alles is even fantastisch maar de reis is in deze wel heel interessant. De reden dat ik bij hem uitkwam en waarom ik deze ook plaats is de één na laatste foto van zijn serie (helemaal rechts) speed of dark, deze beneemt mij nog steeds de adem.

Ik hoop dat jullie ook zullen genieten van hun foto's.

Noot: ik ben afgestapt van het de hele tijd "vind ik", "in mijn ogen" en dergelijke overal bij te zeggen, dit zijnde mijn persoonlijke blog veronderstel ik in het vervolg als bekend dat het slechts om mijn mening gaat.

De foto die ik niet maakte

2011-02-14T16:30:00.003+01:00

Vanochtend zijn de laatste meubels van Annette door haar ouders opgehaald, met hun twee Volvo stationwagens. Dit betekende gezellig koffiedrinken in mijn wat kalige appartementje met mensen die ik toch zo lang heb gekend maar nu al maanden niet heb gezien. Mijn ex schoonvader is een groot liefhebber van fotografie en heeft een ontzagwekkende collectie camera's (bijna allemaal reflexcamera's waar een ouderwets filmrolletje in gaat). Hij had een dik boek met foto's meegenomen die hij recentelijk heeft gemaakt in deze omgeving (voornamelijk Naarden Vesting). Het was aangenaam om de foto's te bekijken die met de verschillende camera's en objectieven zijn gemaakt en om nog wat te praten over verschillen tussen de Pentax ME-Super, Minolta X300, Canon AV-1, Nikon FM2N (die hij op mijn aanraden aanschafte enige tijd geleden) en dergelijke.

Aangezien het op loopafstand ligt en ik het een weerbarstig onderwerp vind ben ik zelf ook zo nu en dan in de vesting van Naarden te vinden, zo in alle onregelmatigheid een foto document opbouwend hiervan. Het boek dat op mijn schoot lag was dit document echter al. Ik zag minstends drie foto's (die ik mij nu nog voor de geest kan halen) gemaakt vanuit een zeer originele hoek waar ik zelf niet zo aan gedacht had, die een uitstekend beeld wisten op te roepen van het karakteristieke vestingstadje. Drie foto's die ik niet gemaakt heb, maar nu zeker zelf ook eens wil gaan proberen.*

Uiteindelijk waren de meubels dan toch in de Volvo's geladen, terwijl de hemel was dichtgetrokken en de eerste regendruppels vielen, en reden mijn ex schoonouders van het parkeerdak af om huiswaarts te keren. Ik stond bovenaan om de slagboom te openen met mijn afstandsbediening. In alle treurigheid, zoals die op kan wellen bij het afsluiten van een tijdperk, staarde ik vanachter de geopende slagboom de laatste Volvo na terwijl deze langzaam, met de remlichten opgloeiend in het gedempte licht van een sombere dag, de steile helling afreed, met de meubels duidelijk te onderscheiden achterin. Dat was een verrassend veelzeggend moment waarop ik niet geanticipeerd had, mijn camera had ik dan ook niet in de hand. Het is een zeldzaamheid dat ik in de echte wereld zomaar een foto zie, iets waar ik andere (amateur) fotografen weleens over hoor. Ik denk dat ik die foto had willen maken, maar dat kan nu niet meer.

* Het inspireerde mij tevens om mijn aanstaande boek over de vesting te laten gaan, in plaats van "favorieten van 2010" dat mij bij nader inzien te wazig is.

Veluwe

2011-02-09T23:15:00.006+01:00

Soms, zoals afgelopen maandag (ik vermijd weekenden vanwege wandelgangers), ga ik naar de Veluwe, dit heeft een aantal voordelen, de belangrijkste daarvan is dat het bos een zeer kalmerende invloed kan hebben. Niet dat ik er roodaangelopen heen stuiter in mijn Aygootje met mijn armen in een dwangbuis en mijn knarsentanden diep in het stuur gedrongen, maar enige ontspanning kan nooit kwaad als het regelen en piekeren iemand boven het hoofd stijgt.

De voorlaatste keer op de Veluwe was niet zo'n succes omdat de inspiratie niet vloeide en daarom ontbrak mij nu enige motivatie, doch gedachtig het adagium uit mijn jeugd "dan moet je maar zin maken" toog ik op weg. Mijn stamparkeerplaats was omgetoverd in een doorvoerroute voor af te voeren boomstammen (één van de redenen dat het de vorige keer minder lukte was dat men toen net in die omgeving allemaal bomen had gekapt) daarom besloot ik, na een blik op de kaart, de volgende parkeerplaats te proberen (waar ik voorheen ook al eens gestaan had). Deze was echter, daar waar hij niet vol met boomstammen gelegd was, volslagen omgewoeld door voertuigen met brede banden; ik durfde mij daar niet in te begeven met mijn Aygootje en reed op goed geluk door. De derde (voor mij nieuwe) parkeerplaats was raak en de beloning was navenant, nog geen 30 meter van mijn autootje ruiste de wind door de hoge bomen en kon ik mijn eerste diepe zucht slaken (of diepe ademhaling doen).

Bedankt bos.

Toen ik rond een uur of drie had besloten terug te gaan om files te vermijden (die er overigens al stonden tegen vieren maar gelukkig voor mij alleen in tegengestelde richting) kwam ik nog een bosdeel tegen waar ik op de heenweg ook doorheen was gedwaald dat nu echter van een bijzonder mooi licht voorzien was. De zon was zich ook net begonnen te verschuilen en dat zorgde voor wat minder contrast zonder de richting van het licht geheel te verhullen. Het was duidelijk dat de scene alleen kon werken vanuit de plek waar ik stond maar zonder dat er teveel afleidende elementen in het uiteindelijke beeld terecht zouden komen. Daarom haalde ik voor het eerst in deze serie waarin ik de Nederlandse bossen probeer vast te leggen door de seizoenen heen (en waar ik uiteindelijk een boek van wil maken) de 50 mm van de camera af en plaatste een 100 mm*.

*Technische stierenuitwerpselen: ik wilde op zich de hele serie met de Carl Zeiss 1.4/50 schieten om consistentie te houden en goed deze brandpuntsafstand te leren kennen maar principes zijn er om van af te wijken. Omdat deze scene duidelijk niet zou werken als ik teveel in beeld zou hebben en ook niet als ik de flankerende bomen kwijt zou zijn door dichterbij te gaan staan pakte ik de 100 mm f/2.8 USM (ja de oude, niet de L versie) die ik gelukkig in de tas had zitten en maakte daarmee de foto, op f/2.8 om de focus goed op de bomen waar het om gaat te leggen. Het interessante is, die afstand (tientallen meters) is zeer moeilijk scherp te krijgen (voor mij in ieder geval) omdat hij niet op oneindig zit maar vlak daarvoor, de draaiing van de scherpstelring van 30 meter naar oneindig is minuscuul en het verschil is heel moeilijk te zien in de zoeker, daarom schoot ik uit voorzorg een aantal op autofocus, hetgeen ik normaal nooit doe. De autofocus varianten bleken allemaal ten onrechte op oneindig scherpgesteld te hebben (hoewel er een kerstverlichting aan vakjes oplichtte rond de bewuste bomen in de zoeker van de 1DsII elke keer). Één van de handmatig scherpgestelde foto's bleek echter behoorlijk in de buurt te zitten van de juiste bomen. Dat is degene die ik hier geplaatst heb. In dit formaat is het verschil in scherpstelpunt natuurlijk helemaal niet te zien, maar op een grote afdruk gegarandeerd wel. En daar maak ik deze foto's natuurlijk voor (wie wil er niet een fantastisch rustgevend bos op fotobehang op de muur van zijn / haar slaapkamer? Bestellingen kunnen naar mij ge-e-maild worden).

Sony World Photography Awards 2011

2011-02-04T00:49:00.004+01:00

Uiteraard zit ik niet bij de finalisten van de Sony World Photography Awards 2011 (hmtja, erg veel succes straalt het niet uit, maar dat ik er niet bij zit kwam toch echt niet als een verrassing). Ook zit ik niet bij de korte lijsten. Maar man, wat een mooi werk zit ertussen. Bekijk de inzendingen hier:

WPO galleries.

Dit is echt een aanmoediging om door te gaan met fotografie. En misschien is dat ook wel het belangrijkste: dat je mooi werk te aanschouwen krijgt dat je inspireert, dat je je afvraagt waarom mensen bepaalde dingen hebben gefotografeerd en waarom jij dat niet zelf deed (modern art = I could do that + yeah but you didn't).

En hoe fotografen hun foto's zo'n impact geven. Want het is met name de impact* van sommige foto's die mij nederig stemt. Zelf heb ik nog geen foto's gemaakt (of korte series, wat voor mijn gevoel beter werkt en zoals deze ook ingezonden konden worden in de "professional" afdeling) met zoveel impact als sommige van de korte lijsten en finalisten. Ik ben ervan overtuigd dat ik moet (en kan) leren hoe op zo'n niveau te komen. Het is helaas lastiger dan bergbeklimmen (wat ik ook niet kan), waar het duidelijker is wat je moet doen om de top (van de berg) te bereiken, ook al is dat niet voor iedereen weggelegd. Maar misschien is het in de fotografie ook wel makkelijker** dan ik mij nu voorstel. Een aantal ingrediënten ken ik wel, de belangrijkste is, vrees ik, "doen".

De selecties die zijn gemaakt in het kader van deze competitie dwingen respect af, er zit vrij veel werk tussen (mijns inziens) dat duidelijk gespeend is van plat effectbejag. Hulde.

*Wat impact precies is is mij nog niet helemaal duidelijk.

**Achteraf is alles makkelijker. Als je op de top staat heb je misschien wel een idee dat je heel wat bereikt hebt en dat het je heel wat gekost heeft, maar dat is dan allemaal in het verleden, in het heden bezien lijkt het dan ineens stuitend overzichtelijk, stel ik mij zo voor.

Groot

2011-01-30T20:31:00.001+01:00

Na een maand van fotografische afzakking was ik gisteren onderweg met vriend Bas Stubert rond onze favoriete plek voor rustige fototochten afgesloten met een welverdiend biertje (of, in dit geval van vreselijke koude, warme chocolademelk) de Vesting van Naarden, alwaar ik met de serie "unsub" in het achterhoofd mijn digitale Canon cameraatje weer eens in het rond heb gezwiept. Een cameraatje dat overigens verbleekt bij het monster dat Bas meegenomen had, zijn nieuwe oude Pentax 6x7 met fijn 90 mm f/2.8 objectief met centraalsluiter. Vergeleken bij de reusachtige negatieven die het produceert (waarnaar ik nog steeds heel benieuwd ben, de eerste filmrol is nog niet terug van de centrale) valt de maat overigens nog alleszins mee en past het, tezamen met een 105 mm f/2.4 objectief en een kleinere Pentax reflex, nog in een zeer compacte Minolta schoudertas. Was mijn financiële situatie momenteel niet zo penibel dan keek ik ook weer eens naar een nieuwe grotere camera (het gaat mij met name om het grotere opnamevlak voor de foto's, niet zozeer om dat de camera zelf groter is, al is dat uiteraard vaak een logisch gevolg). Al weet iedereen natuurlijk dat foto's veel belangrijker zijn dan materiaal en echte kunstenaars zich niets aan hun materiaal gelegen laten liggen. Ik zal mijn foto's proberen te laten spreken hieronder.

Één

2011-01-30T16:49:00.001+01:00

Al langere tijd erger ik mij enigszins aan de regel de accenten op de e's van één weg te laten. Ik vind het zelden tot onmiddelijke duidelijkheid leiden en ben zelf vaak genegen zinnen anders vorm te geven om het woordje één te vermijden. Vandaag las ik de krant en struikelde weer eens over een (zonder accenten) zin waarin het woord één (zonder accenten) voorkwam welke ik moest herlezen om tot afdoende begrip te komen.
Daarom schrijf ik vanaf nu een zoals het bedoeld is: één.

Een titel

2011-01-28T00:43:00.003+01:00

Dit is het eerste bericht met een titel die niet het begin van de eerste zin is. En meteen vraag ik me ook een beetje af of ik niet eens in het Engels zou moeten gaan schrijven om mijn potentiële publiek te verruimen. Mijn eerste voorzichtige stapjes op het internet waren allemaal Engelstalig, ik kende toen ook voornamelijk mensen (via internet) met wie ik in het Engels converseerde. Later werd mijn wereld kleiner en babbelde ik vanzelf weer vrolijk in mijn moerstaal oplijn, zoals ik al die tijd thuis en op het werk gewoon had gedaan.

Een paar kleine gedachten (waarvan ik niet weet in hoeverre ze "waar" zijn):
1) 36 is niet te oud om nog iets te bereiken.
2) Er is niets mis met enig conformisme als je ambieert wat het je brengt.
3) Het is beter om je niet aan te passen maar stug je eigen weg te blijven gaan.
4) 2) en 3) zijn irritant, je kunt er niet tussen blijven zwabberen, je kunt het wel allebei tegelijk doen.
5) Zo'n blok is iets dat je kunt keren door gewoon te doen, maar soms ook niet, dan is het als een blessure, als je gewoon doorgaat wordt hij alleen maar erger, tot er wat afbreekt.
6) Meer korte berichten speelt je meer in de kijker dan ellenlange doorwrochte stukken waarin de argeloze voorbijganger toch nooit verder dan de eerste alinea komt.

En een bijpassend fotootje:

Er komt wat schot in

2011-01-23T14:50:00.003+01:00

de laatste tijd bij mij. Het lijkt samen te hangen (al zie ik nu ongetwijfeld verbanden die er niet zijn) met mijn besluit, enige tijd geleden, om mijn creativiteit aan te wenden voor mijn eigen bedrijf en voortbestaan in plaats van het in een zwart gat te flikkeren. In verband daarmee is Nonstockphoto over een paar maanden geheel vernieuwd in het kader van een idee dat ik heb waar ik zelf wel blij mee ben. Echte ondernemers durven risico te lopen. Nu ik zelf energie steek daarin komen er ook dingen naar mij toe (onder andere een aanvraag voor een trouwreportage en een nieuwe marketing kans), wat ik deste vreemder vind daar deze maand tot nu toe gemakkelijk met mijn traagste kan wedijveren op gebied van fotoproductie en blogberichten. Toch denk ik dat het zo werkt, er is meer dan economisch meetbare voor-wat-hoort-wat in deze wereld aan de hand, waar ik graag gebruik van maak. En als het niet terugkomt (dat is ook onderdeel van het nieuwe Nonstockphoto) dan is het niet erg, dan heb ik er een tijd lol van gehad en ben er mentaal en fysiek niet slechter van geworden.

Het is van het grootste belang, denk ik, om iets dat dicht bij jezelf ligt met overtuiging te (kunnen) doen, dat heb ik al zo vaak gelezen dat ik er bijna zelf een boek over kan schrijven, ware het niet dat ik de notie nog nooit (!) aan de praktijk heb getoetst. Dat ga ik nu dus doen. De kans om neer te storten en te verbranden is natuurlijk groot, maar het opkrabbelen is vast ook heel leerzaam. Niet langer in de woestijn staan te schreeuwen maar echt deelnemen aan het verkeer, dat is het idee.

Het moge duidelijk zijn dat fotografie voor mij het belangrijkste is, ruim voor zakelijk succes. Daarom moet het nieuwe Nonstockphoto een aanjager zijn voor fotografie en niet een commercieel doel op zich. De enige andere optie is het hele bedrijf vaarwel zeggen (nu de harde waar zo'n beetje allemaal betaald en afgeschreven is) zodat er ook geen ballast voor de fotografie meer is (de monsterlijke schaduw van het behaaggedrag dat, toch, over je foto's hangt uit, mijns inziens misplaatste, commerciële overwegingen). Zo had ik een helder (verlicht) moment waarbij ik mij mijzelf geheel aan sprieterige foto's zag wijden zoals mijn vier favoriete foto's van 2010. Het opschorten van de bedrijfsmatige activiteiten riekt bij nader inzien echter teveel naar een vlucht om onder de marketing en zakelijke kant uit te komen die ik zo moeilijk vind (mijn fundamentloos roepen in de woestijn komt bovendien in gevaar als ik tot actie overga), dus identificeer ik dat heldere moment als vals licht. Liever ga ik een synergie teweeg brengen tussen mijzelf en mijn bedrijf.

Een belangrijk prutspunt van mezelf vind ik dat er van oudsher helemaal geen foto's in mijn appartement hangen. Hoe kun je nou pretenderen een "kunstenaar" te zijn als je je eigen foto's niet eens aan de muur hebt? Het nieuwe Nonstockphoto zal mijn appartement vol met foto's hangen! Door voortdurende confrontatie met je eigen werk kan je er vast meer uit halen en van leren dan wanneer je het op een harde schijf opslaat en zo nu en dan daar eens doorbladert, bovendien toont het eventuele bezoekers meteen waar je mee bezig bent wat mijns inziens veel beter is dan het te verstoppen (alsof je je ervoor zou schamen ofzo).

Met deze zaken bezig zijnde moet ik ineens denken aan mijn bokeh foto waar Bas Stubert een intelligente opmerking bij plaatste: "there is that anticipation of what is yet to come".

Mijn identiteit als fotograaf

2011-01-13T02:30:00.004+01:00

houdt me de laatste paar dagen (of weken) nogal bezig, zonder dat ik nog veel foto's maak helaas, het blokkeert nogal. Wat me vooral overkomt (hoewel dat passiever klinkt dan ik moet toegeven dat het waarschijnlijk is) is dat ik grootse fotografen of werk van minder groten dat mij zeer aanspreekt bekijk en daarna mijn eigen werk in dat daglicht, of in ieder geval een ander daglicht, probeer te plaatsen. Soms kom ik nog niet eens zo slecht weg, dat is dan een goede dag. Meestal houdt mijn eigen geploeter geen stand en dat geeft de meeste inspiratie.

Wat vooral overblijft is dat het heel belangrijk is van je stoel te komen en enigszins seriematig of onderwerp-gerelateerd te werken (uw kilometrage kan afwijken). Nu heb ik verder niet veel te melden en tot nieuw werk heeft een en ander vooralsnog in het geheel niet geleid, maar van wat deze mevrouw (gevonden op LENSCRATCH, een inspirerend blog) met boeken doet viel ik geheel van mijn stoel. Wat mooi! Bekijk vooral de serie blauwe boeken.

Mary Ellen Bartley.

Mijn favoriete foto van 2010

2011-01-01T17:25:00.005+01:00

staat op het toonaangevend fotografieblog van Aline Smithson, getiteld Lenscratch. Favorite images of 2010. Ik heb (uiteindelijk) gekozen voor de onderstaande foto.

Omdat deze foto het duidelijkst laat zien wat ik probeer te bereiken: een niet-perfecte verwarring van materiaal en licht die ik alleen kan zien (en vastleggen) als ik er echt goed "in" zit, in het kijkproces. Gecombineerd met "toevalligheden" die ik een groot belang toedicht, in dit geval de vreemde tint van de over-de-datum-film die, mijns inziens, bijdraagt aan de sfeer.

Tekenend voor de manier waarop mijn fotografie in de wereld staat is ook dat de link die Aline zo genereus aan fotografen geeft in haar blogbericht in mijn geval niet werkt, omdat ze een spatie voor de "www" heeft meegekopieert. Dit herinnert mij ook aan het mooie voorpagina artikel (in een lokale krant) dat ik begin vorig jaar had waar de website van mijn naamgenoot werd genoemd in plaats van de mijne.

Toeval bestaat niet.

Hoe het is om tegen de bierkaai in te roeien, of iets dat daar zeer op lijkt, wordt de titel van mijn eerste boek, als ik het ooit schrijf.

Om 2010 even in stijl af te sluiten wil ik ook graag nog tonen welke foto die ik in 2010 nam dit jaar voor mij het best symboliseert. Hoewel deze foto fatalistischer is dan ik 2010 in werkelijkheid heb ervaren. In tegenstelling tot de duif denk ik zelf namelijk wel door te kunnen gaan en misschien zelfs ooit (weer) te kunnen vliegen.

Mijn inzending naar Hasselblad

2010-12-24T20:35:00.002+01:00

voor de Hasselblad Masters 2010 up and coming categorie is geaccepteerd. Maar omdat hun site door een beginner is samengesteld (in Visual Studio gok ik) kan ik er niet direct naar linken. Ik kan wel in hun administratie gedeelte komen overigens, dat is dan wel weer grappig*. Daarom hier de vijf foto's (verplicht aantal) die ik heb ingezonden:

Het is evident dat ik met dergelijke foto's weer niet opval binnen de vele inzendingen in deze drukke categorie. Toch koos ik deze om een paar redenen:

1) Dit soort natuurfoto's met beperkte scherptediepte gefotografeerd met bestaand (lees: oncontroleerbaar) licht is zeer geschikt voor middenformaat camera's, de rijke kleurschakeringen en grote contrasten die soms optreden zijn bij uitstek het domein van hun superieure sensor. Met dit onderwerp laat ik dus zien dat zij een meerwaarde kunnen bieden voor mijn fotografie en, meer in hun belang, dat ik hun apparaat kan laten uitblinken. Daarbij komt dat sensoren zonder anti alias filter juist in de natuur fantastische scherpte kunnen laten zien met vrijwel geen kans op moiré, een geruststelling voor Hasselblad mochten ze mijn fotowinkel kunsten (terecht overigens) in twijfel trekken.

2) Binnen dit simpele onderwerp (een bos) denk ik een enigszins afwijkend perspectief te hebben ontwikkeld dat, in de juiste ogen, aantrekkelijk gevonden zou kunnen worden.

3) Van mezelf moet ik erop vertrouwen dat de jury door de bomen het bos zal zien en zich niet zal laten afleiden door de vele rampzalige foto's in de up and coming categorie die weliswaar opvallen maar bij nadere aanschouwing weinig merites lijken te hebben. Hoewel ik dat laatste van mijn eigen beelden ook niet direct zou durven beweren.

