Focus

Het is me al lang een doorn in het oog en het zou me niet verbazen als ik er al talloze malen tegen je over tekeer ben gegaan, zij het niet in dit blog dan wel in persoon: mijn fotografie ontbeert focus*. En niet zo'n klein beetje ook, ik sta een minuscule paddestoel vlak voor mijn neus te fotograferen met het objectief op oneindig scherpgesteld. Focus is misschien wel het belangrijkste element van een oeuvre. Nu is focus niet hetzelfde als het presenteren van een (deel van een) werk als eenheid, maar zo'n eenheid is misschien wel een stap op weg naar focus, omdat je kunt gaan scherpstellen op (aan de hand van) de gevonden eenheid. Eerder kwamen mijn vader en ik al discussiërend erop dat zelfs zoiets dufs als een plastic zak op al je foto's tot een eenheid in het werk kan leiden en dat de enige eenheid die ikzelf momenteel kan presenteren die van de geeneenheid is: alle redelijk grote groepjes (zeg 15 beelden)** die je kunt maken met mijn foto's hebben geen eenheid, dat is dan het overkoepelende idee. Daarvoor moet men echter wel een erg lange aandachtsspanne hebben terwijl we in een tijdsgewricht bestaan waar aandachtsspannen ras korter worden en inmiddels die van de goudvis gewoon doen lijken. Bovendien is het natuurlijk laf om me er zo vanaf te maken.

Een belangrijk kritiekpunt op mijn boek van Naarden Vesting is dat er geen verhaal overkomt, de foto's, soms zelfs twee tegenoverliggende foto's op een spread, lijken niet bij elkaar te passen. Verschillende foto's zijn vanuit verschillende ideeën gemaakt en de eenheid die van het gekozen onderwerp "Naarden Vesting" uitgaat is onzichtbaar dus non-existent. De critici hebben gelijk en drukten mij ook met de neus op het feit dat eenheid, en focus, al wil ik het niet helemaal vertroebelen door alle begrippen door elkaar te halen, belangrijk is en zichtbaar moet zijn; visueel moet men de indruk hebben dat het, inderdaad, een verhaal is, daar waar ik baldadig soms expres twee totaal verschillende foto's op een spread plaatste en als totaalverhaal van het boek wel iets in mijn achterhoofd had dat ik er zelf nu wel uit kan halen maar dat veel te letterlijk is (en eigenlijk ook een slecht verhaal), mijn baldadigheid bovendien zonder gegronde reden waardoor hij niet werkt. Hoe je een visueel verhaal maakt dat niet letterlijk is interesseert me wel en ik denk dat om dat beter te begrijpen meer kunstzinnige bagage nodig is (hoewel het idee je niet te laten beïnvloeden door iemand anders mij ook altijd enorm aanspreekt maar daar is het nu toch al te laat voor).

Laatst was ik in Leuven en schoot onder andere dit:



Op zich vrij aardig en bij wijze van oefening zocht ik er een paar andere foto's bij die een aanzet tot een verhaal kunnen zijn in een eenheid***.











Beter?
Ik vrees dat ik er nog lang niet ben, sommigen hebben schaduwvlekken, anderen lichtvlekken, bovendien is de eerste een muur en de meeste anderen niet, is de eerste scherp en een aantal anderen juist niet (dat was destijds dan ook de bedoeling maar ook "onscherpte" biedt, zoals door mij geïmplementeerd, niet voldoende houvast voor een eenheid geloof ik). De eerste is geel, de anderen totaal niet. En dan hebben we het nog niet eens over de (o zo belangrijke) volgorde van de beelden, die nu slechts bepaald is door de volgorde waarin ik ze, achteruitbladerend, in mijn flickr stroom aantrof en die dus nauwelijks de optimale kan zijn. Daarbij is het nogal lastig om van een muur met lichtvlekken je blauwe deur te maken. Hoewel dat nu ik het opschrijf ineens als stompzinnigheid van een kleingeestige klinkt.

(Even terzijde, zonder de "inhoud" van het werk uit het oog te willen verliezen, waaraan in dit bericht geen aandacht is besteed.)

* In de zin van het object of de kwestie waarop het denken en de aandacht is gericht, hetgeen ik ook weleens blauwe deur placht te noemen.
** Hoewel de fotograaf zelden zijn beste curator lijkt te zijn, iets dat mijn grijze massa ook al eens bezig houdt.
*** De volgende stap is natuurlijk om de focus hierop te leggen (in ieder geval bij tijd en wijle) zodat de fotograaf door de zoeker van de camera al de potentie ziet die de foto gaat hebben om in de eenheid, het visuele verhaal, te passen, zodat de gefocuste fotograaf minder overbodige foto's maakt en meer passende, passende situaties ook gaat opzoeken. Me dunkt wellicht een omgekeerde benadering, is het niet beter om de focus uit de resultaten magisch te laten opwellen? Zoals ik dat zo graag doe maar waar ik blijkbaar niet erg succesvol mee ben (en is dat laatste dan weer een teken van gebrek aan aangeboren artistiekheid)?