maandag 8 november 2010

Graag help ik mensen op weg

en praat ik over fotografie. Gisteren kwam een vriendin van mijn zus en haar man langs die een webwinkel opstart voor oude (glas)serviezen. Zij was zo slim om vantevoren navraag te doen over hoe je het beste foto's hiervoor kunt maken om niet, zoals de meesten, nat te gaan op belabberde kwaliteit en het pas later goed aan te pakken, als men dan nog bestaat, zakelijk gezien. Omdat budget natuurlijk altijd een belangrijke factor is probeerde ik het simpel en effectief aan te pakken.
De dame in kwestie beschikt momenteel alleen over een compactcamera welke toch vrij resoluut aan de kant geschoven moet worden, dat wel. Simpel en effectief is leuk, maar het moet wel goed zijn en je moet controle hebben over je resultaat, alleen zo kun je de consistentie in je fotoverzameling krijgen die belangrijk is voor de algehele indruk van je website (en voor de klanten om verschillen tussen je aangeboden producten te zien, bijvoorbeeld tussen een rode en een oranje vaas). Vind ik. Achteraf gezien ging ik wellicht iets te ver of diep erop in, terwijl ik voor mijn gevoel nog wel aan de eenvoudige kant bleef, ik had zelfs een "simpel" stappenplan gemaakt vantevoren, dat echter tot mijn schrik wel anderhalf aviertje bleek te beslaan toen ik uitgeschreven was.
Misschien kan je tussen alle Henken en Ingrids die een webwinkeltje beginnen omdat het geen investeringen vergt (?) nog een aardig figuur slaan met compactcamera foto's maar vertrouwen wekt het mijns inziens niet.

De basis voor productfotografie (en ik ga daarbij uit van mijn ervaring daarmee, waarbij ik alle producten uitknip met het pen gereedschap om diverse redenen) is fel, diffuus, wit licht. Dat is makkelijk (en goedkoop) te realiseren in een witte ruimte met een grote flitslamp met kap die schuin naar het plafond wijst in de buurt van de tafel waarop je je producten wilt fotograferen. Op de (witte) tafel bij voorkeur wit papier van zo'n rol die naar achteren in een soepele bocht omhoog loopt als achtergrond (die had ik echter niet thuis dus stelde ik het zonder). (Voordeel hiervan ten opzichte van een lichttent is dat je veel meer vrije werkruimte hebt en ook makkelijk grotere opstellingen of objecten kunt fotograferen, bij problemen met reflecties kun je altijd een (mobiele) klamboe maken die als super-lichttent fungeert.) (Oja, en het kost niets als je muren toch al wit zijn.) Het papier is ook belangrijk omdat het niet kreukt (zoals stof) en niet weerspiegelt (zoals een gelamineerde plank).

Als tweede zou ik zorgen voor een goede werkplek met een acceptabele monitor, fotowinkel en een pen als muis. Maar dat is vooral van belang als je veel foto's moet verwerken, als het incidenteel blijft is de werkplek misschien minder belangrijk, hoewel ik zelf niet graag zonder goede monitor zou zijn, zelfs bij één fotootje in de week, dat is als een geluidstechnicus met Appel oordopjes: je hebt geen idee wat je eigenlijk aan het doen bent.

Daarna komt het objectief: een macro objectief dat redelijk lang is beveel ik aan, 60 tot 75 mm voor crop, 90 à 110 mm voor volbeeld 35 mm camera's denk ik. Fotografeer bij voorkeur met het kleinste diafragma waarop diffractie geen ernstige problemen veroorzaakt voor zoveel mogelijk scherptediepte. Het macro objectief is belangrijk naar mijn mening omdat deze bij dichtbij scherpstellen de mooiste kwaliteit biedt: relatief scherp en weinig last van kleurafwijkingen, nogal belangrijk bij het tonen van producten.

Als laatste de camera. Het maakt mijns inziens geen bal uit wat voor (digitale) reflexcamera je gebruikt, als er maar een handmatige stand op zit en als je maar je flits ermee kunt laten afgaan (dat kan natuurlijk ook met zo'n blokje op de flitsschoen waarin een flitskabeltje kan, of met een draadloze oplossing). (De compactcamera in kwestie had deze optie niet, in principe kan een flitser ook reageren op een andere flits maar dan moet je weer zorgen dat de flits van je camera het licht niet verpest, in sommige gevallen, vooral bij dichtbij fotograferen, een nogal lastige taak.)

Als het goed is schiet je dan op de kortste sluitertijd met flitssynchronisatie, een klein diafragma (f/10 tot f/20), 100 ISO en een oogverblindende flits. Als je flits niet afgaat zou je foto (nagenoeg) zwart moeten zijn, zo sluit je kleurzwemen door de gewone verlichting van de ruimte uit.

Door de opstelling en instellingen mooi constant te maken leg je de basis waardoor nuances in kleuren en helderheid door de collectie producten heen ook op je verschillende foto's tot uiting komen. Gelukkig had ik weer een leermomentje omdat het hier specifiek voornamelijk glas betrof. Dat geeft altijd een extra uitdaging, vooral ongekleurd glas, omdat het nauwelijks licht reflecteert natuurlijk. Meestal zet ik glaswerk op een strook zwart karton die ik laat oplopen aan de zijkanten zodat deze reflecteert in het hele object en dan maak ik de foto recht van voren (zodat het karton zelf niet als zodanig zichtbaar is). Je krijgt dan zwarte randen die de vorm van het glaswerk accentueren. Als je het daarna uitknipt heb je een grijzig glas met zwarte accenten (een beetje zoals deze champagneglazen van Schott Zwiesel). Dat was in dit geval niet praktisch omdat de glazen objecten vanwege de bijzondere vorm en versieringen ook vanuit andere hoeken gefotografeerd moesten kunnen worden.