Volgend jaar misschien aan andere categorieën meedoen. :-)

*Het is te hopen dat ze meer verstand van fotografie hebben dan van websites maken daar bij Hasselblad. Uiteraard zal ik niet klagen als ze die H4D komen afleveren (het is beter dan waar ik nu mee moet schieten en het merk heeft natuurlijk prestige bij de matig ingevoerde amateur) maar het is wel tekenend voor hoe bedrijven tegenwoordig met kwaliteit omgaan, zelfs zo'n merk als Hasselblad leeft nog slechts op een laatste parfum van reputatie terwijl de plastic lichamen en, naar ik meen, ook de objectieven inmiddels door Fuji worden gemaakt, de oude techniek gekocht van Imacon nog net meekan en de website door het puberende neefje van de directeur wordt geknutseld (dat laatste verzin ik natuurlijk even ter plekke).
Wie denken ze nou in de luren te leggen?

De tovenaar van Oz

2010-12-19T00:00:00.001+01:00

ging dus niet door, daardoor had ik wel een aantal foto's van een jongedame die eerst Dorothy zou zijn. Het is natuurlijk zonde om foto's die, op zich, gelukt zijn te laten wegkwijnen. Daarom heb ik er op mijn gemakje een drieluik mee gemaakt. Dit zijn ook de drie foto's die ik het model als dank voor haar medewerking zal aanbieden.

Eens temeer (ja ik blijf erover doorzeuren) bleek weer dat ik het wel leuk vind om mensen te fotograferen (of vind ik het eigenlijk vooral leuk om ze te regisseren?). Ook werd ik weer geconfronteerd met mijn soms veel te grote vertrouwen in mijn eigen fotowinkel kunsten. Het is beter, voor mij in ieder geval, om de foto zoveel mogelijk goed te schieten ter plekke. Haren uitknippen is niet leuk, belichting is nauwelijks kloppend te krijgen, vooral niet als je oorspronkelijke idee niet blijkt te werken, enzovoort. Het grote aantal pogingen en versies van de uiteindelijke foto's die in het mapje van deze fotosessie staan getuigen daar ook van.

Oorspronkelijk wilde ik dit project in driedee schieten. Wegens tijd- en budgetgebrek heb ik dat laten varen maar het is, na wat reflectie, toch wel iets dat ik zou willen proberen. Voor later, ook.

Dutch Utopia

2010-12-09T23:44:00.000+01:00

(waarom toch in het Engels?) is een wedstrijd van Singer Laren waar ik nog aan mee wilde doen voor de eer. Nu heb ik daar diverse malen over nagedacht, hoe dit vorm te geven (wat is eigenlijk voor mij een utopisch Nederland?) als foto. Tijdens de gedachtengangen kwam er vooral veel afbraak bovendrijven en weinig opbouw. Feilloos kan ik bespreken wat me hier allemaal niet zint, maar hoe het dan wel moet blijk ik nauwelijks in te kunnen vullen. En dan ook nog "Nederland", is dat op zichzelf niet al een utopie?

Het belangrijkste vind ik dat men zich weer iets meer op de lange termijn gaat richten en wat minder aan zichzelf denkt. Niet zelden is wat goed is voor het collectief ook beter voor het individu (alle individuen), al is dat soms moeilijk vantevoren te voorspellen en zijn die voordelen ook minder onmiddelijk dan nu direct alleen aan jezelf denken en de rest te laten stikken. Daar heb ik echter geen foto bij bedacht nog, daarom heb ik het over een andere boeg gegooid.

Herfst 2030. Een onbekende bacterie uit de voedselindustrie heeft een tiental jaren geleden de wereldbevolking gedecimeerd. De overlevenden zijn voornamelijk bij elkaar gekomen in de grootstedelijke gebieden, het platteland overlatend aan kleine sociale groepen mensen die verkiezen meer in de natuur te blijven rondhangen. De verliezen worden betreurd, de massagraven bedevaartsoorden. Het voedsel wordt voornamelijk in warmere oorden verbouwd (in grote complexen gebruik makend van de aanwezige zonne-energie) en ingevlogen en ~gevaren met bestaande technologie. In Nederland tref je nog wel veeteelt maar dit is kleinschaliger geworden. Met nog maar zo'n anderhalf miljoen Nederlanders die wel wat anders aan hun hoofd hebben dan boswachter spelen krijgt de natuur op veel plaatsen weer vrij spel. Een kleine ijstijd kondigt zich aan. Zo krijgt Nederland grootse landschappen terug die we van vroeger kennen, de Wolf hobbelt weer over de Veluwe. Deze harde omslag vraagt veel aanpassingsvermogen van de bevolking en leidt tot een zorgvuldiger omgang met elkaar, de plotselinge grote hoeveelheid ruimte tot een ongekend gevoel van vrijheid.

Zonder depressief over te willen komen lijkt mij dit een aannemelijk scenario waarbij een evenwicht gevonden wordt voor deze aardbol. Meer dan een plotselinge omslag in het denken van de mensheid als geheel die ervoor zorgt dat we efficiënter met ruimte omgaan en voorzichtiger met wat de aarde ons biedt. Hoewel dat ook een mooie utopie zou zijn is die bovendien veel lastiger te fotograferen.

De terugkerende natuur en het kleinschaliger leven van de Hollander in dit scenario biedt bovendien een mooi aanknopingspunt met het inleidende verhaal van Singer Laren:

"Honderden Amerikaanse kunstenaars trokken in de vorige eeuw naar afgelegen Nederlandse dorpen als Laren, Katwijk en Volendam om inspiratie op te doen. Amerika industrialiseerde snel in die tijd en kunstenaars keken met heimwee naar de manier waarop zij dachten dat Hollanders toen leefden."

Ik heb bewust de rol van de mens hier niet in de foto laten terugkomen omdat in mijn utopische samenleving de mens er juist eens van langs krijgt, opdat zij zichzelf niet een al te grote rol in de evolutie toedicht (hoe groot die ook is in werkelijkheid misschien, hoogmoed komt voor de val denk ik).

Link naar de fotowedstrijd.

Wanneer het einde nadert

2010-12-06T20:00:00.001+01:00

van weer een jaar dringt de neiging terug te kijken zich weleens op.
De mooiste foto van 2010! Dat is nog eens wat. Voor mezelf kom ik er niet uit. Gek genoeg heb ik vier nogal sprieterige foto's geselecteerd en ga daarmee voorbij aan nogal wat ander soortig werk dat ik maakte (al was 2010 niet zo productief voor mij als sommige andere jaren).

Hoor ik daar een blauwe deur dichtslaan?

Ter lering ende vermaeck heb ik ook foto's van enkele van mijn flickr-vrienden die ik ook in het echte leven spreek bekeken en daaruit gekozen wat ik het beste van 2010 vind, zonder hun medeweten op voorhand overigens. Omdat de optie foto's te delen bij sommigen uitstaat en ik elke schijn dat ik de foto's zelf gemaakt heb wil vermijden toon ik hier links in plaats van foto's, ik raad eenieder aan de links te volgen.

-

Van Bas Stubert, die de hele wereld rondreist om bijzondere vliegtuigen op soms spectaculaire wijze in beeld te brengen, vind ik de volgende foto's uit 2010 het mooist, zij tonen mijns inziens het vliegtuig in zijn omgeving het best met mooi contrast, licht en kleurgebruik.

F-4EJ 47-8351 301 Hikotai door Bas Stubert.

F-16C 86-0251 64th AGRS door Bas Stubert.

Hij heeft nog veel meer mooie (vliegtuig) foto's!

-

Bij Bas Gijselhart ben ik nog steeds zeer onder de indruk van zijn serie garden squares. Deze is dermate subliem in mijn ogen dat ik ze zelf gemaakt had willen hebben. Zeer inspirerend (dus) ook voor mij.

Garden squares door Bas Gijselhart.

-

Jeroen Veldkamp laadt niet zoveel hoog maar verrast mijns inziens vaak met een kien oog voor compositie (en licht).

The capital II door Jeroen Veldkamp.

Memorial door Jeroen Veldkamp.

-

Ivo ken ik nog niet zo lang maar hij maakt zo nu en dan erg fijne foto's, zijn beste twee tot nu toe naar mijn mening hieronder, strakke schone beelden die mij zeer welgevallen.

mybelovedcolorlesslittleworld-7306 door Ivo Posthumus.

sail door Ivo Posthumus.

-

Te fotograferen of niet

2010-12-06T00:12:00.000+01:00

te fotograferen is een lopende heikele kwestie voor mij. Vooropgesteld dat ik het fotograferen als zodanig nooit geheel zou afzweren, heeft het zin om het beknopte weinigzeggende idioom dat ik heb ontwikkeld over de afgelopen tijd, wat publiekelijk niet aan lijkt te slaan omdat het gespeend is van bling en effectbejag (dat laatste natuurlijk niet, maar effectbejag dat de goegemeente apprecieert wel), te behouden en uit te breiden of leidt dat tot niets en is het beter een andere weg in te slaan?

"...the ultimate measure of a photographer's life is the courage to follow his or her eye, even if it appears to lead to obscurity." (Gelezen in een discussie op Utata.)

Tijdens een recent dinertje met collega-fotograaf Bas verder gesproken over de blauwe deuren (die hij in een commentaar op een vorig blogbericht van mij achterliet) waarbij eens temeer bleek dat Bas verder denkt dan zijn neus lang is, voorwaar een zeldzame eigenschap in deze consumptiemaatschappij waardoor (en waarvoor) instant bevrediging het grootste goed lijkt (is). Hij kwam met een concept mij ook niet onbekend: ga terug in je fotohistorie en kijk wat daar als indruk overblijft of qua fotografie uitspringt, het zou je blauwe deur kunnen zijn.

De vorige keer dat ik dit deed kwam er iets uit dat leidde tot mijn serie unsub, waar vrij snel alweer de klad in kwam, zonder dat ik die er bewust in toeliet. Nog steeds wil ik er wel graag werk aan toevoegen maar de urgentie is blijkbaar zo laag dat het niet gebeurt. Terzelfdertijd ontstond de serie kinds of blue, omdat ik inderdaad opvallend veel foto's had waarin een blauwtint een belangrijke rol speelde. Ook die serie is vrijwel direct geruisloos tot stilstand gekomen. In plaats daarvan blijf ik zonder omkijken met mijn camera in het rond zwaaiend foto's maken die kant noch wal lijken te raken*, gelijk de meeste amateurfotografen die men op het internet aantreft.

Wellicht dat het tijd is om eens terug te kijken op mijn foto's met de blik van een fotoverzamelaar of koper. Wat zou ik zelf aanschaffen? Er komt me direct eentje voor de geest, maar "waarom" zou ik niet weten**. Me dunkt dat het wel triest is dat ik deze foto nooit heb laten afdrukken en dat die (dan ook) niet in mijn huiskamer hangt.

Tijdens de interessante ideeënwisseling met Bas kwam nog ter sprake dat ik kinderen op een "andere" manier zou kunnen gaan portretteren. Ik heb een paar keer kinderen op de foto gezet en dit is niet makkelijk, ik vond het echter wel leuk om te doen. Natuurlijk houd ik (weer) niet van de geijkte blije kindjes op een witte achtergrond maar probeerde ik me toch enigszins daaraan te conformeren omdat ik aannam dat de opdrachtgevers wel iets dergelijks verwachtten. Toch is het niet helemaal hetzelfde als de fotograaf om de hoek, mede (denk ik) doordat ik niet met een vaste lichtopstelling in de studio werk. Dit is een foto die resulteerde (de andere foto's heb ik niet online staan):

Dit zou nog wel wat "gekker" kunnen. Je zou ook props of schmink tevoorschijn kunnen halen om bijzondere portretten van kinderen te maken, de props en schmink tevens gebruikend om het een pret-uurtje voor het model zelf te maken.
Iets om over na te denken.

Om mensen die blauwe deur te laten herkennen zal ik een fotostroom en / of website moeten hebben met alleen dit werk erop. Zodra er diversiteit is (mijn huidige fotostroom) blijft men altijd impopulair lijkt het. Een foto die iemand opvalt en noopt naar de auteur zijn stroom te gaan wordt bij mij zelden geflankeerd door gelijksoortige foto's, de betreffende persoon is dus stante pede uitgekeken. Hiertoe heb ik voor mijn bosproject (waar ik ook lang niet aan heb gefotografeerd, tot mijn niet geringe spijt; misschien heb ik wel in het geheel niet zoveel gefotografeerd vanwege andere besonjes die mij dit jaar stevig in hun greep hielden) een aparte stroom foto's aangemaakt op flickr. Deze kan zich echter ook niet in zeer hoge populariteit verheugen, dit mede door gebrek aan promotie van mijn kant waarschijnlijk.

De populaire gebruikers van flickr hebben vrijwel zonder uitzondering, voor zover ik het zie, een zeer monotone fotostroom met alleen (hun) blauwe deuren. Wat vinden jullie van mijn bosfoto's? Is dit middelmatig geklik in de marge?

Om hieraan te ontsnappen denk ik dan om misschien het penseel ter hand te nemen, kennelijk heb ik een romantische notie dat ik dan wél ineens een stijl krijg of heb. En dat ik mij in een grotere populariteit kan verheugen omdat het "moeilijker" is. Fotografie is geen kunst, omdat het geen kunst is: je hoeft er niet voor te oefenen en al je tijd in te steken zoals bij schilderen en muziek maken, ook al helpt het wel om "beter" te worden, consistent goede foto's afleveren is minder indrukwekkend dan beelden houwen of kleien, of opera's zingen, omdat daar het werk, het zwoegen, het zweet en de tranen, duidelijk(er) doorheen schijnen (zweet en tranen die voor de meeste foto's inderdaad niet nodig zijn). Toeschouwers denken niet licht "dat kan ik ook"***, wat ze bij fotografie natuurlijk wel denken.

Zolang ik geen penseel aanraak kan ik die notie straffeloos koesteren.

* Behalve dat ik zelf vind dat er wel een soort herkenbaarheid van uit gaat. Echter dermate subtiel dat ik die zelf vaak niet eens in eerste instantie ontwaar, een eventuele derde ongetwijfeld in de waan achterlatend dat het om volstrekt willekeurige foto's handelt. Mensen die mij langer volgen (kennelijk een vereiste, het overgrote publiek met de aandachtsspanne van een malariamug dus al uitsluitend) vertellen mij weleens dat mijn foto's weldegelijk herkenbaar zijn; dat doet mij natuurlijk goed maar ik vraag me dan onmiddelijk af of ze herkenbaar zijn als zodanig op zichzelf of voornamelijk tussen de andere fotografen die men volgt vanwege de "gewoonheid" van mijn beelden.

** Het beantwoorden van de waarom-vraag lijkt mij essentieel om verder te komen. Voor het fotograferen op deze manier in dit specifieke geval heb ik wel antwoorden, deels gegeven in mijn commentaar onder de foto (in het Engels), maar als ik nou ook nog weet waarom ik het zou "kopen", als ik het zou kopen (het is moeilijk om dat zelf te bedenken vind ik), dan heb ik een belangrijk stukje wijsheid erbij.

*** Behalve bij sommige "moderne kunst" die vooral op reputatie, levenswijze of kruiwagens gestoeld is, die bedoel ik echter niet.

Foto's kan je maken

2010-11-30T00:45:00.003+01:00

vanuit een borrelend binnenste. Dat is zoals ik het de laatste jaren voornamelijk benader, waarbij ik erachter ben gekomen dat er verrassend weinig borrelt in mijn binnenste, hetgeen ik niet zelden inwendig betreur. Maar in plaats van hier een lamentatie te plaatsen over mijn geestelijke tekortkomingen probeer ik het constructief te benaderen.
Vooropgesteld dat ieder persoon in zijn of haar leven op zoek is naar bevestiging en vooropgesteld dat waardering een duidelijke, en prettige, vorm van bevestiging is, en dat waardering uitgedrukt kan worden (in deze maatschappij zelfs bij uitstek) in geld, kan je als amateur fotograaf legitiem wensen dat men je werk aanschaft. Dit heeft op lange termijn, bij voldoende belangstelling, nog de prettige bijkomstigheid dat deze fotograaf zich kan concentreren op de fotografie en bijzaken aan hun lot kan overlaten.

Je ziet (in het dagelijks leven) dat een parameter voor excellentie een forse investering in tijd is, in die zin dat veel tijd investeren in een onderwerp kan bijdragen aan verbetering van kennis en kunde, en gevoel misschien, betreffende dat onderwerp (het is geen voorwaarde en ook geen garantie, dat realiseer ik me terdege). De tentoonstelling van Anselm Kiefer, een voltijds kunstenaar die veel tijd investeert in zijn werken en de achtergronden daarvan, in het museum voor schone kunsten in Antwerpen, die ik vorige week bezocht, was voor mij weer eens een ogenopener.

Het (ik betrek het nu even op mezelf) vereist ook een zeker ontbreken van luiheid, al is er ook functionele luiheid als men het mij vraagt: vaak loont het de moeite iets los te laten of daadwerkelijk lui te zijn, denk ik, meer dan geforceerd zonder ophouden bezig te blijven. Maar ik spoel even terug [terugspoelgeluidje invoegen].

Dat men werken dus koopt, zodat er voor de auteur geld is om tijd te kopen. Mijn vader (met wie ik de tentoonstelling bezocht) plaatste daarover een nogal zinnige observatie: ik zou natuurlijk foto's kunnen gaan maken die ik zelf zou kopen (gegeven een ongelimiteerd budget en kale muren). Liep ik me daar even meteen tegen een muur aan: ik zou niet gauw een foto kopen (ik heb vrijwel niets aan mijn muren hangen).

Het is wel een benadering waar ik eerder van gehoord had: uitvinders die iets maken waar ze zelf ernstige behoefte aan voelen, schrijvers die boeken schrijven die ze zelf graag zouden lezen, en dergelijke. Een benadering die ik zelf eigenlijk nooit gekozen heb maar nu al enkele dagen af en aan mijn hersenpan laat omwoelen.

Meteen wordt door mij deze week vanalles in dit perspectief geplaatst:
- een artikel over voorraadfotobureau Hollandse Hoogte, waarin staat "mooie foto's verkopen niet", compleet met voorbeelden
- een lezing van een katloop fotograaf op de Zoom Belevenis* (waar ik met een vriend was) die ook al vertelt dat zijn mooiste foto's niet of nauwelijks verkopen, compleet met voorbeelden
- een bericht in een discussiegroep dat de aandacht vestigt op het feit dat veel van de bekendste beelden in de geschiedenis van de fotografie helemaal niet "mooi" zijn in de zin van dat ze kloppen of technisch onberispelijk zijn

Dat weet ik natuurlijk allemaal al, mooie foto's maken is pure kul**.
Je hebt broodfotografen en kunstfotografen (waartussen absoluut een overlap is, daar wil ik het nu niet over hebben) (en je hebt natuurlijk ook gewone prutsers, maar dat beschouw ik als buitencategorie die er nauwelijks toe doet). Omdat ik niet zo getalenteerd ben op zakelijk, en sociaal (handig bij het netwerken), gebied heb ik eind 2008 gekozen voor de kunstfotograaf route. Daarom probeer ik al enige tijd uit te vinden wat - voor mij en dus volgens mij - een beeld interessant ("mooi") maakt. Hoe je lagen aanbrengt en de geest prikkelt (dat waardeer ik namelijk altijd in beelden). De eeuwige vraag dus hoe je van een foto kunst maakt, waar ik volgens mij op dit blog al eerder over geraaskald heb, gegeven dat je vastzit aan een pure registratie, hoe je het ook wendt of keert.

Dus zit ik mij af te vragen wat voor soort kunst(foto, aannemende dat ik in deze tak van sport door wil blijven broddelen) ik zou kopen. Ik kom er niet uit. De reis is overigens interessant en al de moeite waard, dus klaag ik in het geheel niet. Tevens is het behoorlijk naïef te veronderstellen dat werken die ik zou kopen gekocht zullen worden door anderen die dan op magische wijze ineens van het bestaan van die werken op de hoogte zijn geraakt (in dit oorverdovende geestversmallende kwetteruniversum waar ik maar een zeer bescheiden plaatsje weet in te nemen).

Het latere werk van Gregory Crewdson, dat zou ik wellicht geneigd zijn aan te schaffen. Razend scherp, gigantisch groot (voor een foto) en nogal vervreemdend (maar, gek genoeg gezien al het bovenstaande, technisch ook uitstekend). Tijd om verder te denken.

* Helaas had Sigma niet hetzelfde model als de voorgaande twee jaren, anders had ik je zeker vergast op een plaatje van haar. Het huidige model (uitgedost als Marilyn Monroe, compleet met luchtrooster) was natuurlijk ook prima, maar ik vond het niet in de traditie passen en daarom heb ik geen foto gemaakt. Ik heb wel een foto met de Canon 200 f/2 gemaakt. Dat was best leuk.

** Overgeslagen denkstap: mooie foto's komen in de bak "gemiddeld" terecht, belangrijker is of het een exotische locatie betreft, een bekend persoon, iets dat niet meer bestaat, een uniek aanzicht, enzovoort enzovoort. Voor uitschietende foto's (en dan natuurlijk beide kanten op) lijkt schoonheid die te beheersen valt (aan regeltjes voldoet) eerder bijzaak***.

*** Regeltjes zijn misschien geen bijzaak als je ze overtreedt, dat pad is interessant voor een andere keer maar leidt nu denk ik teveel af.

Voor een 3D fotografie

2010-11-10T20:30:00.004+01:00

project dat waarschijnlijk toch afgeblazen wordt* vanmiddag wat onderzoek gedaan. Er blijkt een hele scene te bestaan. Ik kende 3D fotografie van de plaatjes die bij de Holmes stereoscopische bekijker van mijn oma zaten, vooral plaatjes van "vreemde culturen" uit de jaren vijftig ofzo, en van mijn latere "kijkmeester" waar ik mij vooral de Muppetshow en Peter Pan afbeeldingen, en zowaar een ijsvogel (ongetwijfeld onderdeel van een natuurserie), van herinner.

Ook wist ik wel dat je twee camera's naast elkaar op een plankje moet schroeven en die dan tegelijk moet laten afgaan (en dat daar weer een hele reeks problemen bij optreedt natuurlijk), maar de cha-cha methode was nieuw voor mij. De meeste websites die ik heb geconsulteerd waren al erg oud trouwens, ontwerpfratsen uit de jaren negentig vlogen mij om de oren. Maar het principe van stereoscopie of 3D fotografie blijft natuurlijk hetzelfde.

