De subtiliteit in mijn foto's

maakt ze niet populairder, zoveel is duidelijk (nadat ik in tegenstelling tot gewoonlijk nu eens niet mij met een diepe zucht afkeerde van menig oplijn discussie of foto op flickr maar juist in de tijd dat ik toch uitstelgedrag vertoonde op die plek ook wat van mij heb laten horen, wat theoretisch tot een verhoogd aantal koekeloerders zou moeten leiden).



Er straalt denk ik een "al geweest, al gedaan" sfeer uit mijn fotootjes. Was ik dan de enige die er niet was? En het niet deed? Zou men denken dat de zelfscherpstel functie van mijn fototoestel domweg kapot is terwijl ik juist elke keer zo zorgvuldig bewust verkeerd scherpstel?

Twijfelen is ook goed, anders word je maar arrogant. Of ik de plank in langzaambeweging aan het misslaan ben hier zal pas later blijken. Wellicht. Vooralsnog is de fotografie nog het enige waar ik me een klein beetje aan kan warmen.

Twijfelen doe ik ook aan de laatste foto in het trouwalbum dat ik voor mijn zusje maakte en dat inmiddels bij de drukker ligt. Het beeld voldoet weliswaar aan mijn standaarden, maar ik kan slecht inschatten hoe donker het echt wordt als het afgedrukt wordt, ik wil niet dat schaduwen dicht lopen waarin ik nog wel detail kan onderscheiden op mijn beeldscherm, daartoe heb ik op de valreep het bestand nog wat lichter gemaakt. Misschien moet ik dan maar gewoon vertrouwen hebben.

Beide foto's zijn volledige spreads op 30 x 60 cm, het bruidspaar is thuis op de foto gezet en in fotowinkel is zij in de omgeving geplaatst. De minieme resolutie doet er niet echt recht aan maar he, zis is ze internet men.

Aan mijn serie unsub

zojuist deze foto toegevoegd, zowel op flickr als op mijn website. Normaal voeg ik nooit een foto zo "definitief" toe binnen zo'n korte termijn na het indrukken van de ontspanknop. Zal mij benieuwen of ik mij vergist heb...

Op Vlieland

hadden wij zowaar hard zonlicht te verduren. Vanwege het seizoen nog vrij laag met prachtige schaduwwerking, heel mooi licht dus eigenlijk (terwijl bewolkt en regenachtig in het verschiet leek te liggen). Helaas was ik na het eten van een foute zeebaars op de eerste dag reeds de rest van de vakantie een beetje onwel en kon ik zo weinig concentratie opbrengen om foto's te maken. Op basis van enkele foto's (waaronder deze, die in de rauw omrekenaar van Adobe nog wat overbelichting heeft meegekregen*) wil ik wel een keer goed uitzoeken hoe het met belichten van een sensor gaat bij hoge contrasten. Ik kreeg de indruk dat wanneer ik "goed" belichtte (dus deels heel erg overbelicht) de bestanden er slecht aan toe waren (uitgebeten stukken die andere vlakken beïnvloeden, verminderd contrast), terwijl deze, iets aan de duistere zijde naar mijn smaak maar opgepept in de rauw omrekenaar, uiteindelijk beter tevoorschijn kwam (op de verergerde ruis na). Laat de zon maar schijnen, dus.



*normaal belicht ik mijn bestanden behoorlijk strak naar de lichte zijde, mijn standaard profiel voor de 1Ds II heeft een redelijk gematigde curve met een kuiltje in het donkere deel waarbij de belichting op -0,65 staat, dit zorgt voor mooie toonaarden in donkere delen en minder ruis in het geheel maar geeft natuurlijk een verhoogt risico op zichtbare afkapping bij uitbijten van lichte delen.

8 bit of 16 bit,

Adobe RGB of sRGB, dither of niet, anti alias of niet, resampling, convert to profile of assign profile, relative, perceptual of saturation... en de volgorde waarin je deze bewerkingen uitvoert tot het eindproduct. Het werd me gisteren weer eens duidelijk wat een gigantische impact dit heeft op de uiteindelijke kwaliteit van de foto (en, naar ik gevoeglijk aanneem maar niet heb getest, de afdruk).
Ik had een fotoboek gemaakt in Indesign maar dat moest als losse 300 dpi* jpg's afgeleverd worden. Mijn bevindingen, na enig testwerk (het eindproduct moest sRGB zijn, normaal lever ik drukwerk in CMYK aan maar dit is een fotoprinter, die hebben over het algemeen graag sRGB heb ik gemerkt, misschien vanwege de manier waarop die belichters werken), waren glashelder (een aantal foto's moesten zo groot afgedrukt worden dat ik de jpg pagina uiteindelijk rechtstreeks vanuit photoshop heb gemaakt om maximale kwaliteit te behouden).