Dus heb ik een foto gemaakt van een haastig bij elkaar gegooid stilleventje met duidelijk te onderscheiden artikelen op verschillende afstanden van de camera en daarna nog een foto een paar centimeter naar links en heb ik na wat getuur, hetgeen mij een aardige koppijn heeft opgeleverd, in een schoenendoos wat kartonnetjes met twee spiegeltjes (de Hema had goedkope handzame opmaak spiegeltjes, erg handig) gebouwd, bijeengehouden door duct tape, waarin je inderdaad een soort driedimensionaal idee krijgt, al kijkende door de door mij onvakkundig uitgeknipte gaten.

Dit biedt potentie!

Echter. De doos in kwestie zou degelijker moeten zijn dan dit (waarschijnlijk van hout), er moet meer een venster ontstaan met de scene erin, hiervoor moeten de spiegeltjes misschien wat groter en het moet beduidend nauwkeuriger gefabriceerd worden (een beetje scheef plakken en het koekeloeren leidt alleen maar tot meer hoofdpijn zonder beloning van diepte). (Ik ben niet zo'n goede knutselaar.)

Tevens heb ik nog geen idee hoe ik de foto's (die een model en mogelijk andere bewegende elementen zouden gaan bevatten) moet maken, daar ik maar één camera heb. Zelfs met mijn fotografie kennissen samen hebben we niet twee dezelfde camera's (overkomelijk natuurlijk) of zelfs twee dezelfde objectieven. Hm.

Het idee van deze serie is om een modelletje door het hele land (op een soort reis) te fotograferen met wisselende attributen. Dat zal me ook zeker twee dagen kosten schat ik in.

Voor het fabriceren van zo'n 20 dozen en het maken van evenzoveel driedimensionale foto's heb ik drie weken (twee dagen per week beschikbaar) en geen budget. Het aantal kan ook wel wat lager maar als ik mij op 20 richt dan kunnen de paar slechtste nog afvallen zonder dat ik een minabel aantalletje overhoud.

Ga ik dit proberen te doen? Of laat ik het maar weer glippen omdat het over het algemeen meer verdriet oplevert dan plezier? En hoe komt het zo ver eigenlijk, dat zo'n project mij meer verdriet oplevert dan plezier? Ik zal toch eens die kronkel uit mijn hoofd moeten halen. Ik heb ook nog geen idee van een model trouwens.

*Een nare gewoonte van mij, om nog voordat een project begonnen is al in te zien dat het waarschijnlijk afgeblazen wordt. Dit heb ik altijd wanneer iets op tijd af moet zijn en wanneer het een zelfbedacht iets is waar verder niemand op zit te wachten. Ik verwacht dan altijd dat niemand het uiteindelijk ook hoeft te hebben als ik het toch af zou hebben op tijd en ik mij dus voor niets druk heb gemaakt. Of ik vraag voordat ik begin of het een leuk idee is en dat is het dan zelden of nooit. Zo is mijn pessimisme gebaseerd op resultaten uit het verleden en die zijn toch verdomde overtuigend, ook al bieden ze volgens de overheid geen garantie voor de toekomst.

Drie bordesfoto's in de Volkskrant

2010-11-08T16:53:00.000+01:00

bij een artikel van afgelopen zaterdag dat de drie gefotografeerde kabinetten noemde vielen mij op. Bij het in chronologische volgorde bekijken van de foto's

1) is er steeds minder van de omgeving (leuning, lantaarns) te zien
2) komen de mensen steeds hoger op de trap te staan
3) staan de rijen telkens minder treden van elkaar verwijderd

Kabinet Lubbers, 4 november 1982, foto ANP.

Kabinet Kok I, 22 oktober 1994, foto ANP.

Kabinet Rutte, 14 oktober 2010, foto Martijn Beekman.

Staat pakweg 2024 het hele kabinet op het plateautje halverwege de trap naast elkaar en wordt het dan vanuit een helikopter met een 300 mm op panoramaformaat gefotografeerd zodat er nauwelijks meer treden te zien zijn?

Graag help ik mensen op weg

2010-11-08T14:44:00.004+01:00

en praat ik over fotografie. Gisteren kwam een vriendin van mijn zus en haar man langs die een webwinkel opstart voor oude (glas)serviezen. Zij was zo slim om vantevoren navraag te doen over hoe je het beste foto's hiervoor kunt maken om niet, zoals de meesten, nat te gaan op belabberde kwaliteit en het pas later goed aan te pakken, als men dan nog bestaat, zakelijk gezien. Omdat budget natuurlijk altijd een belangrijke factor is probeerde ik het simpel en effectief aan te pakken.
De dame in kwestie beschikt momenteel alleen over een compactcamera welke toch vrij resoluut aan de kant geschoven moet worden, dat wel. Simpel en effectief is leuk, maar het moet wel goed zijn en je moet controle hebben over je resultaat, alleen zo kun je de consistentie in je fotoverzameling krijgen die belangrijk is voor de algehele indruk van je website (en voor de klanten om verschillen tussen je aangeboden producten te zien, bijvoorbeeld tussen een rode en een oranje vaas). Vind ik. Achteraf gezien ging ik wellicht iets te ver of diep erop in, terwijl ik voor mijn gevoel nog wel aan de eenvoudige kant bleef, ik had zelfs een "simpel" stappenplan gemaakt vantevoren, dat echter tot mijn schrik wel anderhalf aviertje bleek te beslaan toen ik uitgeschreven was.
Misschien kan je tussen alle Henken en Ingrids die een webwinkeltje beginnen omdat het geen investeringen vergt (?) nog een aardig figuur slaan met compactcamera foto's maar vertrouwen wekt het mijns inziens niet.

De basis voor productfotografie (en ik ga daarbij uit van mijn ervaring daarmee, waarbij ik alle producten uitknip met het pen gereedschap om diverse redenen) is fel, diffuus, wit licht. Dat is makkelijk (en goedkoop) te realiseren in een witte ruimte met een grote flitslamp met kap die schuin naar het plafond wijst in de buurt van de tafel waarop je je producten wilt fotograferen. Op de (witte) tafel bij voorkeur wit papier van zo'n rol die naar achteren in een soepele bocht omhoog loopt als achtergrond (die had ik echter niet thuis dus stelde ik het zonder). (Voordeel hiervan ten opzichte van een lichttent is dat je veel meer vrije werkruimte hebt en ook makkelijk grotere opstellingen of objecten kunt fotograferen, bij problemen met reflecties kun je altijd een (mobiele) klamboe maken die als super-lichttent fungeert.) (Oja, en het kost niets als je muren toch al wit zijn.) Het papier is ook belangrijk omdat het niet kreukt (zoals stof) en niet weerspiegelt (zoals een gelamineerde plank).

Als tweede zou ik zorgen voor een goede werkplek met een acceptabele monitor, fotowinkel en een pen als muis. Maar dat is vooral van belang als je veel foto's moet verwerken, als het incidenteel blijft is de werkplek misschien minder belangrijk, hoewel ik zelf niet graag zonder goede monitor zou zijn, zelfs bij één fotootje in de week, dat is als een geluidstechnicus met Appel oordopjes: je hebt geen idee wat je eigenlijk aan het doen bent.

Daarna komt het objectief: een macro objectief dat redelijk lang is beveel ik aan, 60 tot 75 mm voor crop, 90 à 110 mm voor volbeeld 35 mm camera's denk ik. Fotografeer bij voorkeur met het kleinste diafragma waarop diffractie geen ernstige problemen veroorzaakt voor zoveel mogelijk scherptediepte. Het macro objectief is belangrijk naar mijn mening omdat deze bij dichtbij scherpstellen de mooiste kwaliteit biedt: relatief scherp en weinig last van kleurafwijkingen, nogal belangrijk bij het tonen van producten.

Als laatste de camera. Het maakt mijns inziens geen bal uit wat voor (digitale) reflexcamera je gebruikt, als er maar een handmatige stand op zit en als je maar je flits ermee kunt laten afgaan (dat kan natuurlijk ook met zo'n blokje op de flitsschoen waarin een flitskabeltje kan, of met een draadloze oplossing). (De compactcamera in kwestie had deze optie niet, in principe kan een flitser ook reageren op een andere flits maar dan moet je weer zorgen dat de flits van je camera het licht niet verpest, in sommige gevallen, vooral bij dichtbij fotograferen, een nogal lastige taak.)

Als het goed is schiet je dan op de kortste sluitertijd met flitssynchronisatie, een klein diafragma (f/10 tot f/20), 100 ISO en een oogverblindende flits. Als je flits niet afgaat zou je foto (nagenoeg) zwart moeten zijn, zo sluit je kleurzwemen door de gewone verlichting van de ruimte uit.

Door de opstelling en instellingen mooi constant te maken leg je de basis waardoor nuances in kleuren en helderheid door de collectie producten heen ook op je verschillende foto's tot uiting komen. Gelukkig had ik weer een leermomentje omdat het hier specifiek voornamelijk glas betrof. Dat geeft altijd een extra uitdaging, vooral ongekleurd glas, omdat het nauwelijks licht reflecteert natuurlijk. Meestal zet ik glaswerk op een strook zwart karton die ik laat oplopen aan de zijkanten zodat deze reflecteert in het hele object en dan maak ik de foto recht van voren (zodat het karton zelf niet als zodanig zichtbaar is). Je krijgt dan zwarte randen die de vorm van het glaswerk accentueren. Als je het daarna uitknipt heb je een grijzig glas met zwarte accenten (een beetje zoals deze champagneglazen van Schott Zwiesel). Dat was in dit geval niet praktisch omdat de glazen objecten vanwege de bijzondere vorm en versieringen ook vanuit andere hoeken gefotografeerd moesten kunnen worden.

De oplossing was het weghalen van de kap van de flitslamp zodat er ook direct licht op de objecten valt, hierdoor ontstaat een schaduwwerking die de vorm accentueert. Dit is ook mogelijk omdat het idee van uitknippen van het object aan het begin al was losgelaten (omdat het tijdrovend zou zijn, zeker voor een beginner, en als er rekening mee gehouden wordt tijdens het ontwerpen van de website is het minder noodzakelijk).

Met losse zwarte panelen (karton of schuim) kunnen nog reflecties of schaduwen aangepast worden om een product beter uit te laten komen.

Hieronder een voorbeeld waarop je nog een hoekje van een zwart paneel ziet (in deze foto trouwens overbodig), dit schaaltje was erg lastig en ik denk dat het met meer aandacht nog wel iets beter had kunnen worden, maar tijdens de uitleg werkte het goed omdat dit met de snel ingestelde (en niet met een kleurenkaart gecorrigeerde) vaste opstelling een duidelijk verschil opleverde met bijvoorbeeld rookglas en dienst deed als illustratie dat je vanuit verschillende hoeken kunt fotograferen.

Vinklijst:
1) grote flitslamp + statief - 500 à 1.000 euro
2) wit achtergrond papier, zwarte panelen, (witte) tafel - 150 euro
3) macro objectief - 400 euro
4) camera body - 400 euro
5) computer met fotowinkel - 1.500 euro
6) goede monitor - 600 euro
7) witte werkruimte - onbetaalbaar

Hm. Toch wel veel geld ineens. Al is het een kleine investering voor een bedrijf, men is het niet meer zo gewend denk ik. Een website is tegenwoordig tenslotte ook (bijna) gratis, dus hoezo zou fotografie geld kosten?
Er is uiteraard nog wel wat te beknibbelen her en der, onder andere door zaken tweedehands aan te schaffen.

Door memento mori

2010-10-31T20:22:00.008+01:00

(onthoud je sterven*) (en wat er allemaal boven komt bij gegoochel naar die termen) geïnspireerd wilde ik enige tijd geleden al een eigen serie beginnen met vanitas objecten (klokken, rot fruit, geschilde citroen, schedels, uitgeblazen kaarsen en wat dies meer zij) maar kon niet goed tot een vorm komen, dus noteerde ik het in mijn ikPeul, waar ik het vanmiddag toevallig weer terugzag.

Mijn interesse hierin werd toen veroorzaakt door een mede flickraar (kevsyd). Vanwege zijn meesterlijke foto's ging ik eens uitzoeken wat dat dan was, die klassieke stillevens en zo dat memento mori. Na wat gelees en gekoekeloer leek mij dat een mooi onderwerp voor als ik eens zonder inspiratie maar met tijd zou zitten. Omdat dat lugubere en negatieve dat eruit spreekt mij natuurlijk wel kan bekoren (terwijl het eigenlijk in de basis, in mijn optiek, erg lijkt op carpe diem maar dan misschien met omgekeerde intentie) (en buiten dat is "carpe diem" geen kunststroming dat ik weet, voorzover dit een kunststroming genoemd kan worden maar daar wil ik, bij gebrek aan kennis, vanaf zijn) en het onderwerp redelijk afgebakend lijkt zodat er weinig verwarring hoeft te zijn over wat wel en wat niet kan of "hoort".

Nu zijn de foto's van kevsyd duidelijk zorgvuldig gecomponeerde meesterwerken en blijft hij heel erg trouw aan de traditie (door een voorkeur voor oude spullen en door het licht zo mooi en precies ouderwets te maken), niet mijn kopje thee dus in principe. Bovendien zit ik series / foto's nu alweer van de verkeerde kant te benaderen, ik moet niet vanbuiten bedenken wat voor vorm of onderwerp ik ga doen (ook al helpt het wel goed tegen lamlendigheid) maar juist vanbinnenuit de foto's laten opwellen als een echt artiest. Welnu, dat laatste lukt mij nog steeds niet, vooral niet als ik doelloos in mijn stoel hang met de ikPeul in de hand, mede omdat mijn zaterdagkrant niet is bezorgd welke ik anders was gaan lezen, daarom maar een compromis: moderne vanitas objecten in een moderne omgeving, gewoon in mijn eigen stijl. Wie weet wordt het nog eens leuk.

Nu gaan er al twee dingen verkeerd natuurlijk:
Ten eerste, wie gaat nog het oorspronkelijke memento mori idee eruit halen als het gewoon huidige objecten zijn op mijn eigen manier gefotografeerd (anders dan dat alle objecten "toevallig" met vergankelijkheid te maken zouden kunnen hebben)?
Ten tweede: wat ga ik leren als ik er in feite een gewone serie objecten van maak die ik al meer heb (ik denk nu vooral aan de serie objecten die ik (bijna) dagelijks gebruik) en niet die oude stijl van licht en compositie ga pogen te benaderen?

Bij het tweede punt: is dat slapheid, luiheid of angst dat ik niet die stijl van licht ga gebruiken? Misschien moet ik het gewoon eens proberen, als vingeroefening. Net als het hele lage sleutel verhaal dat ik ook eens oppakte maar nu niet meer toepas eigenlijk. Mijn oog ziet het niet zo goed denk ik, wat zich daarvoor bij uitstek leent. Hm. Of misschien is dat saaie overdreven lichte compositioneel afgekapte half onscherpe wel gewoon wat in mijn binnenste opwelt!

In ieder geval heb ik er vandaag één gemaakt, en toevallig (dat is echt toevallig) past die, inderdaad, ook in mijn serie "spullen die ik (bijna) dagelijks gebruik" omdat het nu eenmaal mijn wekker is: vulnerant omnes, ultima necat.

*ik heb wat moeite met het Nederlands. "Vergeet niet dat je dood gaat" vind ik leuk en duidelijk maar ik houd niet van die ontkenning. Eerst stond er "herinner je sterfelijkheid", vind ik op zich netter maar ook zo lang. Wat er nu staat heeft evenveel lettergrepen als het origineel, en dat vind ik wel toepasselijk, ook al is het niet zulk heel lekker Nederlands misschien (hoewel grammaticaal correct volgens mij).

Er is weer een dipje

2010-10-27T14:25:00.002+02:00

in mijn fotoproductie. Zozeer dat ik er bijna aan denk om weer huwelijken te gaan fotograferen om weer wat pep in mijn lichaam en geest te krijgen, op fotografisch gebied dan. En zakelijk ook.

Maar nee, dat lijkt toch een gepasseerd station. Hoe leuk ik het ook vond om te doen op de dag zelf, de stress de dag vantevoren heb ik nooit prettig gevonden (accu's allemaal geladen, kaartjes in de camera geformatteerd, start de auto morgen wel, zal de weg niet opgebroken zijn, zal oom Bob niet met zijn richt-en-schiet-camera pontificaal voor mijn neus gaan staan), de verantwoordelijkheid zo je wilt. Bovendien was ik te goedkoop en wilde niemand een boek bij mij kopen (hoewel de twee boeken die ik gemaakt heb, uit eigen beweging als cadeau aan het paar, voor hen een fantastische herinnering voor het leven zijn waar ik zelf ook bij gelegenheid nog met genoegen in blader en die ik elk echtpaar aanraad).

De enige manier waarop ik het nog zou doen is hoog uiteinde, met assistent, een doortimmerd contract (gelukkig ben ik daarmee overigens geen enkele keer op mijn smoel gegaan), de juiste zakelijke verzekeringen en een factuur waar het de gemiddelde bonusgraaier nog dun van door de broek zou lopen. Een wereld waarin ik, pragmatisch, doordrongen van de eigen tekortkomingen, kort van gestalte, moeilijk stand zal kunnen houden. Vooralsnog is die deur dus dicht.

Toch is dit het tweede bericht (minstends) waarin ik de huwelijksfotografie een prominente plaats geef. Is het dan zo dat ik dat toch als pure vorm van zakelijk en toch creatief fotografie bedrijven beschouw ofzo? Ambieer ik dat? Zie ik een kiertje licht onder de deur?

Ondertussen probeer ik mij te ontworstelen aan de gezapige treuzelmentaliteit die mij de laatste weken nekt, deels gevoed door de dagbaan waar ik 80 overuren heb verzameld in drie weken omdat er een projectje afgemaakt moest worden. Een projectje waar ik, achteraf gezien, overigens best trots op ben: de nieuwe versie van www.kookwinkel.nl. Met dank aan de fenomenale input van Jeroen ook.

Naast de huwelijksfotografie zijn er nog andere dingen waar ik mijn fotografie-bestaan mee kan opkalefateren dunkt me, zoals het maken van een nieuwe avatar (project mislukt, nieuwe kans aanstaande zaterdag, ontspannen op Ameland), het starten van een 365 dagen project (elke keer "durf" ik dat niet, alsof zelfs een dergelijke vrijblijvende verplichting voor mij al teveel zou zijn) of het simpelweg herkauwen van oude shizzle.

Dat laatste is waar het vooralsnog op uitdraaide. Met mijn Lexus fotoboek, mijn komende Annette fotoboek (waarbij ik twijfel of ik deze in stemmig zwart leer laat uitvoeren of toch kies voor een fotokaft, het enige dat mij weerhoudt van de optie leer is dat er dan geen tekst op de rug kan staan, met mijn te verwachten gigantische productie aan fotoboeken kan dat weleens problemen opleveren met terugvinden, tong in wang), het maken van reservekopieën van de Kodak foto ceedees van eind vorige eeuw die ik hier nog heb liggen, het uitzoeken van diverse dozen fotomateriaal (hetgeen sinds vorig weekend klaar is, er liggen zo'n 40 rolletjes die ik deels moet scannen) en het mijmeren bij oude diaatjes als ik eens een half uurtje over heb word ik eerder dieper in een verleden geperst waar ik niets meer aan heb (er mijns inziens afdoende lering uit getrokken hebbende, hoe lastig het ook is het geleerde in de praktijk te brengen) dan dat ik er productief van word. (Dat was een fijne zin hè?)

De aanleiding was een onbeduidend forum bericht van een rijkaard die enthousiast was over zijn Leica M9. Zonder de foto's te bekijken kreeg ik al visioenen van hoe vette foto's daar uit zouden kunnen rollen, in de juiste handen. Met zo'n sensor (zonder antialias filter, een stokpaardje van me) en de legendarische Leica objectieven (waardoor ik nog nooit heb mogen kijken, tot mijn spijt). Onmiddelijk was daar mijn (door mijzelf) geconditioneerde respons: met je eigen camera kun je ook zulke vette foto's maken als nu voor je geestesoog dwarrelen (goed genoeg om het publiek erin te laten geloven althans), je moet het alleen dóen. Niemand gaat je toestemming geven om een fantastisch fotograaf te worden en niemand gaat je het gereedschap aanreiken dat van jou op magische wijze die fantastische fotograaf gaat maken zonder dat je er moeite voor hoeft te doen. Waarop ik onmiddelijk dacht aan huwelijksfotografie met het hele gereutel hierboven tot gevolg.

Onderstaande foto illustreert mijn weemoedige rit door het verleden het beste.

Ondertussen was daar nog mijn foto in het Volkskrant magazine, die mij zo'n 15 (!) extra bezoekers op mijn site heeft opgeleverd afgelopen weekend. Hoera. Wie het kleine niet eert, enzovoort.

Klik op de foto voor de originele tekst in het magazine (die staat eronder op flickr).

Geen foto's van mijzelf

2010-10-16T00:45:00.002+02:00

dit keer, maar geplukt van internet.

Recentelijk is de nieuwe website van Oldenhof gelanceerd (www.kookwinkel.nl), daarvoor hadden wij het volgende motto bedacht: "vroeger was alles beter, behalve onze website". Daarbij dacht ik aan oude foto's van bekende lieden en het zou natuurlijk idealiter iets met eten te maken moeten hebben, zo kwam ik al snel bij Sophia Loren, die tenminste één kookboek afgescheiden heeft waarvan ik de rug een paar jaar van mijn jeugd dagelijks voor het slapen gaan in de belendende boekenkast heb kunnen bekijken. "Koken con amore" stond er. Dat vond ik lekker rijmen op Sophia Loren, al lezende tenminste.

Op een nieuwe voorkant van de kookwinkel website wil ik altijd graag een beeld dat past bij het seizoen of het belangrijkste nieuws en dat, als het even kan, met koken en eten te maken heeft, maar niet persé een productfoto is, want daarvan staan er al duizenden op de website en dat vind ik te plat. In het verleden heb ik onder andere foto's van lammetjes, tekeningen van wilde zwijnen en (foto's van) houten kunstwerken gebruikt, maar vaak ook komt er niets van, daarom doe ik dit deel van de voorkant vaak 's avonds in mijn eigen tijd als ik rustig kan overpeinzen wat te doen en beoordelen of het wat is. Vaak schiet ik zelf een foto of gebruik ik er één uit mijn eigen (recente) archief maar soms ga ik te rade bij vriend goochel en pluk iets van internet, want iedereen weet dat wat daar staat gratis te gebruiken is voor eender welk doel*. Mijn bedoeling is dat het bewuste beeld misschien blijft hangen omdat het afwijkend is, eventueel gecombineerd met een vleugje onschuldige humor zoals ook weleens in mijn eigen foto's aan te treffen is, dat het beeld een verluchtiging vormt temidden van de omringende producten. Hoewel het commerciële nut van een dergelijke frivoliteit niet zelden onderwerp van discussies is op de e-commerce afdeling.