- Indesign rescaled veel slechter dan Photoshop wanneer de ratio < 1,5 (grofweg) is, is die > 2 (grofweg) dan zie ik geen verschil.

- Bij importeren van pdf's in Photoshop is er een hardnekkig vinkje "antialias" dat standaard aan staat. Vink je het uit, zijn je foto's ineens veel scherper (ik zat mij eerst gedurende enkele bladzijden af te vragen waar toch die omfloersdheid vandaan kwam)**.

- Van Adobe RGB naar sRGB in 16 bit converteren levert, voor zover ik het zag, betere resultaten op dan in 8 bit. Een bevestiging van mijn werkwijze waarbij ik zoveel mogelijk in 16 bit werk en pas op het laatste moment (zelfs na het eventuele verscherpen, wat ik bij dit boek overigens nergens heb gedaan) naar 8 bit converteer om het als jpg-eindproduct op te kunnen slaan.

- Aan een Adobe RGB bestand het profiel sRGB toewijzen doet de kleuren verschuiven (ja duh!) maar het kan een uitkomst zijn wanneer er lastige toonaarden in de foto zitten, vooral in donkere delen (bij mijn foto althans) was de toonschaal veel vloeiender wanneer ik het niet liet omrekenen maar domweg toewees en er daarna een curve overheen gooide. Hoewel de foto op zich zeer goed bruikbaar was heb ik uiteindelijk toch gekozen voor de omrekening (om dat hij dan fellere kleuren kreeg zonder veel extra te moeten bewerken) met dithering (zonder is strakker, maar je krijg ook "lijnovergangen", ik ben even de officiële term kwijt). Bij dit zeer lastige bestand (dat ik helaas alleen in 8 bit had vanwege een stockfoto) bleek overigens "saturation" het mooiste resultaat op te leveren bij het omrekenen van Adobe RGB naar sRGB, terwijl ik dat dingetje eigenlijk altijd standaard op "perceptual" heb staan, geen idee waarom overigens.

Genoeg geleuterd, maar vandaag helaas ook geen foto.

Vrijdag een lang weekend naar Vlieland en het belooft regenachtig en winderig te worden, dus wel kans op echte Joeri-foto's, als hij zijn bed nog uit komt die dagen.

*bij 10 x 20 inch, dus gewoonweg "3000 bij 6000 pixels". Inmiddels begin ik allergisch te worden voor de term "300 dpi" vanwege de dwaze discussies en zinloze opmerkingen die er zo vaak mee gepaard gaan, terwijl het toch zo ongelooflijk simpel is.
**kan je nagaan wat er gebeurt met je foto's als je je hand weet te leggen op een camera zonder AA filter zoals een middenformaat camera, een oudere Kodak SLR (in Nikon en Canon mount gemaakt) of natuurlijk zo'n mooie Leica M9 :-)

Naarder Joeri van Veen

tweede in internationale fotowedstrijd - Altijd bereikbaar, luidde een deel van de voorpagina van regionale publicatie Het Gooise Leven.



Een erg leuk artikel was erbij gemaakt door de redactie waar ik zeer verguld mee ben, natuurlijk al helemaal met de plaats op de voorpagina en ook met het afdrukken van mijn winnende foto.

Alleen werd aan het eind van het artikel in plaats van mijn website (www.joerivanveenfotografie.nl) die van mijn naamgenoot genoemd, dat was jammer. Nu ik van de schrik bekomen ben kan ik er wel om lachen (weer, dit soort dingen gebeurt mij namelijk vaker) en zoals op de foto te zien is, de krant is ook nog heel. Nou ja, mocht iemand alsnog interesse hebben in de "echte" Joeri van Veen, dan hoop ik dat ze me kunnen vinden en zich niet dermate een hoedje schrikken van de website van mijn naamgenoot dat ze voor eeuwig van mij genezen zijn.