Nu weet ik verder niets van Sophia Loren dus kan ik hier onbevangen opschrijven dat het mij opviel dat ze niet lekker verouderd is, er zwerven op internet een tamelijk grote hoeveelheid foto's rond waar ze absoluut niet flatteus opstaat en dat zou je ook doen vermoeden dat ze haar houdbaarheidsdatum in het bekende personen circuit niet heeft gerespecteerd. Dat is jammer, vind ik, want dat doet afbreuk aan het ideaalbeeld van de jonge Italiaanse filmster. Me dunkt dat je ook anders oud kan worden (Marcello Mastroianni, maar dat is natuurlijk niet eerlijk want dat is een meneer en die lijken minder te verleppen, misschien wel omdat ze niet zo proberen niet te verleppen). (Uit een recente discussie op kantoor: vrouwen moeten jong zijn want dan planten ze zich het beste voort, verse eitjes en goede gezondheid enzo, mannen moeten oud zijn, en een duur pak dragen, want dan hebben ze de meeste materiële middelen, deze combinatie is het meest gunstig voor de evolutie, ofzo.) Nog even ten overvloede: ik kijk echt alleen naar uiterlijk hier want het gaat om het zoeken naar een appetijtelijke foto en ik weet niets van de personen die achter deze maskers schuil gaan.

In al het digitale geweld vond ik één zeer geschikte foto en een andere die ik erg mooi vond, maar waar ze niet zo herkenbaar op stond (en dat zou als illustratie van het motto minder geschikt zijn).

Het is natuurlijk de linker geworden, waar ook duidelijk de sfeer van ouderwetse gezelligheid in oranje- en bruintinten uitstraalt die bij Oldenhof momenteel in de mode is, hoewel de winkels zelf eerder robuust en strak, met een vleugje design, zijn.

Ik heb ook nog naar foto's van Marilyn Monroe gezocht, met eten, omdat zij, denk ik, een bekender stijlicoon uit het recente verleden is. Wat mij daarbij opviel is dat zij zich succesvol teruggetrokken lijkt te hebben uit het openbare leven zodat er eigenlijk geen "slechte" foto's boven kwamen borrelen (vast wel als je er naar gaat zoeken maar het overgrote deel van wat ik tegenkwam was uit haar beginperiode).

Ik wil de voorkant van de website echter niet te "stijlvol" maken dus uiteindelijk moest Marilyn Monroe het onderspit delven, hoewel ik het zelf wel leuk had gevonden om haar te plaatsen.

Die foto met dat been: ik snap hem wel, maar tjesses, dat ziet er echt niet flatteus uit. Toch had die bijna de voorkant gesierd want in al zijn ongemakkelijkheid blijft hij wel heel erg hangen bij mij, en van zo'n ontbijtje op bed kunnen we allemaal wel genieten op zijn tijd denk ik.

*intimi weten dat ik niet zo voor het stelen van om het even welk materiaal ben, maar enige inconsequentie is mij als mens niet vreemd. Al mijn software, films en muziek zijn legaal en meestal probeer ik in dit soort situaties ook gewoon zelf een foto te schieten. Een frisse foto van Sophia Loren, of een andere filmster, van ruwweg 50 jaar geleden binnen een dag realiseren leek me echter niet tot de mogelijkheden behoren. Een willekeurige blogger vragen van wie hij of zij de foto heeft en zo de oorspronkelijke fotograaf achterhalen om een bedrag over te maken is dermate uit de tijd dat zelfs ik, reactionaire holbewoner, er de moed niet voor kan opbrengen.

Een zelfportret

2010-10-05T20:58:00.001+02:00

is iets dat de meeste creatievelingen weleens produceren. We blijven, als mensbeest, toch geïntrigeerd door onszelf nietwaar.

Nu was mijn oplijn aanwezigheid duidelijk aan een nieuwe beeltenis (ook wel avatar genoemd) toe, omdat de huidige al twee jaar oud is. Op internet welhaast een eeuwigheid.

De foto die ik eergisteravond schoot en die ik wat heb laten marineren in mijn hersenpan is onderaan dit bericht geplaatst. Het bezwaar dat ik ertegen heb is dat ik er een beetje als een wildeman uitzie, tegen het onverzorgde aan, hetgeen nauwelijks reclame is natuurlijk voor een persoon. Dat wordt volgens mij veroorzaakt door mijn baard maar misschien ook doordat ik altijd zo priemend in de camera kijk hetgeen nu niet wordt afgezwakt door apparatuur voor mijn hoofd. Ik zou het over een hele andere boeg kunnen gooien en mijn hele hoofd niet op de avatar kunnen laten figureren, of slechts vaagweg in een wirwar van kleuren of vormen. Dat is iets wat ik ook nog wil proberen, hoewel ik daar nog geen goed concept voor heb, want eigenlijk (stiekem) vind ik mezelf eerder scherp dan wazig en dat zou mijn avatar ook moeten zijn, dan. In mijn optiek. Iets te verbergen heb ik niet en ik acht het praktisch als mensen mij herkennen op mijn beeldtenis.

Een zelfportret kan behoorlijk confronterend zijn en dat is deze ook voor mij. Voornamelijk omdat ik mijn zelfportretten (die paar) tot nu toe veel afstandelijker schoot. Deze hier is echt, en daar houd ik van. Maar dat is wel even schrikken als je hem zelf terugziet. Foto's van jezelf zijn ook de enige manier om jezelf te zien zoals anderen je zien. In de spiegel zie je tenslotte een spiegelbeeld en dat maakt nogal een verschil vind ik (linker en rechter hersenhelft, linker- en rechterkant van je gelaat, omgewisseld ten opzichte van elkaar).

Mijn avatar (zelfportret) is ook niet als reclame bedoeld, want ik hoef niets te verkopen laat staan mezelf. Meer waarde hecht ik aan een eerlijke overeenkomst met mijn werkelijkheid. Nu ik ouder word (ben) heb ik steeds minder behoefte om braaf te zijn of mijzelf beter voor te doen dan ik ben, of nederiger. Conflictmijdend gedrag en bescheidenheid is mij met de paplepel ingegoten en daarmee is het welhaast vergroeid met mijn persoonlijkheid, zo nu en dan tot rare arrogante uitspraken leidend overigens, als de bubbel eventjes ploft (in select gezelschap). Daar wil ik zelf meer controle over krijgen door gedoseerd en eerlijk los te komen van al die fratsen (de laag beschaving van etiquette niveau) zonder de echte, onderliggende, beschaving waar het allemaal om draait te verloochenen.

Een reden dat de foto me, na mijn intiële aarzeling, ook wel meer is gaan bevallen is dat hij er als vierkante duimnagel op flickr niet zo onaardig uitziet, er zijn dan natuurlijk een hoop details verloren gegaan en de scherpte is wat verzacht. Ofzo.

Het licht kwam van een Aurora Genesis op zeer laag vermogen met grote kap en een schoonheidsschijf (beautydish) (werkt als een soort ringflitser met grote reflector maar dan niet om je objectief heen, de lichtkwaliteit heeft, vooral dichtbij de lichtbron, weldegelijk wat van die van een ringflitser weg, maar dan dus van "opzij") die vlak boven, schuin voor, mijn hoofd hing. Mijn camera stond op statief verderop met de 100 mm macro van Canon erop, scherpgesteld op een lampekap die ik op de plek van het model zette. Na het activeren van de zelfontspanner liep ik dan naar de lamp en ging op zijn plek staan.

Het vergde wat pogingen om het scherp op de ogen te krijgen maar toen dat routineus lukte (het diafragma is tamelijk klein dus ik permitteerde mij enige onnauwkeurigheid) kon ik aandacht besteden aan mijn pose. Omdat mijn glimlach van nature ondersteboven in mijn hoofd gemonteerd is en het er daardoor altijd meteen zeer ernstig uitziet, terwijl ik dat niet persé altijd ben, besloot ik een "oogopslag" of het begin van een woord te gebruiken voor de foto. Dat laatste leek mij nog het beste omdat ik niet bang ben om er een beetje raar op te staan en het wel iets actiefs heeft, als je net wat gaat zeggen. En vooral ook omdat ik vind dat er nog heel wat te zeggen is, niet persé met woorden maar ook met fotografie. Dan kan je mijn halfopen mond mooi overdrachtelijk bekijken.

De zwarte schaduw links (vooral zichtbaar op mijn trui) is geen schaduw maar het lichtstatief, oorspronkelijk was dit duidelijker (onscherp op de voorgrond) in beeld en in het begin zelfs met loshangende snoeren erlangs maar het bleek te weinig ruimte over te laten voor mijn hoofd (gezien de extreme verkleining die het beeld nog moet ondergaan om als internet beeldtenis te dienen) waardoor het langzaam steeds verder naar de zijkant verschoof, ik kon het echter niet laten er nog een restje van zichtbaar te houden op een niet zo storende plek.

Of dit mijn nieuwe avatar wordt weet ik dus niet, maar het lijkt me al met al een valide optie.

Het Lexus fotoboek

2010-10-03T22:23:00.002+02:00

werd afgelopen week geleverd. De kwaliteit is subliem. Nochtans heb ik de behoefte enkele kanttekeningen te plaatsen (het zal ook eens niet).

1) Op de site van Fotosystems / ProfotoNet (het is me nooit duidelijk hoe ze genoemd willen worden) zag ik dat de resolutie minimaal 254 dpi zou moeten zijn voor dit 20 x 30 boek, daarom ging ik ervan uit dat dat de oorspronkelijke (invoer-) resolutie van de afdrukapparatuur zou zijn. Omdat ik per pagina een (liggende) foto wilde hebben en er nog wat "bleed" nodig is vanwege het snijden heb ik de foto's, na het individuele fotowinkelen indien nodig, 206 mm hoog op 254dpi gemaakt en vervolgens verscherpt met behulp van een hoogdoorlaat filter. Nu was ik erg benieuwd of het er op papier ook scherp uit zou zien of dat ik misschien zelfs te ver was gegaan. Welnu: het is precies goed. Daarom staat nu ook de weg open voor mijn "Annette" fotoboek.

2) De software was frustrerend om mee te werken, jammer. Als ik een foto erin sleepte werd hij op postzegelformaat geplaatst ondanks het feit dat hij de hele bladzijde ruimschoots zou beslaan (volgens de dpi info in het jpg bestand). Daarbij komt dat de instelling "100%" sloeg op de bladzijde, en niet op de foto zelf. Wanneer ik die dus op zijn originele resolutie plaatste (gelukkig kon je ook ergens instellen dat de hoogte 206 mm moest zijn, al moest dat voor elke foto apart) gaf de schaal "102%" aan, verwarrend en onnodig vond ik. Daarbij komt dat het bijsnijden op een volkomen absurde manier gaat (die ik mij inmiddels niet goed meer herinner maar er kwam in ieder geval een popup bij kijken en ik weet dat het me een flink aantal minuten heeft gekost voordat ik het door had, de procedure heb ik namelijk niet aangetroffen in de handleiding).

3) Achteraf (toen ik het boek al had besteld) vroeg ik me plotseling af waarom ik geen foto's had gebruikt waar de Lexus ontbreekt. Ik heb het, vind ik, wel heel erg letterlijk genomen met alleen maar foto's waar hij / zij / het op staat. Dit is iets wat ik voor een andere serie (hoewel er nu niet meteen bij mij opkomt wat voor serie dan) misschien wel beter in de gaten moet houden. Stilte is ook belangrijk in muziek, leegte in kunst, enzovoort enzovoort. Nu heb ik niet veel meer dan een droge opsomming van locaties met dezelfde automobiel die, hoe blij ik er zelf ook mee ben, voor een buitenstaander nauwelijks interessant zal zijn.

4) Ongeveer middenin het boek zitten twee foto's van details van dichtbij genomen (een stiknaad in de lederen bekleding en de knop waarmee het stuur versteld kan worden) en daarna twee foto's van details van de motor. Pas nu ik het boek zojuist voor de tweede keer doorbladerde herinnerde ik me dat ik nog altijd van plan was om een uitgebreide serie dichtbij foto's te maken van de vele karakteristieke details van deze automobiel (knopjes, schermpjes, hoekjes, stof, welvingen, lichtjes). Ik was er ooit aan begonnen met de bekerhouder (die foto zit ook in het boek) maar toen begon het te regenen en wilde ik vanwege het leer de deuren niet meer open laten staan. Dat was dan in ieder geval weer een gemiste kans, of een reden om later weer een klassieker aan te schaffen.

5) Er zit een fout in het boek, één van de pagina's heeft een witte rand aan de buitenkant, toen ik dit controleerde in mijn digitale versie hier op de computer zag ik dat die foto inderdaad niet op de juiste plek stond*. Dit is inmiddels gecorrigeerd maar daarmee is de hardware nog niet aangepast uiteraard. Hoe storend is dat? Op zich kan ik altijd vrij slecht tegen dat soort tekortkomingen, maar het is me wel opgevallen dat er altijd één storende tekortkoming aan te wijzen is ergens aan. Zoals het trouwboek van mijn zusje waarbij een beschadiging op de laatste pagina zit, juist de beste pagina uit het boek (vind ik). Of zoek ik gewoon altijd één tekortkoming en schuift de drempel op naarmate het eindproduct perfecter wordt? In dit geval is er zeker mee te leven omdat volgende exemplaren deze witte streep niet zullen hebben en daarmee het boek dat ik hier zelf in mijn bezit heb bijzondere meerwaarde zal krijgen in de toekomst wanneer ik beroemd ben.

6) Het is leuk, vind ik, dat er een aantal personen in het boek voorkomen die ik ken (in en rond de Lexus). Omdat zij niet het onderwerp vormen maar wel belangrijk zijn en voor later interessant om mij deze tijd te herinneren. Zelf sta ik er ook één keer in, gelukkig.

Het Lexus fotoboek:

De kaft is wel erg gevoelig voor vingerafdrukken, maar die veeg je er ook weer gemakkelijk af.

* Het is wel tekenend dat ik dat tijdens de laatste controle voor het verzenden niet heb gezien, de laatste tijd laat ik wel meer een steekje vallen. Iets waar ik momenteel al extra aandacht aan besteed door alles net als vroeger dubbel te controleren, hetgeen, onder invloed van de tegenwoordige haastmaatschappij, enigszins ondergesneeuwd was geraakt bij mij. Overigens zijn er ook dingen die ik juist expres niet dubbel controleer (heb ik de ramen wel gesloten, heb ik de deur wel op slot gedaan) om dwangneuroses te voorkomen, dit compenseer ik door de handelingen bewuster, met meer aandacht, te verrichten. Maar dat is van een geheel andere orde.

Poljot is het

2010-09-29T23:59:00.002+02:00

onderwerp van dit bericht geworden. Vanavond dacht ik even een nieuwe avatar te schieten (met alle bespiegelingen van dien), want dat staat al lang op de rol en ik had inspiratie, maar ik was vergeten dat ik mijn camera momenteel in de productstudio in de kookwinkel heb staan. Die houden jullie dus tegoed. In plaats daarvan heb ik het tweede deel van de foto's van mijn afgelopen vlucht in een Cessna erbij gepakt.
Op de heenweg zat ik achterin en had ik vrij veel bewegingsvrijheid en grote ramen zonder noemenswaardige obstructies. Op de terugweg zat ik voorin en had ik al snel in de gaten dat ik zonder tele objectief (ik had alleen mijn 45 mm TS-E en 100 mm macro meegenomen, een objectief met meer dan 100 millimeters brandpuntsafstand bezit ik ook niet trouwens) niet veel kon uitrichten daar vanwege de balken die het vliegtuig bij elkaar houden en de krappe zitpositie. Bovendien zat ik rechts en was de laagstaande zon ook de hele tijd rechts, hetgeen voor een extreem laag contrast zorgde door de kunststof ruiten van het vliegtuig. Ik besloot daarom "actie" foto's te schieten van het interieur. Door de zeer wisselende omstandigheden (zon, wolken, bochten in de koers van het vliegtuig) kwamen veel foto's die op zich tof waren niet in aanmerking omdat die de continuïteit van de serie zouden schaden.
Het horloge van de piloot vind ik zo mooi dat ik het toch in de serie opgenomen heb ook al zit de foto niet helemaal lekker (de scherpte op deze foto ligt ook iets te ver naar achteren). De positie (om het stuur) en het feit dat de piloot zijn eigen horloge gebruikte om tijden te loggen en niet het klokje dat in het vliegtuig aanwezig was vind ik leuke details. Op google heb ik gevonden dat dit een Russisch merk is (Polet) en ik heb zo'n flauw vermoeden dat als ik een keer echt teveel geld heb de Tissot om mijn linker pols zijn plaats zal moeten opgeven. (Om een vleugje jaren negentig op je scherm te toveren kijk dan vooral even op www.polet.ru, niet de site van de klokjes overigens, dat is www.poljot.ru, blijkbaar de manier waarop het uitgesproken dient te worden, maar daar is op dit moment niet veel meer te zien dan een logo, hier staan wel een paar horloges met prijzen.) (Ik moet ophouden met googlen want ik voel mijn bestelvinger jeuken, ik houd namelijk enorm van rare dingen die op een geheel eigen manier mooi kunnen zijn.)

Zoals altijd meer op mijn flickr account.

Heel andere landschapsfoto's

2010-09-28T22:29:00.006+02:00

dan de vorige serie uit de bergen bij het Gardameer dit keer, maar ook van grote hoogte (zij het minder hoog dan voornoemde bergen). Afgelopen zondag was ik uitgenodigd om, met mijn camera en samen met Bas Stubert, een eindje mee te vliegen in een Cessna. De zondag begon met mist en omdat recht boven Nederland een lagedrukgebied lag woei het nauwelijks en verdween de mist ook niet erg spoedig. Daarom begonnen wij met koffie met appeltaart bij een haardvuur. Ook erg stijlvol. Maar nog niet zo stijlvol, vind ik, als met een Cessna naar Texel vliegen om daar een late lunch te gebruiken en met hetzelfde apparaat weer terug te vliegen, wat we daarna deden.
Mede door de vrijwel afwezige wind (begreep ik) was de vlucht zeer comfortabel. Alleen vanwege de vele wolken en het onzekere weer (en ons late vertrek ook, denk ik) konden we geen grote omwegen maken over Nederland, waardoor we vrij kort in de lucht waren. Het was voor mij de eerste keer in zo'n klein vliegtuigje, ik heb mij dan ook uitstekend vermaakt en zelfs wat fotootjes geschoten met de 45 TS-E, waarbij ik alleen de tilt gebruikte om een speelgoedwereld te suggereren. Dat ging niet helemaal voorspoedig omdat ik in het begin de tilt verticaal had staan en het resultaat op het kleine schermpje onbevredigend maar acceptabel leek. Pas toen ik de tilt horizontaal draaide begreep ik dat ik het verkeerd had zitten doen. Daarom zijn er niet heel veel foto's overgebleven maar toch een aantal aardige. Voor de volgende keer weet ik dat in ieder geval vast.
Het weer was subliem toen de mist eenmaal opgetrokken was. Met een relatief laag winterig zonnetje alweer en veel wolkenpartijen die het landschap des te interessanter maakten.

Enzovoort.

Of ik de voorkant

2010-09-16T22:00:00.004+02:00

van een nieuw kooktijdschrift van een foto wilde voorzien, werd mij gevraagd. Nu ben ik zelden te beroerd voor dergelijke zaken dus toog ik, na enig nadenkwerk vrijdagavond, afgelopen zaterdagochtend aan het werk. De instructies luidden als volgt: een sfeerfoto met een koperen pan van Mauviel waarin een saus bereid wordt.

Voor een voorkant heb je een rechtopstaande foto nodig (dat is voor mij dus al tamelijk bijzonder, ik schiet eigenlijk alleen liggende foto's want ik wil liever een "spread") met wat ruimte rondom ("bleed") en vooral aan de boven- en onderkant (omdat het formaat van een tijdschrift meestal iets minder langwerpig is dan twee bij drie). Bovendien moet er natuurlijk wat tekst overheen kunnen dus een beetje egale en onscherpe delen zijn altijd wel prettig, dat vond ik overigens nog vrij lastig te realiseren (getuige ook de foto's). Daarbij moet de foto natuurlijk impact hebben zodat het blad opvalt en aantrekt.

Hiertoe had ik drie foto's bedacht, één lekker strak vanaf de zijkant, één wat dynamischer met het pannetje met saus erin naar de camera gekeerd en één, afwijkende (dat doe ik graag en vaak: anders denken dan de opdrachtgever om een extra keuzemogelijkheid te bieden), waarbij vuile vaat de hoofdrol zou spelen.

De bewuste zaterdagochtend kwam Karlijn een dagje werken waarop ik haar onmiddelijk tot assistente van de fotograaf benoemde.

Hieronder de drie foto's die ik schoot (klik op de foto om naar flickr te gaan, daar staat nog specifieke uitleg bij elke foto).

Optie 1:

Optie 2:

Optie 3:

Eerder vandaag bereikte mij het bericht dat om redactionele redenen de uitgave van het kooktijdschrift nog even op zich laat wachten en ik daarom, ter zijner tijd, een nieuwe cover mag schieten met een ander product (en een duidelijkere instructie: een bestaande foto namaken maar dan minder paars). Daarom zie ik er geen been in deze drie foto's nu aan mijn selecte publiek te tonen. Overigens zou de keuze geloof ik op optie 2 gevallen zijn, degene die inderdaad het dichtst bij de instructie "koperen pan waarin een saus bereid wordt" komt.

Ik heb met veel plezier deze foto's gemaakt en dat doet me mij realiseren dat ik dit soort foto's eigenlijk vaker zou moeten schieten, geplande foto's bedoel ik, een uitgewerkt idee zogezegd, hoe eenvoudig dat idee ook moge wezen. Het is best een pleziermomentje als de foto min of meer zo op je beeldscherm verschijnt als je hem bedacht had. Vind ik.

Henk Wildschut

2010-09-15T00:59:00.003+02:00

kwam mij afgelopen maandag op de foto zetten voor het Volkskrant magazine (dit naar aanleiding van een e-mail van mij aan de Volkskrant om mijzelf kandidaat te stellen voor de serie Man en ding, die hij fotografeert). Dit was plezierig op meerdere vlakken.

Ten eerste, dit had ik vantevoren ook wel bedacht, was het natuurlijk aardig dat ik nu het model was. Het was lang geleden dat ik opzat en pootjes gaf voor een professioneel fotograaf (een portretfoto toen ik 14 was ofzo, bij de plaatselijke fotomeneer, is denk ik de laatste keer hiervoor geweest). De manier waarop hij dirigeerde vond ik niet veel afwijken van de mijne (hoofd een beetje zo draaien, hand omhoog, dat soort dingen is natuurlijk ook wel vrij universeel). Ook riep hij tussentijds hoe vet de plaat achterop zijn camera er uitzag (dat doe ik zelf ook omdat je op deze manier minder nadruk legt, voor de ander(en), op dingetjes die misschien nog verbeterd kunnen worden en de sfeer er zeker meer gebaat bij is dan mismoedig stilzwijgend nee schuddend naar je schermpje te staren) en telkens na een serie foto's liet hij dat ook zien. Net als ik (probeer) had hij ook bij aankomst al een idee wat hij wilde en ik geloof dat we dat behoorlijk hebben kunnen realiseren. Hij was, ondanks dat we eerst op ons gemak een espressootje dronken wat helaas te zuur was (het was lang geleden dat ik voor twee personen zette en daarom, denk ik, liep de koffie te snel door), snel klaar en pakte zijn grote tas voornamelijk gevuld met accu en licht weer vlug in. (Achteraf vraag ik me af of dat juist goed is omdat het soepel ging of juist niet goed omdat ik zo saai was dat hij er niet zoveel mee kon.)

Ten tweede had ik met mezelf gewed dat hij een Canon 5D mark II zou hebben en, inderdaad, die had hij. Maar wat ik niet bevroedde is dat hij daarop een Carl Zeiss 1.4/50 had zitten, het objectief dat ik ook bij voorkeur gebruik en dat volgens mij niet erg gemeen is bij fotografen (de overgrote meerderheid zal toch de merkeigen 24-70 f/2.8 gebruiken of, wanneer ze vaste brandpunten willen, iets als de 35 f/1.4 en 85 f/1.2). Omdat de mens natuurlijk altijd naar bevestiging zoekt vond ik dit een welkome afwisseling van mijn, doorgaans, vruchteloze pogingen daartoe. Het feit dat de foto geschoten is met dit objectief maakt hem voor mij nog specialer. Hij gebruikte wel een behoorlijk klein diafragma volgens mij, iets wat ik zelden doe, waardoor de karakteristieke Carl Zeiss tekening minder wordt, al zat ik pal voor een witte muur dus van karakteristieke tekening zou toch niet veel terecht gekomen zijn vrees ik. Om de bevestiging compleet te maken zei hij uit zichzelf, terwijl we over Carl Zeiss objectieven kletsten, dat hij binnenkort de 2/35 wilde aanschaffen, het objectief dat al lange tijd op mijn verlanglijst staat en dat ik slechts nog niet aangeschaft heb omdat ik nog steeds de vage notie heb naar digitaal middenformaat over te willen stappen.

Ten derde is hij een erg sympathieke kerel. In het beroep van fotograaf, vooral als je voornamelijk mensen als onderwerp hebt, helpt dat natuurlijk enorm zo het geen onontbeerlijke eigenschap is, maar ik ken weldegelijk op het eerste gezicht (of gesprek) onaardige lui die ook een boterham lijken te kunnen verdienen met fotograferen. Je zou spontaan een biertje met hem gaan drinken en misschien moet ik dat ook maar voorstellen een keertje (mocht ik hem nog eens spreken).

Speciaal voor de gelegenheid had ik geen spijkerbroek aan (dat had ik vroeger ook niet, maar de laatste tijd vertoonde ik me er wel erg vaak in) maar een groenig iets met kniezakken (die onwijs onpraktisch zijn, maar dat is vast niet zo opvallend op een foto, het viel mij al niet eens op toen ik de broek kocht) en mijn bergschoenen, waar ik nog steeds zeer over te spreken ben. Erboven een vest (of hoe heet zoiets, een trui met een rits) van G-star raw die ik juist recentelijk weer uit de kast had getrokken vanwege het veranderende weerbeeld.

Het zal wel een aparte gewaarwording zijn mezelf te zien in het Magazine. Voor die tijd wil ik nog wel even mijn portfolio op mijn website van één of twee nieuwe fotootjes voorzien. Het bijhouden van mijn portfolio aldaar kan sowieso natuurlijk geen kwaad (en is reeds lang achterstallig), ik koester bovendien de illusie dat ik misschien een paar foto's door betere kan vervangen.

Bij dit bericht geen beeld want ik heb in het nabije verleden niet zo heel veel bijzonders geschoten voor mijn gevoel (wel één aardig dingetje maar dat kan ik nog niet laten zien). Mijn laatste zwartwit rolletje bevatte zelfs geen enkel scanwaardig negatief kreeg ik de indruk. Een mooie prikkel om weer wat meer mijn best te gaan doen (daarbij het meedoen aan wedstrijden dat geheel naar de achtergrond is gezakt ook weer eens oprakelend).

Van de serie "Goodbye Annette"

2010-09-06T00:59:00.000+02:00

heb ik nog geen gewag gemaakt op dit bescheiden podium zie ik. Vanuit mijn naaste omgeving heb ik er wel al wat, aarzelende soms, reacties op mogen ontvangen waarvoor ik heel dankbaar ben, omdat ik terugkoppeling altijd bijster waardeer en het, vooral mijn ego, ook interessant vind om over mijn foto's te praten met iemand die er een mening of vraag over heeft. Laat mij tevens van de gelegenheid gebruik maken te zeggen dat de serie met Annette's toestemming is geplaatst en het initiatief tot het maken ervan zelfs bij haar lag (ik had de hoop dit ooit te kunnen doen reeds lang geleden opgegeven).

Het lijkt me eigenlijk heel normaal om mooie foto's van je eigen vriendin (te proberen) te maken als fotografie je hobby is. Wellicht kijkt men vreemd op als die dan op internet verschijnen maar daar lijkt me in principe ook niet veel kwaad in te zitten, al ben ik misschien daarin te naïef voor deze (internet) wereld.

Ik kan ook niet ontkennen dat het maken van de serie op zich naar meer smaakte. Een vrouw is, net als een bos of zoveel andere zaken, een interessant onderwerp, misschien zelfs wel interessanter dan een bos, dat je moet leren kennen, dat je volledige concentratie waard is en je dan beloont met bijzondere plaatjes en misschien een leerzaam moment of twee. In één enkele sessie is dat natuurlijk nauwelijks voor elkaar te krijgen allemaal en omdat het mijn eerste keer was dat ik dergelijke foto's maakte was ik er zelf ook niet helemaal op mijn gemak bij hetgeen in het eindresultaat nog wel te zien is denk ik, een zekere terughoudendheid kan ik wel herkennen in de foto's (zonder dat bij uitblijven daarvan het geheel meteen plat zou moeten zijn overigens).

De serie is in onze slaapkamer geschoten met bestaand licht met de Contax (Carl Zeiss) 2/100 vol open. De foto's zijn bewust zwartwit en ook geschoten met in het achterhoofd dat ze zwartwit zouden worden. De belichting wisselt sterk, dat heb ik gedaan door Annette op verschillende plaatsen in de slaapkamer (dichter bij het raam en verder af) te fotograferen in een poging hierdoor een verhaal te laten ontstaan.

Oorspronkelijk was een idee van mij om zo nu en dan "sexy" foto's van Annette te maken om te kijken of dit kijkers naar mijn flickr account zou trekken (waar het nu angstig stil is), maar hiervoor zou ik langere tijd nodig hebben om uit te zoeken wat een goede "sexy" suggestie is zonder plat te worden, maar wel plat genoeg zodat ook de normale mens het begrijpt (niveau strak t-hemd zeg maar, maar dan beschaafd). Dit liep echter anders omdat Annette aanstalten maakte te vertrekken en ik het daarom vooral niet kies vond om zo'n project nog op de valreep op te starten nu Annette er ineens wel wat meer voor open stond. Daarom wilde ik er vooral een stijlvol afscheid van maken en laten zien hoe ik Annette als persoon zie, alsmede vrouwen in het algemeen (mede daarom heb ik Annette haar gelaat ook niet gefotografeerd).

Zoals gezegd is dit wel een onderwerp dat ik graag nog eens op wil pakken, alleen dan liever niet in het kader van een afscheid maar gewoon professioneel (met een model, als ik ooit de moed kan verzamelen er eentje te contacteren) wanneer de studio beneden af is en er geen toevlucht meer genomen hoeft te worden tot de slaapkamer, wat natuurlijk echt niet kan in zo'n situatie.

De hele serie staat hier: Goodbye Annette.

De eerste foto:

Of mijn landschapsfoto's

2010-09-05T02:12:00.007+02:00

zichtbaar mooier zouden zijn dan reguliere vakantiefoto's, vroeg Jeroen mij (zo interpreteerde ik zijn vraag althans) bovenop een berg langs het Gardameer, terwijl ik daar met mijn overdreven grote camera (mijn hoofd gaat ongeveer schuil achter de 1Ds II) met 50 mm objectief stond. Over schoonheid praten is altijd lastig en daarom hielden we het even op "dat er duidelijk verschil zichtbaar is". In ieder geval was al duidelijk dat de overdonderende schoonheid van het landschap zich niet eenvoudig liet vastleggen door onze fototoestellen. Aangezien het voor mij de eerste keer was hoog in een dergelijk berggebied en de wandeling zelf mijn prioriteit had heb ik ook niet de illusie dat mijn fotootjes duidelijk verschillen van andermans vakantiefotootjes.

Toch plaats ik ze omdat het natuurlijk een aardige test is van de verdedigbaarheid van mijn bewering dat willekeurige foto's van bijzondere landschappen gemakkelijker bewondering (of bijval) oogsten dan bijzondere foto's van willekeurige landschappen (in ieder geval van leken op fotografiegebied, in welke categorie toch meestal de ontvangers van de beelden van een goedwillende amateur ingedeeld dienen te worden), waardoor iedere vakantieganger met een paar plaatjes uit een Amerikaans natuurpark direct veel "oohs" en "aahs" losmaakt bij de geïnteresseerde kijkers en mijn fotootjes van oerhollandse bossen nog geen "boe" of "bah". Geenszins wil ik beweren dat mijn foto's van de bossen bijzonder zijn of het landschap rond het Gardameer dat is (gezien de huidige wijdverbreide vakantiecultuur is een dergelijk bescheiden berglandschapje zeker wel eens aan ieders netvlies voorbijgetrokken, zo niet ieder jaar) maar feit blijft dat ik bij min of meer gelijkblijvende capaciteiten de foto's van de bossen met aanmerkelijk meer aandacht heb gemaakt dan die in de bergen.

Enzovoort.

Het ging regenen

2010-08-22T00:23:00.002+02:00

in Duisburg terwijl we in het Landschaftspark waren. Dat was mooi, want zo kon ik weer oefenen daarmee, het is namelijk nog geen sinecure om regen aansprekend op de foto te krijgen, in mijn optiek.

Eigenlijk vind ik deze drie genoeg. Maar om te laten zien dat ik toch echt wel scherp kan stellen ergens op en om het verhaaltje af te maken:

Dat was leuk, binnenkort wil ik weer eens naar de Veluwe, bij voorkeur in de regen. Afgelopen weken geen tijd gehad voor een ritje daarheen en ook de komende twee weken zie ik dat niet zo snel gebeuren.

Ter inspiratie plaats ik graag onderstaande link. Een mevrouw (Kate Stone, uit Chicago) heeft een serie "vreemde" foto's van interieurs gemaakt die mij zeer aanspreken, ook zie ik daar een kleine parallel met "zoals de ogen zien". Het zijn dingen zoals dit die mij doen beseffen dat ik maar een klein beginnertje ben, want vergis me niet: het ziet er niet zo lastig uit en zelfs een beetje amateuristisch, maar o jee wat is het moeilijk (voor mij) om echt zoiets te maken.

Kate Stone "At the seams".

Duisburg in Duitsland

2010-08-20T22:10:00.007+02:00

stond voor afgelopen woensdag op het programma. Er staat daar een oude fabriek en er is een "Landschaftspark" vol met industriële bouwwerken die fotogeniek kunnen zijn. Samen met Martijn op het ongoddelijke uur van zes in de morgen vertrokken.

Vantevoren had ik erge moeite om te bedenken wat ik als thema zou pakken, wat ik mezelf altijd graag geef om niet in het wilde weg te gaan schieten. Een beperking zo je wilt, die je misschien wat bewuster maakt van elk individueel plaatje en tevens de verschillende foto's meer tot een geheel smeedt. Door de beperking ben je zo nu en dan gedwongen het maximale uit een situatie te halen om toch maar een resultaat te boeken daar waar je beperkingsloos zoveel prima plaatjes kunt schieten dat je nooit verder komt (dan prima).

Ik had bedacht om de serie (net als de vorige) zwartwit te maken om de structuren te benadrukken en nu met een (overdreven) hoog contrast te werken zodat de beelden wat grafischer zouden worden, maar niet meer het element "mens" zo expliciet gebruiken. In plaats daarvan wilde ik een sfeer van een verlaten toekomst overbrengen (ter inspiratie naar de film "Dune" gekeken dinsdagavond). Omdat ik wist dat het pand heel groot is besloot ik mijn Contax 100 mm f/2 van stal te halen en zo eens heel anders naar een interieur te kijken (voor de zekerheid had ik ook een 35 mm f/2 mee mocht ik volledig falen met alleen 100 mm, maar dat gebeurde mijns inziens niet), het is allemaal vanaf statief gefotografeerd op f/5.6 of f/8 en sluitertijden van 1/15 tot 2". Mijn idee om met een draadloos te activeren flitser vreemde lichteffecten te bereiken strandde direct al wegens veel te weinig vermogen van dit apparaat. Wel heeft de flitser op twee foto's een zinvolle bijdrage kunnen leveren door voor wat contrastverhoging te zorgen.

Het weer was perfect: bewolkt maar droog.

Uiteindelijk heb ik de serie niet zwartwit gemaakt, toen ik de foto's thuis bekeek was ik erg onder de indruk van de kleuren (meer nog dan daar) die op zichzelf al een sfeer oproepen en ook heel mooi passen, vind ik, bij het pand.

Enzovoort enzovoort (11 foto's in totaal).

Later ging het regenen, die serie houd je tegoed.

Uit een zeer oude doos

2010-08-13T23:01:00.003+02:00

diepte ik recentelijk deze dia op, welke ik schoot toen ik nog in Hilversum woonde, zo'n tien jaar geleden. Met vlagen kreeg ik een aandrang om foto's te maken om vooral de tijd niet verloren te laten gaan zonder dat ik echt iets uit te drukken had, net als tegenwoordig eigenlijk. (De afgelopen twee weken is die neiging echter zo goed als absent en heb ik dan ook nauwelijks een foto gemaakt, tot mijn spijt.)

Deze dia is bij nacht geschoten met de Contax RTSIII en Carl Zeiss 50 mm f/1.4 die ik toen had, vanaf statief (uiteraard) op het industrieterrein in de buurt van mijn toenmalige woning. Ik was te voet door Hilversum getrokken die nacht (waarop ik nog best een aantal aardige dia's heb geschoten en, als ik het me wel herinner, ook een aantal aanvullingen op mijn serie "lege terrassen" waar ik toen mee bezig was) en passeerde deze scene rond vijf uur 's ochtends. Terwijl ik mijn statiefje aan het opstellen was kwam een politievoertuig naderbij, twee agenten stapten uit en kwamen gewapend met hun zaklantaarn vragen wat ik aan het doen was. Ik mompelde nog iets van dat je deze schaduwen nooit overdag hebt waarop een van hen schamperde dat dat inderdaad wel niet zo zou zijn. Ze vertrokken en lieten mij verder begaan.

Het doet me wel beseffen dat ik al zo lang bezig ben met fotografie (al zit er een enorme dip waarin ik vrijwel niets heb uitgespookt op enig creatief gebied tussen toen en nu) en dat ik, net als in mijn echte leven, niet erg vooruit gegaan lijk te zijn. Het worstelen met scherpte dat ik nu heb zie ik ook in mijn oude foto's (al was het toen niet zo bewust als nu), een zekere fascinatie voor bossen ook al (waar ik toen hoegenaamd niets mee deed overigens).

Het bekijken van een dia of een afgedrukte foto vind ik trouwens prettiger dan op een beeldscherm naar pixels turen merk ik (een foto op een beeldscherm kun je niet zo makkelijk dichterbij brengen zonder het geheel uit het oog te verliezen, niet zo makkelijk heroriënteren in de ruimte en dergelijke, allemaal dingetjes die het brein helpen bij het interpreteren heb ik het idee, waarbij ik ook weer terugdenk aan mijn wankele beginnetje te fotograferen "zoals de ogen zien" waar ik nog weleens over nadenk maar nog geen gevolg aan heb gegeven).

Voor het overige ben ik een groot fan van digitaal met haar superieure controle en ik zou dan ook nooit meer terug willen. Het uitzoeken van de ouderwetse fotoboeken in verband met het na tien jaar uit elkaar gaan van mijn vriendin Annette en ik is een regelrechte ramp, de albums met digitale foto's zijn makkelijk: allemaal voor haar, de bestanden heb ik tenslotte nog zelf op een harde schijf staan en kan ik vrij gemakkelijk terugvinden indien nodig. De negatieven van de eerdere albums zijn verspreid over drie dozen en bovendien kan je niet even in één oogopslag bekijken waar het betreffende rolletje over gaat (tenzij de indexprint nog in het mapje zit maar dat is uitzonderlijk).

Overigens had ik rond dezelfde tijd als waar bovenstaande dia uit stamt ook een aanzet tot een werk gemaakt dat met enige moeite in de "zoals de ogen zien" serie zou kunnen passen (ik meen nog te weten dat mijn achterliggende gedachte er wel aan verwant was) met Annette als onderwerp, waarvan ik hieronder een ruwe schets plaats (die ik zojuist gemaakt heb, destijds heb ik niets met deze dia's gedaan behalve ze in een doosje stoppen).

Door kunstzinnig

2010-08-06T00:34:00.004+02:00

te pielen annihileer je potentieel de bewaarwaarde van je fotografie. Een groot verschil met scheppende kunsten. Omdat het me niet is gelukt om dit blogbericht te schrijven wil ik alleen even proberen op te schrijven waar ik uiteindelijk op uitkom en wat links geven ter lering ende vermaak.

Als je met fotografie iets aan het registreren bent helpt het om een oog voor compositie (en alles wat daarmee samenhangt) te hebben, en wellicht wat technische kennis, maar niet om kunstzinnig uit je dak te gaan. Als je een blijvend kunstwerk wilt creëren overschrijd je al gauw de (vage) grenzen van fotografie.

Bijvoorbeeld deze mevrouw:

http://lenscratch.blogspot.com/2010/07/klea-mckenna.html

Aanleiding tot deze overpeinzing was een plog met prachtige kleurenfoto's uit het Amerika van rond 1940, registrerende fotografie:

http://extras.denverpost.com/archive/captured.html

Ook omdat ik recentelijk nogal foto's aan het uitzoeken ben en ik daarbij overduidelijk een voorkeur blijk te hebben voor degenen waar ik iets op kan zien (waar ik vijftien jaar geleden woonde, hoe diverse familieleden, inclusief mezelf, er toen uitzagen, herkenbare afbeeldingen van oude vrienden) raakte ik verzeild in deze overpeinzing.

Waarom geldt dit niet voor beeldhouwkunst of schilderkunst? De tweedeling (zo je die wilt zien) tussen registrerend en niet-registrerend (expressionisme, etc.) is er wel maar het blijft allebei onderdeel van dezelfde discipline. Is het opvouwen van je negatief of het besmeuren van je sensor alvorens een foto te maken nog fotografie?

Grote fotografen die in het (collectieve) geheugen gegrifd staan voegen zeker iets van zichzelf toe aan hun werk (Gregory Crewdson, Richard Avedon, misschien zelfs Annie Leibovitz) maar blijven toch vooral registranten (zoals ook Ansel Adams, Henri Cartier Bresson, Robert Doisneau). Er schiet me nu niet iemand te binnen die het medium fotografie (het medium dus, niet de onderwerpen) vreselijk heeft opgerekt en daar een blijvende indruk of invloed mee heeft achtergelaten.

Is registratie een vast onderdeel van fotografie zonder welke het niet bestaat?

Zijstap: gelukkig is de commercie ook aan de haal gegaan met Doisneau's erfgoed, hartverwarmend: http://www.artinfo.com/news/story/222/doisneaus-paris-kiss-photo-sold-for-record-at-auction/

Het idee dat ik een stap mis* of iets heel voor de hand liggends over het hoofd zie knaagt aan mij en laat mij in opperste verwarring achter bij deze simpele en maar matig geslaagde registratie van het dashboard van mijn auto bij nacht.

*achteraf: de stap die ik mis kan heel goed zijn dat dit een niet bestaande kwestie is, omdat fotografie zo overduidelijk afwijkt van andere "kunstvormen" dat je wel een oen moet zijn om er niets meer van te begrijpen.

Omdat ik een non valeur

2010-07-28T01:28:00.004+02:00

ben op emotioneel gebied (en talloze andere, maar daar wil ik het nu niet over hebben) oefen ik mijzelf weleens. Voor zover het hebben van emoties te oefenen is en niet simpelweg een kwestie van aanleg (oeh, een kaarsrechte parallel met fotografie).

Het is mij wel opgevallen dat het hebben (of veinzen) van een emotie, als een acteur eigenlijk, op een foto over lijkt te komen. Dus niet de zigeunerpeuter met het traantje maar daadwerkelijk jezelf zo diep mogelijk ingraven in een emotie zodat die zichtbaar wordt op de foto. Dat het zichtbaar is op bewegend beeld is natuurlijk evident maar bij een foto lijkt mij dat op zich minder, of geven mensen signalen af die ook in een enkel plakje tijd hun betekenis niet verliezen? Later vind ik, objectief bekeken voor zover mogelijk, altijd dat de emotie eigenlijk helemaal niet op de foto te zien is en het zou me niet verbazen als dat dichter bij de waarheid ligt. Het is dat ik mij de emotie herinner en zich deze daarom snel aandient bij het zien van het resulterende beeld, net als een vakantiefoto je blij kan maken wanneer je toen een leuke tijd beleefde maar iemand anders volstrekt onverschillig laat. Idee zo goed als afgedaan dus.