Dat laat onverlet dat de fototijdschriften waar ik een berichtje naartoe had gestuurd (nog) niets van zich hebben laten horen...

Gelezen op

het blog van Kirk Tuck (The visual science lab / Kirk Tuck), een fotograaf uit Texas:

- citaat -
I had an interesting conversation with a photographer I really respect this past friday. He'd temporarily bought into the whole mass hysteria that would have you believe that we should be shooting every image with the minimum depth of field. In a sense he was looking for every image to be a clear example of exemplary "bokeh" (the smooth or unsmooth look of out of focus areas in a photo) but he finally conceded that many times the narrow depth of field really marred the overall integrity of an image. Many times, in retrospect, he wished that he has stopped down one or two more stops so that the fall off of focus would be gentler and more convincing.
- einde citaat -

Kirk Tuck breekt een lans voor de kleine sensor (micro 4/3) die Olympus gebruikt.
Hoewel ik het niet helemaal eens ben met zijn analyse (scherpere objectieven zijn ook gewoon nodig om met een kleiner sensoroppervlak evenveel pixels in je foto te krijgen als met een groter vlak, dat maakt het uiteindelijke bestand mijns inziens niet "scherper"), zijn punt over de minimale scherptediepte heeft wel een snaar bij mij geraakt. Zelf merk ik ook dat ik, vooral voor mijn project in het bos (Daniel DeForest), bewust met diafragma's tussen f/4 en f/8 fotografeer, in plaats van de volle opening van mijn 50 mm te gebruiken. De manier waarop de scherpte geleidelijk naar achteren (en naar voren!) wegvalt, natuurlijk mede een functie van de afstand waarop is scherpgesteld, vind ik dan ook veel prettiger bij een kleiner diafragma. Daarbij valt het me wel op dat het weergave formaat van de foto een zeer belangrijke rol speelt. Op flickr niveau werkt een opening van f/2 vaak goed, maar bij een (forse) afdruk vind ik de scherpte dan vaak veel te snel wegvallen in een bos, mede omdat het wegvallen ervan daar zo goed te volgen is door de foto.

Bij portretten, die ik vaak met mijn Contax (Carl Zeiss T*) 100 mm f/2 schiet, die loeischerp is op volle opening op de sensor van de 1Ds II, vind ik het echter wel belangrijk om minimale scherptediepte te krijgen, ik wil dat de oren en het puntje van de neus al onscherp worden. Waarom? Is het massa hysterie? Hmmm... zie ook de portretten in mijn vorige post (allebei op f/2 met dit objectief geschoten). Bemerk dat de achtergrond bij portretten vaak (omgevingsportretten uitgezonderd uiteraard, waarbij een volle opening minder aan te bevelen is) een veel minder belangrijke rol speelt en, vind ik, gebaat is bij een volledig verdwijnen in onscherpte dat ook sneller gebeurt (en daardoor minder gelijdelijk hoeft) door de relatief korte afstand waarop wordt scherpgesteld en de, vaak, relatief grote afstand tussen onderwerp en achtergrond.

Behalve met scherptediepte mag ik zelf ook graag resultaat bereiken met bewegingsonscherpte en / of met geheel "verkeerd" scherpstellen. Maar nu twijfel ik of dat misschien ook een soort trucje is (een trucje dat mij overigens weinig oplevert in termen van erkenning en dat ook geen volgelingen heeft) (dat maakt het in ieder geval in mijn ogen een wat integerder trucje).

In het kader van sensormaat ben ik al twee jaar bezig een middenformaat camera aan te schaffen (om meerdere redenen). Nu is het model van mijn keuze dat ik al twee jaar volg (een verouderd model, omdat ik geen geld heb voor de nieuwste modellen) tijdelijk nieuw verkrijgbaar voor een absolute bodemprijs. Na verkoop van mijn Canon spullen zou deze aanschaf vrijwel geheel gedekt zijn. Aan uitstaande rekeningen heb ik nog ruim voldoende om de camera 2 keer aan te schaffen. Maar NU... Nú heb ik niet genoeg liquide middelen. Dat verdriet mij. Wat mij bijkans nog meer verdriet is dat ik het hier kennelijk moeilijk mee heb, terwijl ik toch echt van mening wil zijn dat het de fotograaf is die de foto maakt en niet het toestel.