Het mag genoegzaam bekend verondersteld worden dat foto's echter weldegelijk emoties kunnen oproepen (zo dan niet opslaan). Het zal welhaast altijd gaan om iets aan de foto dat de geëmotioneerde toeschouwer heeft geraakt in zijn of haar belevingswereld of referentiekader waardoor deze (toeschouwer) zelf ermee aan de wandel gaat hetgeen de emotionele reactie veroorzaakt. Een afgeschoten hert zal bij jagers anders overkomen dan bij stemmers op de partij van de dieren vermoed ik, ongeacht hoe je dat hert in beeld hebt gebracht. De rol van de artiest (ahum, fotograaf) is tot nul gereduceerd in dit scenario, de kijker is koning.

Een foto kan een deur openen in je hoofd, ook door simpelweg kleurgebruik of lijnvoering, of lichtval of iets anders, dat door het onderbewuste herkend wordt, waarna je (volgens mij) los van het onderwerp van de foto al associërend (alweer) aan de wandel gaat en zo een reactie zich doet voelen. Allemaal gebazel natuurlijk dat ik ter plekke uit mijn duim zuig. Voor een emotionele reactie anders dan "oh, dat is best mooi" komen we vrees ik altijd terecht bij het "verhaal" achter de foto (arm hert zonder omkijken neergeknald, enzovoort).

Om te oefenen heb ik een korte serie (14 foto's) gemaakt in mijn huis toen de juiste ochtend (bedekt, regenachtig) mij daar vond. Geïnspireerd door het lied "A house is not a home" van Burt Bacharach (ik ken het prachtig gezongen door Trijntje Oosterhuis) heb ik geprobeerd in de stemming te komen om sfeervolle foto's te maken waarbij ik niet heb gelet op of ze mooi zijn. Dat zijn ze (dus) ook niet. Het verhaal (duh): achterblijven in een huis nadat de geliefde is vertrokken. Ik reken dus op emotionele reacties van eenieder die dit nu ook aan het beleven is en de rest kan er waarschijnlijk niets mee.

A house is not a home (op flickr).

De eerste foto:

Auto's fotograferen

2010-07-21T01:41:00.005+02:00

is ook een vak apart. Dat realiseer ik me al langer maar recentelijk werd ik geconfronteerd met mijn wens een paar "dope" foto's van mijn oude Lexus, die ingeruild wordt voor een "verstandige keuze", te hebben.

Nu heb ik wel vaker getracht deze zelfbeweger voordelig vast te leggen maar een tevreden staat bereikte ik achteraf nooit echt van een poging. Ook nu, hoewel ik met de foto's (voor mijn gevoel) wel de juiste somberheid heb getroffen springt de schoonheid van de auto er niet echt vanaf. Of misschien ook wel maar verwacht ik, bij het kijken, meer effectbejag dan ik bij het fotograferen en bewerken bereid ben te hanteren (of uit luiheid die ik hier mooipraat).

Zo ik al bij machte ben de juiste effecten te creëren of emuleren zou het niet een foto "van mij" zijn. Echter zijn deze foto's dat ook niet echt, want normaal gesproken (mijn eigen stijl hanterende) zou het onderwerp waarschijnlijk onscherp zijn en ook maar deels op de foto staan. Dat "durfde" ik dan weer niet, want ik wil toch een volledig document maken. Het zou me niet verbazen als ik nog meer Lexus foto's uit het archief opdiep en er een koffietafelboek (als gesuggereerd door Anton, de man van mijn zusje) van maak.

Weer een filmrolletje

2010-07-15T22:41:00.004+02:00

uit de Nikon FM2N met Carl Zeiss 2/28 terug gekregen van fotowinkel Autofocus in Bussum. Het tweede en laatste over de datum kleurenfilmpje, dat verrassend goede kleuren had (in tegenstelling tot het vorige exemplaar).

Het blijft een cadeautje, vind ik. Net als een cadeautje kan het tegenvallen, maar het kan je ook vrolijk stemmen en het is altijd spannend.

(Op deze laatste geeft Annette, met wie ik een boswandeling maakte, een schop tegen een denneappel. In werkelijkheid heeft ze namelijk twee benen.)

Mijn e-mail aan de Volkskrant

2010-07-11T16:00:00.001+02:00

in het kader van hun nieuwe serie "Man en ding":

Zeker hebben mannen dingen, dingen waaraan ze zich vastklampen in een wanhopige poging het butlerschap te ontsteigen? Ach.

Mijn ding is een Nikon FM2N (fotocamera waarin filmrolletjes gaan) gepaard met een Carl Zeiss 28 mm f/2 (de moderne versie zoals die nu nog geproduceerd wordt, met Nikon bajonet).

Omdat ik voor mijn werk regelmatig fotografeer en dit ook als een productieve hobby zie heb ik een digitaal Canon systeem, waar ik geen onverdeeld genoegen aan beleef (het is een "verstandige" keuze en nu meer een werkpaard dan een volbloed voor mij).

Een paar jaar geleden heb ik een zwarte Nikon FM2N erbij gekocht (tweedehands). Vroeger schoot ik lange tijd met zo'n toestel (de zilveren variant) en het model is mij altijd bijgebleven als "het beste" dat ik ooit heb gebruikt. Het meest pure apparaat om een foto mee te maken.

De snelle, zeer nauwkeurige (volgens tests), puur mechanische sluiter (tot 1/4000, x-sync 1/250) en het eenvoudige ontwerp zonder frutsels en fratsen maken dit de ideale camera voor hen die weten wat ze aan het doen zijn (en ik denk graag van mezelf dat ik dat weet en dat wens ik dan ook uit te stralen). Halfautomaat? Vergeet het maar. Het is puur een huisje om je film in te stoppen, een doorspoel mechaniekje en een superieure sluiter. De enige luxe is de zelfontspanner (die ik nog nooit gebruikt heb). Geniale vondst: de doorspoelslinger doet ook dienst als ontspanknop vergrendeling.

Batterij op of te koud geworden? Geen probleem, die voedt alleen de lichtmeter, ga verder met de zonnige zestien regel.

Een lichaam alleen is niets zonder objectief. Daarvoor koos ik de Carl Zeiss 28 mm f/2 die ik eerder (met adapter, er waren toen nog geen ZE uitvoeringen van) op mijn Canon gebruikte maar die nu altijd aan mijn FM2N vast zit. De blik die Carl Zeiss op de buitenwereld geeft kende ik van het Contax systeem waarmee ik vroeger enige tijd gefotografeerd heb en ik heb nooit iets beters (naar mijn smaak) kunnen ontdekken (noot: ik heb nooit met Leica gefotografeerd vanwege de exhorbitante investering die daarvoor nodig is). Het was dan ook geen moeilijke beslissing om dit objectief aan te schaffen toen het op de markt kwam (ik miste toen een 28 mm in mijn objectievenreeks).

De combinatie met de FM2N is subliem. Omdat het een reflex is (in tegenstelling tot Leica M) kan ik heel precies de compositie bepalen, hetgeen ik belangrijk vind. Scherpstellen gaat heel nauwkeurig op het mooie (heldere!) ouderwetse matglas met gespleten prisma. Vrijwel altijd schiet ik de 28 mm wijdopen, voor ragdunne scherptediepte en prachtige onscherpe gebieden zo karakteristiek voor Carl Zeiss, zowel achter als voor het scherpstelvlak.

De bediening is goed doordacht: met de linkerhand ondersteunt men het objectief en bedient men de scherpstel- en diafragmaring (voor zover nodig), met de rechterhand de sluitertijden bovenop (sommige oude camera's hebben die links, heel onhandig), de scherptedieptecontrole (eventueel, bij diafragmeren, met de ringvinger), de ontspanknop en de doorspoelslinger. Alles kan intuïtief na enige gewenning, zonder de camera van het oog te hoeven halen of de handen te verzetten. Heerlijk.

Als laatste, wat het voor mij echt mijn "ding" maakt, zijn beide artikelen van een zware kwaliteit en prachtig afgewerkt. Ze passen op elkaar zonder een greintje speling (dat heb ik ook weleens anders gehad) en alles dat beweegt doet dat soepel, met precies de juiste weerstand of "klik". Daarom is het een genot om in de hand te houden en om te bedienen. Ik kan er gerust mee zitten friemelen zonder foto te maken, gewoon voor het gevoel. Heerlijk, zo'n ding.

Hier treft u een setje foto's aan met mijn ding geschoten.

Moiré is

2010-07-07T22:03:00.004+02:00

een vervelend fenomeen dat samenhangt met digitale fotografie. Het is interferentie tussen twee rasters (met nagenoeg gelijke afstanden), meestal is één der rasters de sensor. De pixels zitten namelijk in een regelmatig raster terwijl bij film de lichtgevoelige deeltjes wat onregelmatiger verspreid zijn (en bovendien de drie kleurenlagen achterelkaar zitten, zoals bij een Foveon sensor de drie kleuren pixels recht achter elkaar zitten).

Moiré kan effect hebben op de kleur (hier heeft een Foveon sensor of een meerschot rug, die alleen stilstaande objecten kan fotograferen door de drie kleuren apart (na elkaar) te fotograferen) geen last van. Moiré kan zich ook in helderheid voordoen (al gebeurt dat geloof ik wat minder vaak).

Het interferentie patroon wordt gefaciliteerd door scherpte, wanneer twee haarscherpe rasters over elkaar heen liggen met nagenoeg gelijke ruimte tussen de "strepen" is het direct zichtbaar. Een fijn patroon dat zich in het scherpstelvlak van een superscherp objectief bevindt geeft kans dat moiré ontstaat. Of het daadwerkelijk ontstaat hangt af van het formaat dat het patroon krijgt op de sensor, dus de scherpstelafstand en beeldhoek, en de fijnheid van het patroon van de pixels op de sensor. Het probleem bij de bron oplossen is dan ook de afstand te verkleinen of vergroten of in- of uit te zoomen, waardoor het raster kleiner of groter op de sensor geprojecteerd wordt en het minder dicht bij het patroon van de pixels op de sensor komt te liggen.

Om moiré te verminderen hebben de meeste digitale reflexcamera's een "anti alias" filter (het effect staat ook bekend als "aliasing") voor de sensor, dat de sensor "wazig" maakt. Gecombineerd met een wazige kitlens is er weinig kans op moiré. Die wazigheid is niet zo erg, foto's zijn scherp genoeg nog, maar het is weldegelijk zichtbaar in vergelijking met camera's die dit niet hebben (Leica M serie, Kodak reflex camera's, die helaas niet meer in productie zijn, en de meeste middenformaat camera's) welke veel scherper zijn, veel meer informatie uit het door het objectief geprojecteerde beeld halen, maar waarvan de foto's helaas dus ook veel eerder moiré vertonen.

Soms is het niet mogelijk om de afstand of de beeldhoek te wijzigen om moiré te verminderen of geheel te vermijden, zoals tijdens een recent project van mij waar ik alle medewerkers van een bedrijf proportioneel wilde fotograferen om ze later allemaal levensgroot op doek te kunnen laten afdrukken. De camera was neergezet zodat een 2 meter lange centimeter precies rechtop in het beeld pastte (mijn camera heeft een 100% zoekerbeeld) zodat ik later de doeken op 200 cm hoog zou kunnen laten afdrukken. Hierna is de scherpstelring (ik gebruikte een 100 mm macro) ook afgetapet en een vakje op de grond aangegeven zodat iedereen daadwerkelijk even groot op de foto zou komen.

Hoewel mijn camera wel degelijk een antialias filter heeft kwam ik toch thuis met extreme moiré in sommige gevallen. Voor plaatsen op internet of zelfs redelijk aardige afdrukken is het niet van belang, maar bij levensgrote afdrukken zijn de lijnenpatronen (en vooral de kleurpatronen) weldegelijk hinderlijk aanwezig. Daarom moest ik op zoek naar hoe dit aan te pakken. De resultaten van mijn zoektocht:

1) moiré in het kleurdomein is simpel te corrigeren door de laag te kopiëren, te vervagen (zo min mogelijk maar genoeg om de kleurtjes van het patroon te laten verdwijnen), op kleurmodus te zetten en eventueel met een masker het effect alleen plaatselijk aan te brengen. (Dit is natuurlijk gewoon (kleur)ruisreductie maar daarom niet minder effectief.)
2) moiré in het helderheidsdomein blijkt een grotere uitdaging, waarbij ik voor het eerst het nut van het hoogdoorlaat filter begin te begrijpen. Het doel is een band te creëren (kopieer eerst de laag en laat daar de filters op los) die zo nauwkeurig mogelijk de frequentie van het moiré patroon omvat (met het hoogdoorlaatfilter en gaussiaans vervagen, dat een soort laagdoorlaatfilter is) en andere frequenties ongemoeid laat. Door deze op overliggend te zetten en te inverteren is het effect drastisch te verminderen. Maar soms ook niet. En soms wordt het gewoon een wazige warboel.

Wat ik in ieder geval ook heb geleerd, het hoogdoorlaatfilter is een prachtig verscherpingsgereedschap. Voor velen een open deur (ik had het wel eerder op internet gelezen) maar voor mij een regelrechte ogenopener. Waard om mee te experimenteren!

Hieronder dan mijn pogingen om moiré te verwijderen bij de twee lastigste plekken. Te zien is dat het niet (helemaal) gelukt is. In de zeef is het patroon nog goed zichtbaar en de broek is heel erg (ik vind: te veel) vervaagd. Klik eventueel op de foto voor 100% weergave (het is een crop op 100% bij 640 pixels breed, de nieuwe standaard breedte van flickr).

Hoewel ik betwijfel of het in deze specifieke gevallen wel mogelijk is de moiré volledig uit te bannen wil ik toch nog een aantal andere pogingen wagen, het luistert allemaal vrij nauw heb ik de indruk.

Interieurfotografie staat

2010-07-06T21:44:00.002+02:00

of valt bij uitstek met het te fotograferen object denk ik. Een witte loft in New York met grote ramen op het noorden, een fotogeniek zithoekje compleet met design bank en een hertekop aan de muur is moeilijker te verprutsen, fotografisch, dan een volgestouwde winkel verlicht met een mengelmoes van daglicht en verschillende soorten kunstlicht.

Dat gezegd hebbende geldt ook hier weer natuurlijk dat de ware fotograaf zich toont als de omstandigheden moeilijk worden. Welnu, dat ik gefaald heb zal ik niet zeggen maar wat is het toch moeilijk om zo'n interieur mooi neer te zetten. Toen ik een Chinees restaurant van binnen fotografeerde vorig jaar (nog een vrij fotogeniek interieur met redelijk de ruimte en bij bewolkt weer) had ik een flits (ik bedoel een grote op statief met diverse lichtveranderaars erbij) meegenomen en was er genoeg tijd:

Nu ik recentelijk twee winkels in België ging fotograferen had ik om praktische redenen (tijdgebrek op de locatie en terugreizen met de trein) geen flits meegenomen. Op zich geen gigantisch gemis, vooral niet omdat het vooral om een (zo voordelig mogelijke, uiteraard) registratie ging, een presentatie van de betreffende winkels "zoals ze in werkelijkheid zijn" eigenlijk.

Achteraf denk ik dat ik misschien wel wat gedurfder had mogen fotograferen maar ik vond eigenlijk mijn gebruik van de TS-E 45 al vrij gedurfd, omdat ik winkelinterieurs eigenlijk alleen maar met mijn 14 mm placht te schieten (voor een lekker ruimtelijke blik). Met gedurfder bedoel ik dat ik misschien wél een klein flitsje had kunnen meenemen voor wat raar licht en misschien op 400 en 800 ISO had kunnen schieten uit de hand, eventueel met een groter diafragma. Dat deed ik niet omdat de foto's ook in bladen afgedrukt worden enzo en dan ga ik een interieur altijd braaf op statief met f/11 fotograferen. Voor dit soort fotografie (die ook echt "gebruikt" gaat worden) ben ik sowieso altijd een bangepoepert en schiet ik werkelijk alles op veilig. Misschien is dat de les van deze blog. Dat ik dat eens niet doe, want zolang ik het wel doe blijf ik voor iedereen uitwisselbaar.

Dat gezegd hebbende twee puntjes die mij te binnen schieten:

1) als bladen een productfoto willen hebben is dat eigenlijk altijd uitgesneden op wit (hetgeen ze zelfs meestal specificeren, naast de standaard "300 dpi" kreet waar ik nooit meer een woord vuil aan wens te maken).

2) ik heb een keer voor de kookwinkel een Valentijn voorkant (thuispagina) gemaakt met productfoto's die helemaal over het randje waren (alleen rode producten, allemaal bewogen gefotografeerd met diafragma 1.4, om de grenzen van het toelaatbare te verkennen) waar de eigenaar van de website bepaald niet van gecharmeerd was (ik was dus over de grens heen gewaggeld) (hoewel die thuispagina geen dip in de verkoopstatistieken heeft veroorzaakt!).

Twee lesjes die leren dat het misschien wel verstandig is (bah) om in ieder geval te allen tijde een veilige optie achter de hand te hebben, helaas. Al gaat dit om productfotografie dat ontegenzeggelijk een andere tak van sport is dan interieurfotografie, waar vermoedelijk meer vrijheid mogelijk is.

Voor de volledigheid publiceer ik een kleine selectie van de interieur- (en exterieur-: van beide winkels ook de buitenkant zo "karakteristiek" mogelijk in beeld gebracht) foto's. Meer zoals altijd op flickr. (De eerste foto heb ik overigens wel met mijn 14 mm geschoten, de rest met de TS-E 45.)

Vandaag in Foam

2010-07-04T23:59:00.003+02:00

met vrienden de tentoonstelling van Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin bekeken. Het hing op sommige plekken wel erg dicht bij elkaar waardoor je (naar mijn mening) niet voldoende afstand van de foto's kon nemen. Ook hier was een serie ("punctuation") kunstzinnige knutselwerkjes zwartwit geprint op grote vellen papier zoals ik de vorige keer in Foam ook geprint werk aantrof. Dit sterkt mij toch in het besef dat dat ook "kunst" kan zijn en het misschien niet heel verkeerd is om dat zelf ook eens te (laten) doen, goedkoop zwartwit printen bedoel ik. Wat er dan op moet week ik uiteraard allemaal nog niet.

Bij deze tentoonstelling had ik weinig momenten dat er iets klikte, maar ik heb er wel twee ideeën aan over gehouden.

Ten eerste (en dat is op zich niet zo'n op zichzelf staand idee als wel een bevestiging van een bestaand sluimerproces) dat het goed kan werken om foto's eenmaal afgedrukt nog te bewerken met andere materialen. Nu doel ik niet op de rare ijzerdraad constructies die er hingen, want daar begrijp ik geen snars van, maar over de bruid op de amerikaanse weg met de appel in haar hand, deze was van glitters voorzien. Ik geef toe, het klinkt heel kitsch en veel werken vond ik ook pure kitsch maar bij dit werk snapte ik wel de meerwaarde. Ik denk dat ik zelf een keer wil proberen een werk te maken dat ik laat drukken met een vijfde plaat die goudfolie drukt. Eerder maakte ik de serie "hand of god" waar ik ook een uitgeknipte foto op een andere plakte, maar hiermee zijn natuurlijk nog veel meer mogelijkheden en misschien was ik te snel in het opgeven (omdat de "hand of god" serie geen éclatant succes werd, wat meer aan de marketing ligt dan aan de werken zelf besef ik terdege).

Ten tweede dat je niet alleen met fotowinkel eigenaardige anatomische effecten kunt bereiken (zoals de barbievrouw en de vrouw met het omgekeerde hoofd) maar ook tijdens het maken van de foto al (de vrouw die achterom kijkt door haar hoofd achterover te houden, de omhelzing die geen omhelzing is*, de liggende dame op een bed waarbij ze haar twee armen zo houdt dat het er één lijkt die bovendien halverweg onderbroken is). Iets dat ik, als ik mensen zou fotograferen, ook zeker eens zou willen exploreren.

Goed vind ik ook dat de portretten heel eenvoudig (en daardoor natuurlijk) uitgelicht leken, bij Strobist krijgt dat geen punten maar bij mij wel. Sowieso lijkt het niet om ingewikkelde licht constructies en effecten te gaan (of dit nou met natuurlijk of kunstmatig licht wordt bereikt) en dat onderscheid, meer in het algemeen, een bepaald slag mensen** van de broodfotograaf die er eigenlijk tot aan zijn nek instaat en zijn toevlucht tot trucs moet nemen (zonder daar iemand mee te willen beledigen, ik ken genoeg aardige strobist-manier foto's) om zich staande te houden.

Een goede indruk maakte ook hun foto "god", een vrouw met overal dunne zeer lange gezichtsbeharing, een vergelijkbare truuc haalden ze ook uit met Björk.

Helaas heb ik op het internet de foto's niet kunnen vinden om een en ander hierboven te illustreren.

* de constructie was: een man staat rechtop, vanaf torso in beeld, en kijkt min of meer naar de fotograaf, een vrouw met lange zwarte haren voor haar gezicht leunt van achteren met haar hoofd op zijn linker schouder, de man heeft zijn armen achter zijn rug (onzichtbaar voor de fotograaf) en de vrouw heeft haar twee armen zo dat het lijkt alsof zij voor de man staat (en je dus de achterkant van haar hoofd ziet) en de man haar omhelst met haar eigen armen, heel mooi gedaan.
** ik zou willen zeggen "de betere fotografen" of zelfs "kunstenaars" maar dat doet geen recht aan wat ik bedoel denk ik.

De X-Rite kleurenkaart

2010-06-27T02:00:00.005+02:00

afgelopen week binnengekregen. Deze in de productfotografie opstelling (in gebruik voor www.kookwinkel.nl) geplaatst en gefotografeerd. Weer veel van geleerd: voor een aantal dingetjes zijn mijn ogen weer geopend, die half gesloten waren door het in slaap sukkelen van het gehele fotografische lichaam.

Het voornaamste is eigenlijk dat de foto extreem flets moest zijn om de waarheid nog enigszins te benaderen. De fletse variant hieronder is de definitieve versie, op het oog (door twee mensen waaronder ikzelf) kloppend gemaakt met de originele kaart (op een Lacie die niet gecalibreerd is). Het histogram mist de beide uiteinden, er is dus geen echt wit en geen diep zwart aanwezig. De kleurnummers kloppen wel behoorlijk met wat er in de handleiding is opgegeven (ook geen diep zwart en helder wit trouwens) (de ruis in acht nemende en de onmogelijkheid er nog meer uren in te steken).

Het fletse resulteert ook in een niet meer zo overbelicht wit karton, dat is dus gewoon grijs... Het uitknippen en op wit zetten gaat overigens nog wel prima, de eerste serie productfoto's is er alweer doorheen gejaagd. Het valt me op hoe mooi de kleuren (ineens) zijn, en hoeveel je eigenlijk nog ziet, aan details.

Of deze nauwkeurige instelling bruikbaar is voor foto's op internet weet ik nog niet zeker. Het ziet er wel verrassend goed uit, zeker vergeleken bij de kleurenkaart zelf waarbij het fletse veel meer opvalt. Op internet is het wel gebruikelijk dat een en ander extra contrast of verzadiging krijgt. Maar wanneer je het contrast verhoogt, eventueel middels een curve, _verschuift de kleur_! Dat is natuurlijk ook logisch, wat had ik anders gedacht. We gebruiken nu even deze neutrale instelling om te zien hoe het over gaat komen.

Een voorbeeld van dezelfde kleurgecorrigeerde foto maar met een wat contrastrijkere curve, zodat er wel zwart en wit (bijna) inzitten. Sommige kleuren zijn overduidelijk verschoven. Of je dit in de praktijk merkt (www.kookwinkel.nl verkoopt geen kleurenkaarten) vraag ik me af, bovendien zijn er ergere kleurproblemen in de foto's op de website. Of het zinvol is deze kleurenkaart overal mee naar toe te nemen en in elke situatie hem even op de foto te zetten ben ik nog niet uit, maar ik kan allicht proberen om zo de foto's van natuurgetrouwere kleur te voorzien (achteraf), ook al is het nogal een geknutsel aan de calibratie schuifjes. Natuurlijk besef ik dat meer contrast meer impact heeft.

Zoals de ogen zien

2010-06-12T01:06:00.001+02:00

een foto maken, schreef ik enige tijd terug. Het blijkt dat Paul Graham met A shimmer of possibility iets in deze trant heeft gedaan dat mij zeer aanspreekt; toevallig hing het in Foam waar ik donderdag was. Enigszins zoals men kijkt heeft hij (korte) series foto's gemaakt. Dat is allemaal heel diepzinnig en ik begrijp slechts dit ervan. Ik heb dan ook geen Tsjechov gelezen (daar moet ik wellicht in de nabije toekomst iets aan doen trouwens). Voor meer diepte zie dit (Engelstalige) blogbericht over A shimmer of possibility.

Het blijkt dat deze meneer nogal redelijk gewaardeerd wordt als fotograaf (gezien het feit dat die 12 boekjes bij elkaar 850 euro kosten) en, hoewel ik mijn eerste mening dat de foto's niet zoveel soeps waren (daarin ben ik het ook zeker niet eens met de bewering in het hierboven aangehaalde blogbericht dat elke foto op zichzelf kan staan) niet herzie, meer van mijn aandacht verdient, als ik nog eens verder wil komen hiermee. Zonder hem te willen kopiëren kan het maken van een dergelijk werk wellicht wel deuren openen, in mijn geest, die leiden tot nieuwe inzichten. Wat ik in Foam heb gezien is in ieder geval dat de foto's niet "mooi" hoeven te zijn. Eén van de series vond ik zelfs ronduit lelijk (maar niet zo lelijk dat het weer mooi werd, meer "onverschillig" lelijk <- de serie met de "meat market" <- nu ik dit schrijf is "onverschillig" natuurlijk ook een soort emotie, het zorgt er - toevallig - wel voor dat het nu die serie is die ik mij al enige minuten aan het herinneren ben).

Wat van die serie(s) dan wel een succes maakt is mij niet duidelijk, maar dat is iets wat ik wellicht toch nooit ga uitvinden. Wat ik probeer is geïnspireerd te raken en zo mijn eigen paadje af te wandelen, ziend waar dat toe leidt. Het is in ieder geval prettig dat het foto's zonder opsmuk en stomme fotowinkel gedoetjes zijn en ze lijken ook eenvoudig genomen te zijn wellicht in de automaatstand (of diafragmavoorkeuze), voorzover techniek er überhaupt toe doet. (Zijn website doorgebladerd hebbende: de ongekunsteldheid van de foto's: zeer ok, de samenhang maar ook juist elke foto op zich: lastig te begrijpen voor mij.)

Het is nu wat laat, maar ik vul dit bericht nog aan met een korte fotoserie komend weekend.

Aanvulling 13-6-2010 1:03u

Het maken van een serie bleek nog lastiger dan ik dacht. Het gebrek aan rust in mijn kadaver (morituri te salutant) speelde natuurlijk ook mee. Ik heb wel een eerste opzet gemaakt voor wat ik denk dat misschien een leuke serie kan worden, maar het is nog erg rudimentair en er is vooral één groot probleem waarvan ik me afvraag of het oplosbaar is in dit medium (in het platte vlak): hoe kan het dat ik alles onvervormd zie (tot en met de zaken in de rand van mijn beeld zoals de afstandsbedieningen op de bank links, mijn tenen onder, de rode stoel rechts, de wijn op het tafeltje ook, als aparte objecten eigenlijk) maar het "Wijn" boek (waar ik mij voor deze excercitie op had gefocusd) superscherp en levensgroot vlak voor mijn neus (als het ware). Er zijn natuurlijk trucs met beeldvullende afbeeldingen die je op een bepaalde (korte) afstand moet bekijken om tot het gewenste resultaat te komen, daar ook speelt dan weer mee dat het beeld geïnterpreteerd wordt door de kijker, hetgeen ik juist een kleine beetje wil omzeilen. Lastig, misschien niet oplosbaar, maar wel interessant.

Het zicht lijkt een fenomenaal zoomobjectief te zijn dat, zonder dat dit conflicteert met de onvervormde ruimtelijke weergave, verschillende brandpuntsafstanden tegelijk kan hebben.

De redbull5pics finalisten

2010-06-11T13:22:00.006+02:00

zijn bekend. Ik zit er niet tussen, waardoor ik weer besef dat "de" fotografie ergens anders heen evolueert dan ik. Nu noopt mij dat niet om mijn stijl aan te passen (ook al experimenteer ik met wat andere dingen momenteel) omdat ik erbij blijf dat het beter is te doen wat je na ligt dan te proberen in de smaak te vallen. Door foto's te maken volgens je eigen normen en gedachten kun je een stevig pad volgen, ook al leidt het misschien tot niets. Andermans pad volgen doet je eerder zwalken, vrees ik.

Mijn bezoekje aan FOAM gisteren benadrukte ook al de discrepantie tussen mij, als fotograaf, en de curatoren en fotografie liefhebbers die het voor het zeggen hebben. Documentair werk met een sausje van kunstzinnigheid overgoten werkt goed. Het is duidelijk dat die fotografen ook alleen maar doen wat ze na aan het hart ligt zonder zich te bekommeren om het in de smaak vallen, dat laatste komt vanzelf wel via hun sociale (kunstminnende) contacten en de interessantheid (of mate waarin mensen er van gehoord hebben zonder er zelf mee te maken gehad te hebben) van hun onderwerp voor de buitenwereld.

Ik feliciteer de genomineerde finalisten van de redbull5pics wedstrijd en spreek de hoop uit zelf ook nog eens ergens voor genomineerd te worden in 2010 (dat dit niet vanzelf gebeurt besef ik derdege).

Janus van den Eijnden:

Joost van der Meer:

Julie Hrudova:

Ter vergelijk (wanneer u een zinnige opmerking heeft waardeer ik dit zeer) mijn inzending:

Mijn mening over de finalisten, voor zover relevant (ik besef dat het vooral een kwestie van smaak is en ik had ook niet gedacht dat ik met mijn relatief "eenvoudige" inzending tot de finalisten zou behoren, vooral omdat ik op de belangrijke criteria "mensen" en "locaties" zeer slecht scoor en de criteria waar ik goed op scoor "kijken" en "concept" niet zo belangrijk zijn in de huidige fotografie):

Janus van den Eijnden: scoort als een malle op "mensen" en "locaties". Het lukt me niet er iets diepers in te zien. Karakteristieke koppen in een karakteristieke omgeving. Aardig maar weinig zeggend (misschien is mijn referentie kader niet toereikend om de meerwaarde hiervan te zien).

Joost van der Meer: scoort ook goed op "locaties". Voelde de jury zich aangetrokken tot het "Urbex"-idee? Ik heb betere Urbex foto's gezien dan dit. Het lukt me ook hier niet er iets diepers in te zien gevoed door de slechte composities en het saaie licht (overigens wel heel modern, dit saaie licht en de rommelige composities zie je steeds vaker opduiken), niet mijn stijl dus.

Julie Hrudova: die met het uitslaan van het badlaken, ja, die vind ik zeer sterk, de rest niet. De kleur (zwartwit) afwerking is ook niet consistent wat ik jammer vind. Scoort heel goed op "mensen" en dan met name "vrouwen", een belangrijke subset bij het beoordelen meestal. Toch de beste inzending van de drie naar mijn bescheiden mening, maar die met het badlaken vertelt eigenlijk al alles, de rest vind ik afbreuk doen, alsof er nog meer vertelt moet worden maar dat komt er (voor mij) dan niet uit.

Joeri van Veen: beetje eenvoudige tafelblad fotootjes die met weinig moeite tot stand gekomen zijn. Laat je niet nadenken, zegt niets over mensen of mensheid en is ook niet exotisch. Kleuren een beetje raar, roodachtig maar niet consistent, wat zegt dat? Geen spannend verhaal of bijzonder inzicht, beetje plat misschien zelfs puberaal. Geen volwassen fotografie.

Een middelmatige foto

2010-06-08T00:53:00.004+02:00

van een interessant sausje voorzien. Iets waar ik geen voorstander van ben maar wat ik wilde proberen. In de lijn van mijn recente pogingen met kruisontwikkelen (dank aan Bas Stubert voor de term) heb ik een foto gepakt die het destijds net niet haalde om oplijn te plaatsen en heb daar de kruisontwikkel actie overheen gegoten.

Het lijkt haast wel of de foto er beter van is geworden. En nu? Kan ik nog meer middelmatige foto's opdiepen, er een actie overheen gooien en ze laten zien aan de buitenwereld? Een zwaktebod lijkt me dat. Maar tja, hier gaat ie.

Originele foto:

Bewerkte foto:

Nog een paar beelden die ik her en der uit mijn recente archief geplukt heb kruisontwikkeld:

Niet veel soeps

2010-06-06T09:15:00.003+02:00

gedaan op fotografisch gebied de laatste tijd, vandaar ook lang geen berichtje geplaatst. Alle medewerkers van Oldenhof Hilversum met hun favoriete kook- of keukengerei op de foto gezet (verspreid over 3 dagen), daar ben ik nog mee bezig in fotowinkel (uitknippen en bijwerken). Verder het interieur van Oldenhof Zwolle gefotografeerd maar daar is weinig bijzonders aan te zien, qua fotografie althans. Sterker nog: de kleurbalans is niet mooi en de foto's zijn relatief donker (donkerder dan ik normaal een interieur fotografeer). Het is denk ik niet mijn beste tijd momenteel...

Oplijn nog een (voor mij) nieuwe fotograaf "ontdekt" die prachtige omgevingsportretten maakt: Thijs Wolzak.

Ondertussen heb ik nog wel wat ideetjes, waaronder een kleine serie over snelweg voer (geïnspireerd op het amerikaanse highway food) en een zwartwit serie (hoewel ik dat dus normaal niet doe, hoef ik het niet nooit te doen tenslotte). Bovendien wil ik meer oefenen met stijlen waar ik een broertje dood aan heb, bijvoorbeeld HDR en fotowinkelen met overliggende structuren en krassen en in fotowinkel het effect van kruisverwerken (x-processing?) van film nabootsen waardoor alle kleuren de pan uit schieten. Zaken die ik dus normaal ook niet doe maar waarom zou ik het niet eens doen, wie weet zit er wat in. (Ofzo?) En het kan alleen maar toevoegen aan mijn gereedschapskist als fotograaf en doet het dat niet dan is er ook geen man over boord.

Even een stel foto's uit januari 2007, de voorkant en achterkant (respectievelijk) van een brochure over kookcursussen. In 2006 was ik begonnen zaken de ensceneren in plaats van alleen te schieten wat er voor mijn neus komt en daar beleefde ik veel plezier aan. Zo ook bij deze foto's. Detail is dat ikzelf een net pak aan heb vanwege de reflectie in de lepel terwijl ik de kaars aansteek. Het gesmolten ijs is ontbijtyoghurt. De wijn is wijn. Het tafellaken is een beddelaken en de glazen, borden en het bestek had ik geleend van de kookwinkel.

Zoals de ogen zien

2010-05-28T01:21:00.003+02:00

een foto maken. Dat speelt al enige tijd door mijn hoofd en recentelijk heb ik wat meer bewust zitten kijken. Ogen zien heel raar. En behalve ogen zien eigenlijk vooral de hersenen. Het lijkt me buitengemeen interessant om een manier te vinden waarmee je een foto maakt die lijkt op wat je zou kunnen zien.

Daar dienen zich natuurlijk meteen twee problemen aan
1) Je ziet een driedimensionaal beeld, een foto mist een dimensie
2) Je bekijkt een foto met je ogen, die de bewuste foto dus weer filteren

Wat ik tot nu toe heb gezien aan eisen is
1) Alles lijkt scherp
2) Alles is in kleur (ik weet dat in de periferie van de visie geen kleur is, maar je hersenen vullen die in)
3) Er is maar 1 relatief gering onderwerp echt duidelijk, de rest is onbelangrijk, niet zozeer onscherp maar meer latent aanwezig

Dat is wel iets dat ik nader wil onderzoeken. Een Lensbaby ofzo lijkt een rudimentair hulpmiddel te zijn om iets soortgelijks te bewerkstelligen, maar ik wil verder gaan.

Ondertussen heb ik op redbull5pics mijn inzending hooggeladen.

Inzending van Joeri van Veen op redbull 5 pics website.

Dwarrel vooral even over de site, er staat een en ander op dat best interessant is. Wanneer u geëngageerd bent, laat dan vooral een paar stemmen achter.

Hierbij de drie toevoegingen na mijn laatste bericht over de voedsel pr0no serie, welke mijn inzending aan redbull5pics compleet maakt (de eerste is mijn favoriet na de eerder geplaatste paprika, die bij het publiek minder in de smaak lijkt te vallen maar die ik zelf, met name door de belichting en scherptediepte, het best vind):

(De laatste is te plastisch wellicht en helaas geen groente. De asperge is ook een twijfelgevalletje vanwege het gebrek aan subtiliteit. Maar als totaal vond ik het toch geen onaardige inzending en niet geschoten is altijd mis. Ik probeer trouw te blijven aan mijzelf en er geen populariteitswedstrijd van te maken, want die win ik toch niet.)

Lage sleutel

2010-05-21T00:46:00.006+02:00

oefenen is het vandaag geworden (ik bedoel natuurlijk "low key").

Oorspronkelijk wilde ik enkele foto's (of op zijn minst een enkele foto) toevoegen aan mijn voedsel pr0no (food pr0n) serie, omdat ik die wil inzenden naar redbull voor 1 juni. Dat is echter niet gelukt. Ik had twee problemen.

1) wat is voedsel pr0no eigenlijk precies?
2) hoe kan ik een duistere foto maken "volgens de regels"?

ad 1) ben ik bewust niet gaan zoeken, maar heb geput uit mijn geringe ervaring met dit genre en heb geprobeerd daar een soort idee uit te destilleren. Tevens zouden, in dit geval, de resulterende foto's idealiter (spreek uit: idealitair) passen bij mijn paprika en knoflook foto's om een serie te vormen. Dat betekent: niet teveel macro doch veleer closeup, niet te letterlijk (maar wel suggestief). In de meer gangbare definitie van voedsel pr0no vraag ik me af of dat suggestieve wel een rol speelt. Is het niet zo dat het daadwerkelijk gaat om het voedsel, zo vozig en vochtig mogelijk, anders dan de klinische voedselfotografie der tijdschriften maar niet zinspelend op menselijke (?) s3nsualiteit? Hm... wellicht.

ad 2) voldeet het even te zoeken op "low key portrait lighting" of woorden van gelijke strekking en ik vond een aardige reeks pagina's die uit de doeken deed hoe "men" dit doet. Het bleek dat het aldaar getoonde inderdaad tamelijk adequaat is. Waar ik bang voor was, dat de hooglichten teveel gedimd zouden zijn, bleek in de praktijk mee te vallen. Oppassendheid is wel geboden hiermee, alsmede met posterisatie in de schaduwdelen (zoals ook in de diverse uitleg-pagina's werd aanbevolen). Het was al met al redelijk leerzaam en daarom toon ik ook de resultaten, al zijn die verder niets bijzonders.

Resultaten: onderwerp op donkerhouten tafel gelegd, grid op licht, links op ruim een meter afstand ter hoogte van het onderwerp, iets erachter. Met wit karton de muur en het grootste deel van de tafel afgevlagd en met een zwarte afstandsbediening (op zijn kant geplaatst) de voorkant afgevlagd. Met een stapeltje witte A4tjes ter rechter zijde (op ongeveer 30 cm, dichterbij was te overduidelijk) kon ik nog wat invullicht creëren (wat bij beide foto's ook is gebeurd).

Volgende keer hopelijk voedsel pr0no, al begrijp ik best dat het niet ieders smaak is.

"Annettes schoenen"

2010-05-17T01:14:00.001+02:00

is een serie die ik maak. Elk paar schoenen dat Annette verkrijgt zet ik op de foto, op een manier waarvan ik denk dat die het karakter van de schoenen naar boven haalt. Soms als ze nieuw zijn maar meestal als ze goed gebruikt zijn.

In tegenstelling tot mijn andere series leg ik mijzelf hier geen enkele beperking* op met betrekking tot gebruikt materiaal (objectief, licht) en dergelijke. Daardoor benader ik de foto heel anders, namelijk vrijelijk vanuit de foto, het onderwerp zelfs, zonder direct, deels onbewust of uit automatisme, de beperkingen van het stramien waarin ik fotografeer er overheen te leggen al tijdens het bedenken en tijdens het kijken (meestal kijk ik een tijdje in mijn hoofd voordat ik een foto ga maken).

Het kan dus resulteren in totaal verschillende foto's waarin alleen het feit dat de schoenen ooit door Annette zijn aangeschaft (of gekregen) een bindende factor is. Een betere test om te zien of ik ooit nog eens een eigen stijl ontwikkel is er haast niet, denk ik, want een aangemeten stijl door maniertjes (haha, HDR) of beperkingen in materiaal (eh, Lomo) sluit ik op deze manier zoveel mogelijk uit. Het paar schoenen (en mijn interpretatie ervan!) dicteert de foto.

Ziehier de complete set: Annettes schoenen.

De meest recente toevoeging, tamelijk stoere hoge hakken van G-star raw (staat op de zool te lezen), schoot ik in de gang van onze berging beneden. Nu wilde ik aan een analyse van deze foto beginnen en met name het ontstaanproces onder woorden brengen (in mijn beperkte taal die niet gestoeld is op jarenlange ervaring in of blootstelling aan filosofie of kunstkritiek) maar ik kom niet verder dan "in de loop van de dag kreeg ik het gevoel / idee dat ze in het donker op ruw beton moesten staan". Dat is wel erg mager en daarom laat ik het even hierbij en toon nog slechts de bewuste foto.

*dat is natuurlijk niet helemaal waar, ik bedoel dat alles wat ik heb ten dienste staat van de foto, niet zoals mijn bossen serie of zaken die ik dagelijks gebruik waar het meeste materiaal al vast staat en gelijk is voor alle foto's uit dezelfde serie.

Digitaal middenformaat

2010-05-13T18:36:00.005+02:00

trekt al zeker 2 jaar mijn aandacht in die mate dat ik serieus probeer het aan te schaffen. Drie pogingen daartoe zijn reeds gestrand* en een vierde ruw de kop ingedrukt. Privé omstandigheden nopen mij mijn vijfde poging vooralsnog verder uit te stellen. Het jeukt wel**. Behoorlijk.

Hieronder de Hasselblad 501C + 40 mm die ik klaar had liggen om de achterwand die ik had aangeschaft (Ixpress 132C) op te klikken. De koop van de achterwand ging op het laatste moment niet door en de Hasselblad moest ik daarom weer kwijt. Deze vijfde keer wil ik (door schade en schande minder stupide geworden) eerst de achterwand aanschaffen en daarna pas het lichaam en de objectieven.

* 1) overboden in de laatste 30 seconden op ebay 2) verkoper besloot "toch maar niet" te verkopen terwijl ik al in de auto naar hem toe zat 3) na veel gedraai vertrouwde ik de verkopende partij niet meer waardoor ik mijzelf terugtrok uit de overeenkomst om erger te voorkomen.

**waarom??? Vandaag heb ik weer geen enkele foto gemaakt, hoewel ik er wel twee bedacht heb (om vandaag te maken) en ook wat ideeën voor een komende inzending voor een wedstrijd heb kunnen ontwikkelen. Wat belet mij de camera te pakken en op zijn minst de meest basale der ideeën ten uitvoer te brengen? Me dunkt dat een middenformaat mij hierbij niet helpt: geen enkele foto blijft geen enkele foto. Nul pixels, om het even.

Een luchtige fotowandeling

2010-05-05T23:42:00.004+02:00

met medefotograaf en ~blogger Bas Stubert gehouden afgelopen week in 's Graveland, een prachtig natuurgebied (beheerd door Natuurmonumenten) in de nabijheid van onze woonplaats.