Ondertussen schoot ik gisteren een foto voor de Fotonica wedstrijd, die ik "Wit licht" heb genoemd:



Het onderwerp van de wedstrijd is "Licht aan het werk". Andere ideeën die ik had waren een foto van werk in uitvoering aan de snelweg met strepen van langsrazende automobielen (wel erg letterlijk en misschien wat kazig) en een luchtfoto van het Westland met de geel verlichte kassen uitgespreid over de grond. Die ideeën waren echter op korte termijn wat minder makkelijk uitvoerbaar (en ik blijf natuurlijk een beetje lui). Die luchtfoto, die wil ik trouwens toch nog wel graag eens maken, evenals een goede luchtfoto van een windmolenpark op zee.

--

Wat denk ik vooral nu belangrijk is, om de opkomende lethargie te bestrijden, is om door te fotograferen, niet opgeven, niet teveel twijfelen. En op relatief korte termijn mijn twee fotoboeken "Unsub" en "Kinds of blue" te maken, waarvoor nog heel veel materiaal geschoten moet worden. Mijn taak is helder.

De uitslag van de internationale Carl Zeiss

wedstrijd staat online. Al eerder kwetterde ik enthousiast dat ik de tweede prijs had gewonnen maar nu kan het ook online geverifieerd worden:
Joeri van Veen wins second prize Carl Zeiss 2009.

Het niet helemaal soepele Engelse tekstje is een door de PR afdeling van Carl Zeiss geredigeerd verhaaltje van mij (dat ook niet bijster soepel liep maar in ieder geval wel minder fouten bevatte).

Het daagt mij dat ik moet onderzoeken aan welke wedstrijden ik nog wil meedoen in 2010, om niet in elkaar te zakken als een soufflé in een prematuur geopende oven zoals ik 9 jaar lang heb gedaan nadat ik in 2000 de derde prijs in de Kodak Portra wedstrijd ontving... In ieder geval is mijn interesse in de Oskar Barnack award (Leica) gewekt.

Mijn nieuwe website

is afgelopen nacht oplijn gezet. Ik heb wat kritieken gevraagd her en der en de paar die ik krijg zijn niet mals.
- Engelse versie op joerivanveen.com
- Nederlandse versie op joerivanveenfotografie.nl

Tot nog toe nopen de kritieken mij echter niet veel te wijzigen want ik vermoed hier een aantal andere mechaniekjes aan het werk:
1) de foto op de homepage spreekt niet aan (en de andere foto's misschien ook niet), dat vind ik niet erg want mijn doelgroep is, uiteraard, hen die deze wel aanspreekt*
2) mijn vraagstelling voor kritiek is wellicht wat negatief gesteld (dat is een soort aangeboren eigenschap van mij geloof ik)
3) de kritiekgevers zijn meer traditionele sites gewend en geven dan ook tips richting meer traditionele vormgeving (waar ik niet in eerste instantie op uit ben)

Dat neemt niet weg dat ik misschien op den duur wel wat moet veranderen wanneer mijn site voornamelijk als afstotelijk wordt gezien door zijn, weldoordachte, excentriciteit.

Voor een goede indruk heb ik echter nog lang niet genoeg meningen verzameld, dus heb je er eentje laat het me alsjeblieft weten.

- zijstapje -
Door mijn eigen site los te trekken krijgt het nonstockphoto domein meer een linkfunctie naar de individuele fotografen en is het een plek waar nieuws geplaatst kan worden dat op (één van) ons van toepassing is: www.nonstockphoto.com.
- einde zijstapje -

Ondertussen ging het leven gewoon door en kwamen Anton en Laura heel gezellig langs voor het eten (dat ze zelf meebrachten...).





*het ligt niet in mijn bedoeling (meer) foto's te maken al kijkend door andermans ogen om vooral maar in de smaak te vallen. Daarom ben ik bewust een weg ingeslagen die zich al langzaam aftekende maar die in beelden resulteert die niet bij de goegemeente in de smaak vallen en (helaas) ook helemaal niet opvallen omdat ze op het eerste gezicht heel normaal lijken en zelfs een beetje saai. Het kan ook zijn dat ik wat doordraaf en dat mijn beelden in werkelijkheid gewoon normaal en saai zíjn. In dat geval verontschuldig ik mij uiteraard voor de ruimte die ik inneem.