Ik probeerde en passant weer wat foto's te schieten in het kader van mijn project dat de Nederlandse bossen tracht te vangen, met name de sfeer in het bos die mij altijd zeer bevalt. Nu had ik geen statief mee en hoewel er wel voldoende licht was op zich merkte ik dat ik toch graag vanaf statief fotografeer in het bos, gevoelsmatig kan ik zekerder zijn van het afwezig zijn van trillingen en kan ik de compositie "vaster" bepalen (zonder dat door schier onvermijdelijke beweging van mijzelf het beeld toch enigszins verschuift). Desalniettemin heb ik toch drie foto's aan het project kunnen toevoegen naar mijn mening.

De Bunkers bij IJmuiden

2010-05-04T00:39:00.005+02:00

waar ik recentelijk met Martijn was hebben uiteraard ook wat fotomateriaal opgeleverd, waar ik tot mijn grote schrik nog helemaal niet over geblogd heb, schande (iedereen weet toch dat elke scheet die men laat uitgebreid aan het internet toevertrouwd moet worden).

We vertrokken in de loop van de dag naar IJmuiden met twee steekwagentjes vol met spullen (lampen, statieven, accu's) om het terrein te verkennen alvorens 's avonds te proberen bijzondere foto's te maken bij de bunkers. We wilden in ieder geval met paarsfilters op het licht werken. Ons eerste idee was de "autobunker" vanbinnenuit paars uit te lichten zodat die als een soort alien in de duinen zou staan.

Het weer was goed en zo heb ik overdag, tijdens het verkennen, ook enkele foto's kunnen schieten op mijn manier:

Na het verkennen hebben we overheerlijke kibbeling gegeten in de haven, dat mag ook gezegd worden.

Terug in de duinen, nadat wij lichten hadden opgesteld en aan het wachten waren op het dalen van de zon kwam nog een groepje van 2 modellen (eh, ik kan deze niet daadwerkelijk typeren zonder scheldwoorden te gebruiken), 2 visagistes en een fotograaf (een jonge vent, met een Nikon + 70-200 voorzover ik het uit de verte kon waarnemen) langs. Kerels met een gezond libido halen onmiddelijk hun tele-objectief uit de tas, ik had natuurlijk niet meer dan mijn 50 mm op de camera dus hield mij van de domme. Het heeft wel de kiem gelegd voor een uitnodiging van onszelf aan "modellen" om eens een "shoot" te houden op een "locatie", als echte fotografen (wat ik natuurlijk aspireer ooit te worden).

Bij de autobunker kregen wij niet de gewenste uitlichting met de geringe middelen die wij meebrachten. ;-) We gaan dat volgende keer proberen met andere spullen. Daarom gingen wij vrij snel aan de slag met de paarse verlichting een bunker verder. Naast de betreffende bunker lag een stelletje wiens stijl wij helaas hebben verkrampt vrees ik, dat was een onbedoeld neveneffect.

Het was verder een goede dag die best aardige foto's opleverde, hieronder (niet mijn favoriet) de bunkerfoto bij nacht die bij mij de hoogste "interestingness" scoort op flickr, hij staat op nummer 54 met maar liefst 9 bekijkers. Dat geeft de kwaliteit van mijn stroom (eh, gebrek daaraan liever) haarfijn aan denk ik.

Vandaag met groenten

2010-05-02T21:23:00.003+02:00

in de weer geweest, geïnspireerd door Edward Weston en zijn paprika (zie vorige bericht). Het zijnde een zondag was ik min of meer beperkt tot wat er daadwerkelijk in huis was. Dat was 1 tamelijk egale paprika (ja, zo gaat dat in de landbouw / voedselindustrie tegenwoordig he, zo'n paprika als Edward Weston had vind je alleen nog in hobby tuintjes vrees ik), een half verdroogd pepertje en een knoflook waaraan een paar teentjes misten.

Toch heb ik er nog twee foto's uit weten te persen, het was leuk om te doen. :-)

Edward Weston

2010-05-02T02:12:00.001+02:00

kwam op in een discussie op flickr, uiteraard googelde ik hem meteen.

Hij blijkt bekend te zijn van de f/64 beweging (waar ook Ansel Adams deel van was) en zijn studies van, onder andere, paprika's, waarvan hier een voorbeeld op zijn website: Pepper by Edward Weston.

Dit zette subiet een korte gedachtenstroom bij mij in gang:
- het onderwerp maakt de foto
- de fotograaf is slechts een technicus

Maar is dat wel zo? Want het is toch zeker de selectie van de bewuste paprika (het onderwerp dus, maar dat impliceert een filtering door de fotograaf) en de hoek waarin deze gefotografeerd is (wellicht niet zozeer "technisch" als "kunstzinnig") dat deze foto interessant maakt. De vorm van de paprika wordt geoptimaliseerd door het licht en de scherpte (beide meer "technisch" in mijn optiek).

Met een goed onderwerp (een bijzonder natuurschouwspel, zie ook Ansel Adams) kan de technisch vaardige fotograaf een plaat maken die zijn weerga niet kent, wat met een minabel struikgewasje een schier onmogelijke opgave zou zijn. Of zou het?

Is het mogelijk om met een platvloers bos (ik denk aan een "Veluwe" of een "'s Graveland") een plaat te maken die op gelijke hoogte staat? Ook als het zogenaamd afschuwelijke 3-uur 's middags licht eroverheen valt (of, godbetert, een plensbui)? Het lijkt mij wel, dat vermindert dan het belang van het onderwerp alweer, al is ook een dergelijk "slecht" onderwerp een bewuste keuze van de fotograaf. (Behalve als hij denkt een heldere zonsondergang te fotograferen en overvallen wordt door een sneeuwstorm ofzo, het wordt er niet makkelijker op.)

In mijn gedachtengang kom ik ook weer bij het idee uit dat middelmatige fotografen met een puik onderwerp (zeg, een bekend persoon als Martin Luther King, Madonna, Obama etc.) meer interesse in hun werk kunnen genereren dan vergelijkbare of betere (ai, dat is een lastige kwalificatie) met een minder interessant onderwerp (zeg, een willekeurige paprika).

Het komt naar ik nu denk neer op de keuze van onderwerp en de visie daarop en vervolgens de technische kant van het dusdanig in beeld brengen dat de visie die de fotograaf op het onderwerp heeft door het beeld zichtbaar wordt. Ook als daar een relatief eenvoudige belichting (al is de belichting van bovengenoemde paprika wellicht nog iets complexer dan ik mij in eerste instantie realiseerde) en simpele camera-instellingen aan te pas komen. Het onderwerp welhaast tot heilige graal van de foto verheffende. Of toch niet? Haha.

Hoe dan ook, ik voel dat ik een paprika (of iets dergelijks) ga fotograferen binnenkort.

Ooit schoot ik weleens wat fruit, het meeste is het bekijken niet waard, maar deze "Peer amongst peers" is in mijn flickr stroom blijven hangen, vooral door de titel denk ik.

Mijn inzending naar EISA

2010-05-01T23:12:00.003+02:00

PHOTO MAESTRO 2010 is een bescheiden serie van 7 foto's. Nu pretendeer ik geenszins een MAESTRO te zijn maar ik wilde toch graag meedoen. Het thema luidde "Transport".

Pas twee weken voor de sluitingsdatum kwam ik achter deze fotowedstrijd. Ik besloot "transport" letterlijk op te vatten, dus transport van goederen en mensen (en wat dies meer zij) op traditionele wijze (geen teleportatie zaken enzo, geen digitale snelweg geneuzel). Dit gebeurt over het algemeen over de weg, water, het spoor en door de lucht. Nu wilde ik graag de menselijke maat laten zien omdat ik geloof dat het bij fotografie liefhebbers (en jury's) zeer in de smaak valt om die te zien. Mijn oorspronkelijke idee was dan ook om de diverse transportmiddelen (trein, schip, vrachtauto, vliegtuig) te fotograferen vanbinnenuit, met de nadruk (focus) op de hand van de bestuurder. Misschien als een artistiekerig hoog-contrast zwartwitje af te werken om beter in de smaak te vallen.

Het bleek echter niet mogelijk bij de NS in een cabine van een trein te fotograferen. Omdat ik dit wel essentieel vond heb ik daarna een ander concept bedacht. Mijn vader gaf mij achteraf (toen ik het vertelde) nog wel een goede tip: gebruik in voorkomende gevallen het spoorwegmuseum... Duh, hoe kan het dat ik daar niet aan dacht? Mijn hang naar authenticiteit? Blokkeerde die een pragmatische oplossing? Hoe dan ook, ik had al iets nieuws verzonnen en de tijd drong.

Zonder dat ik platvloers de transportmiddelen zelf of de getransporteerde goederen in beeld wilde brengen wilde ik wel de verschillende typen en de dynamiek van de transportbranche proberen te vangen in mijn inzending. Ik besloot post-it blaadjes in pijlvorm te gebruiken om dit aan te duiden. Hieronder de resulterende foto's. De "lucht" foto is gefotosjopt (post-it apart gefotografeerd en erin gemonteerd, het bleek mij niet haalbaar deze in de lucht zwevend of ergens op geplakt te fotograferen zonder dat dit lelijk werd), de rest is zoals het is op de foto gezet.

Uiteraard speelt hier ook weer inspiratie een rol door Elspeth Diederix (pas op, ouderwetse volbeeld website, maar wel mooie foto's), al geef ik toe met deze poging haar werk geen recht te kunnen doen, mijn wens is dit eens ooit wel eens te kunnen doen.

De jury bestaat (deels) uit medewerkers van Focus heb ik begrepen. Dat blad heeft een notoire geschiedenis van het weigeren van mijn inzendingen. Het lijkt erop dat zij op zoek zijn naar een specifiek soort fotografie die ik niet kan leveren (met vignettering, hdr-invloeden, overliggende structuren), dat is natuurlijk jammer, maar voor de inzending wilde ik toch waarachtig aan mezelf blijven, voor wat het waard is.

Welnu:

Op pad geweest met

2010-04-30T17:26:00.005+02:00

medefotograaf en ~blogger Bas Stubert vanmiddag, waarbij de zon zich uiteraard precies wist te verbergen in de tijd dat wij met de camera's buiten waren. Foto's daarvan misschien later, maar eerst wat materiaal uit de Nikon FM2N met Carl Zeiss 2/28 objectief dat ik afgelopen woensdag in ontvangst kon nemen bij Autofocus in Bussum. Op Vlieland zat er een rolletje Kodak T-Max 400 in.

De zeebaars die mij de eetlust enkele dagen erna nog wist te benemen (maar zelf overigens heerlijk smaakte):

Vaak probeer ik ook een "gevoel" in mijn foto's te leggen of te brengen. Of dat nou altijd alleen maar werkt bij onscherpe foto's? Dat lijkt me toch stug, maar hier heb ik wel weer een voorbeeld, het lijkt mij een instant sfeerbeeld van kunstzinnige allure (of pretenties). De onscherpte is uiteraard bewust weer, maar kan net zo goed per ongeluk zijn.

Annettes hoed op een eetkamerstoel:

Voor Vlieland zat er een verlopen kleurenfilmpje in mijn Nikon dat ik van mijn schoonvader kreeg, met 24 opnamen (waar ik de volgende keer rekening mee moet houden, het einde kwam nu nogal als een verrassing). Eigenaardige kleuren, de opnamen in de volle zon waren bijna monochroom geworden. (En natuurlijk uitermate kunstzinnig!)

She spent her afternoons reading

2010-04-23T01:11:00.004+02:00

staat nu op flickr. Het is (in mijn ogen) niet onaardig maar nu ik het nog eens aanschouw moet ik zeggen dat ik toch wel heel graag stoeptegels of iets dergelijks als ondergrond had gehad. Iets zonder kleur (lichtgrijs of wit). Ik heb het nog geprobeerd met karton maar daar had ik niet genoeg van en het was erg klungelen in de kleine ruimte die ik had. Desalniettemin, de bodem had niet zo'n felle kleur moeten hebben.

She spent her afternoons reading.

Nu heb ik nog meer foto's en een paar serietjes (boeken) uitgeprobeerd die ook wel aardig werken en ik denk dat het vrij eenvoudig nog eens, beter, uit te voeren is, als ik later groot ben en een echte camera heb. En stoeptegels.

Het is te makkelijk

2010-04-19T23:10:00.002+02:00

denk ik, zoals ik nu maar naar een bos rijd en daar wat foto's maak. Het is heel leuk om te doen maar het begint ook een beetje een automatisme te worden. Voor mijn gevoel zou ik het veel meer moeten afwisselen met andere soorten foto's.

Tijdens het afstruinen van het internet naar digitaal middenformaat (hetgeen ik vrij regelmatig doe moet ik bekennen, ik vind ze nog steeds veel te duur) kwam het weer bovenborrelen: wat ga ik in vredesnaam doen met zo'n mooie camera?* Visioenen van fantastische platen doemen dan voor mijn geestesoog op. Platen die over het algemeen meer investering vergen dan een dagje het bos intrekken (hoewel ik van mening blijf dat daar hele mooie dingen te doen zijn).

En hier zit ik dan met een mooi idee voor de wedstrijd met thema "Transport" die voor 1 mei ingestuurd moet zijn en waar het me domweg aan tijd lijkt te ontbreken dit voor elkaar te krijgen. Ik zou wel wat dingen kunnen proberen te organiseren maar in twee weken (en ook nog zulke drukke weken met een dag filmen begin mei waar ik 8 scripts voor af moet hebben) kan ik mijn plannetjes toch nooit uitvoeren. Dat vind ik heel jammer. Het is ook een beetje een zielig soort jammer, besef ik wel, want ik zou ook kunnen proberen het voor elkaar te krijgen tegen alle voortekenen in.

- Terwijl ik dit schrijf begint een tweede, iets makkelijker te organiseren, idee in mij te ontkiemen, ik denk dat ik zo de computer afsluit en dat idee wat water ga geven. -

Hier een voorbeeld van mijn afkalvende inspiratie, een beeld dat iedereen had kunnen maken (tijdens deze wandeling was ik ook niet alleen en kon daarom niet veel tijd in een foto steken, dit als verzachtende omstandigheid aanvoerende):

*Het idee dat je zoiets "waard" moet zijn - is het Calvinistisch? Of uit welke ongezonde set van waarden komt dit voort? - is heel sterk aanwezig bij mij.

Erg technisch

2010-04-16T22:58:00.003+02:00

was ik aan het fotograferen op de Veluwe afgelopen donderdag geef ik toe. Ik was weer helemaal bezig met scherpstellen op de juiste plek, het diafragma, camera op statief om trillingen uit te sluiten, in een poging de essentie van "bos" te vangen. Ik weet nog niet of dat erg is, in ieder geval heb ik weer een paar uur kwijt gemaakt, dat is altijd goed. Zowaar scheen de zon en had ik geen file op de terugweg.

Fotografisch gezien verkeer ik

2010-04-12T18:05:00.002+02:00

in een onmetelijke leegte. Onmetelijk strijdt met onmenselijk om voorrang. Voor "kinds of blue" heb ik wel een vrij goede foto bedacht, maar nog niet gemaakt. Het vereist ook medewerking van iemand waar ik altijd een tijdje "in moet groeien". Eigenlijk had ik van het relatief goede weer gebruik moeten maken door buiten wat rond te hangen met mijn camera, toen vanochtend rond 10 uur al bleek dat ik door lethargie waarschijnlijk toch niet aan werken zou toekomen.

Waarom deed ik dat niet?

In plaats daarvan heb ik alleen maar dit.

Een idee voor een bescheiden serie

2010-04-05T16:29:00.004+02:00

ontstond in mijn hoofd tijdens het nadenken over hoe een Belgisch chocolaatje op de foto te zetten.

Het Belgische chocolaatje wilde niet helemaal (getuige de foto, waarmee ik weer dreig terug te vallen in oude, wat muffe, plaatjes zoals ik die placht te schieten) maar het idee voor de korte serie dat onderwijl bij mij opborrelde is misschien wel aardig. Daarvoor moet ik alleen een eenvoudig wit dienblad hebben (zoals ik weet dat er ligt bij Oldenhof, www.kookwinkel.nl) en mijn lichtstandaard terug (die ligt daar nu ook, tijdelijk).

Mijn plan is onderstaande stuitend eenvoudige opstelling (witte planken tafel, wit dienblad erop schuin ten opzichte van de planken) recht van boven te fotograferen met voldoende scherptediepte voor "alles scherp" met vrij harde belichting ter suggestie van een middagzonnetje. Er ligt dan een chocolaatje of half opgeknabbeld koekje (weet ik nog niet) en een espressokopje dat al leeg is (misschien met een kring op het blad, ernaast). Half in beeld rechts ligt een boek dat als kleuraccent fungeert. De foto's in de serie zijn elke keer hetzelfde met uitzondering van het boek. Ik noem het "She spent her afternoons reading".

Voldoende hoogte krijgen zou nog lastig kunnen zijn trouwens, aangezien het niet met de 50mm geschoten kan worden vanwege de bolle vervorming zou ik het met de 100 mm macro willen schieten, ik denk dat een deel van de aantrekkelijkheid van dit beeld gaat zijn (naast de absurde variatie van het boek) superieure scherpte en onvervormdheid in samenwerking met de banaliteit van het onderwerp die dergelijke technische kwaliteit hoegenaamd niet waard is.

Het doet me denken aan een oude foto van mij waar de lijntjes voor het eerst een beetje aardig liepen. Nu ik die foto weer zie is het me duidelijk dat het er in mijn schets veel te eenvoudig aan toe gaat. Waarschijnlijk zal ik ter plekke nog moeten experimenteren om de juiste lijnen en verdeling te krijgen.

Op de Veluwe

2010-04-02T21:18:00.005+02:00

hoopte ik al wat knoppen te kunnen ontwaren, niet omdat ik zo van nieuw leven houd maar omdat het een zichtbaar begin van de lente in mijn poging bossen te fotograferen zou opleveren, omdat ik wel knoppen aan de bomen in de stad zag, maar er waren er geen.

Er waren wel regen- en hagelbuien, welke ook voor schitterende aangezichten zorgden. Een en ander was lastig te fotograferen, vond ik weer. Op de voorbeeldjes hieronder is de neerslag nauwelijks te ontwaren maar op de originelen bestaat hij uit mooie stralen, op de meeste van mijn foto's was hij geheel onzichtbaar. In het vervolg moet ik meer opletten dat ik wat dichterbij scherpstel om de neerslag erop te krijgen en natuurlijk werkt een donkere achtergrond het best. Sluitertijd niet te kort, ik gebruikte nu 1/20 tot 1/6 ongeveer, dat was prima mijns inziens. Ligt natuurlijk ook aan de hevigheid van de bui, deze waren vrij licht (en van erg korte duur).

De subtiliteit in mijn foto's

2010-03-26T01:20:00.002+01:00

maakt ze niet populairder, zoveel is duidelijk (nadat ik in tegenstelling tot gewoonlijk nu eens niet mij met een diepe zucht afkeerde van menig oplijn discussie of foto op flickr maar juist in de tijd dat ik toch uitstelgedrag vertoonde op die plek ook wat van mij heb laten horen, wat theoretisch tot een verhoogd aantal koekeloerders zou moeten leiden).

Er straalt denk ik een "al geweest, al gedaan" sfeer uit mijn fotootjes. Was ik dan de enige die er niet was? En het niet deed? Zou men denken dat de zelfscherpstel functie van mijn fototoestel domweg kapot is terwijl ik juist elke keer zo zorgvuldig bewust verkeerd scherpstel?

Twijfelen is ook goed, anders word je maar arrogant. Of ik de plank in langzaambeweging aan het misslaan ben hier zal pas later blijken. Wellicht. Vooralsnog is de fotografie nog het enige waar ik me een klein beetje aan kan warmen.

Twijfelen doe ik ook aan de laatste foto in het trouwalbum dat ik voor mijn zusje maakte en dat inmiddels bij de drukker ligt. Het beeld voldoet weliswaar aan mijn standaarden, maar ik kan slecht inschatten hoe donker het echt wordt als het afgedrukt wordt, ik wil niet dat schaduwen dicht lopen waarin ik nog wel detail kan onderscheiden op mijn beeldscherm, daartoe heb ik op de valreep het bestand nog wat lichter gemaakt. Misschien moet ik dan maar gewoon vertrouwen hebben.

Beide foto's zijn volledige spreads op 30 x 60 cm, het bruidspaar is thuis op de foto gezet en in fotowinkel is zij in de omgeving geplaatst. De minieme resolutie doet er niet echt recht aan maar he, zis is ze internet men.

Aan mijn serie unsub

2010-03-23T19:55:00.003+01:00

zojuist deze foto toegevoegd, zowel op flickr als op mijn website. Normaal voeg ik nooit een foto zo "definitief" toe binnen zo'n korte termijn na het indrukken van de ontspanknop. Zal mij benieuwen of ik mij vergist heb...

Op Vlieland

2010-03-22T17:57:00.006+01:00

hadden wij zowaar hard zonlicht te verduren. Vanwege het seizoen nog vrij laag met prachtige schaduwwerking, heel mooi licht dus eigenlijk (terwijl bewolkt en regenachtig in het verschiet leek te liggen). Helaas was ik na het eten van een foute zeebaars op de eerste dag reeds de rest van de vakantie een beetje onwel en kon ik zo weinig concentratie opbrengen om foto's te maken. Op basis van enkele foto's (waaronder deze, die in de rauw omrekenaar van Adobe nog wat overbelichting heeft meegekregen*) wil ik wel een keer goed uitzoeken hoe het met belichten van een sensor gaat bij hoge contrasten. Ik kreeg de indruk dat wanneer ik "goed" belichtte (dus deels heel erg overbelicht) de bestanden er slecht aan toe waren (uitgebeten stukken die andere vlakken beïnvloeden, verminderd contrast), terwijl deze, iets aan de duistere zijde naar mijn smaak maar opgepept in de rauw omrekenaar, uiteindelijk beter tevoorschijn kwam (op de verergerde ruis na). Laat de zon maar schijnen, dus.

*normaal belicht ik mijn bestanden behoorlijk strak naar de lichte zijde, mijn standaard profiel voor de 1Ds II heeft een redelijk gematigde curve met een kuiltje in het donkere deel waarbij de belichting op -0,65 staat, dit zorgt voor mooie toonaarden in donkere delen en minder ruis in het geheel maar geeft natuurlijk een verhoogt risico op zichtbare afkapping bij uitbijten van lichte delen.