De oplossing was het weghalen van de kap van de flitslamp zodat er ook direct licht op de objecten valt, hierdoor ontstaat een schaduwwerking die de vorm accentueert. Dit is ook mogelijk omdat het idee van uitknippen van het object aan het begin al was losgelaten (omdat het tijdrovend zou zijn, zeker voor een beginner, en als er rekening mee gehouden wordt tijdens het ontwerpen van de website is het minder noodzakelijk).

Met losse zwarte panelen (karton of schuim) kunnen nog reflecties of schaduwen aangepast worden om een product beter uit te laten komen.

Hieronder een voorbeeld waarop je nog een hoekje van een zwart paneel ziet (in deze foto trouwens overbodig), dit schaaltje was erg lastig en ik denk dat het met meer aandacht nog wel iets beter had kunnen worden, maar tijdens de uitleg werkte het goed omdat dit met de snel ingestelde (en niet met een kleurenkaart gecorrigeerde) vaste opstelling een duidelijk verschil opleverde met bijvoorbeeld rookglas en dienst deed als illustratie dat je vanuit verschillende hoeken kunt fotograferen.

Glazen schaaltje

Vinklijst:
1) grote flitslamp + statief - 500 à 1.000 euro
2) wit achtergrond papier, zwarte panelen, (witte) tafel - 150 euro
3) macro objectief - 400 euro
4) camera body - 400 euro
5) computer met fotowinkel - 1.500 euro
6) goede monitor - 600 euro
7) witte werkruimte - onbetaalbaar

Hm. Toch wel veel geld ineens. Al is het een kleine investering voor een bedrijf, men is het niet meer zo gewend denk ik. Een website is tegenwoordig tenslotte ook (bijna) gratis, dus hoezo zou fotografie geld kosten?
Er is uiteraard nog wel wat te beknibbelen her en der, onder andere door zaken tweedehands aan te schaffen.

3 reacties:

  1. Een interessant stuk!

    Afgezien van de technieken zijn daar inderdaad de kosten die een grote rol gaan spelen bij het beantwoorden van de vraag: "Doe ik het als ondernemer zelf of besteed ik het uit?" Er komt dan nog één kostenpost bij voor de ondernemer, namelijk de loonkosten (bij het inzetten van een medewerker) of tijd die aan het maken van de foto's gekoppeld is.

    Ikzelf vraag me dan af waar het breek gelijk punt (in correct Nederlands beter bekend als de rentabiliteitsdrempel maar ik kon de drang om de Engelse term break-even point letterlijk te verlaten niet bedwingen) is voor deze ondernemer, vanaf welk punt ben je goedkoper uit om het zelf te doen?

    De kosten zoals hierboven beschreven vind ik al vrij scherp, hier zal door tweedehands te gaan zoeken naar spullen niet zo heel erg veel meer af kunnnen zonder ook echt kwaliteit of betrouwbaarheid in te leveren.

    Ik ben heel benieuwd of de hierboven genoemde ondernemer deze vraag kan beantwoorden en het zou mij niets verbazen als het in eerste instantie goedkoper is om e.e.a. uit te besteden...

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Interessante opmerkingen betreffende het breek gelijk punt dat ik inderdaad een beetje genegeerd had.
    In dit kader (en ik denk bij de meeste starters die een webwinkel voor zich zien) is de extra kostenpost van tijd en / of personeel die u noemt echter misschien niet zo relevant, vandaar dat ik die had weggelaten, maar voor iets grotere bedrijven geldt deze inderdaad zeker ook nog waardoor die denk ik ook eerder geneigd zijn het uit te besteden (hun breek gelijk punt ligt denk ik heel ver weg, zeker als je ook gaat kijken naar haalbare kwaliteit en aanspreekpunt betreffende je fotografie, investeren in kennis en nieuwe apparatuur na een paar jaar enzovoort).
    Bij enthousiastelingen die in hun eentje een webwinkel gaan opstarten voor oude kasten, kinderkleding, driewielers, koperen deurbellen of iets anders dat hun interesse heeft heerst geloof ik een grote zelf-doen mentaliteit (waardoor je vaak van die afzichtelijke foto's aantreft) gepaard aan een lage bereidheid tot investeren in iets anders dan de goederen die verhandeld worden waardoor ik eigenlijk ook niet aangeboden heb om het voor haar te doen hoewel dat wel door mijn hoofd schoot. Misschien dat ik het alsnog aanbied, op lokatie een paar honderd glazen objecten schieten en daarna door photoshop halen zal inderdaad nog goedkoper zijn dan deze opstelling zelf aanschaffen, alleen mist de ondernemer natuurlijk flexibiliteit: mijn (geringe) ervaring is dat ze vaak zo opgewonden zijn van iets nieuws dat het onmiddelijk op de website moet en dan liever nog met hun eigen telefoon een fotootje schieten als dat de zaken bespoedigt. In zo'n geval is de opstelling zelf hebben en kunnen bedienen interessanter en komt het breek gelijk punt weer dichterbij (een gelige rotfoto kost ook klanten, dus geld).
    Bovendien, u kent mij, denk ik altijd in langere termijn, hetgeen niet altijd verstandig is, dat geef ik toe. Voor lange termijn is het zelf bezitten van de foto opstelling (voor kleine ondernemers!) denk ik altijd gunstig, vooropgesteld dat ze ermee om kunnen gaan. En vooral in hun eigen perceptie: het plaatsen van twee of drie nieuwe artikelen kost hun een uur misschien, of iets langer, maar is verder "gratis" (de apparatuur is reeds aangeschaft en hoort gevoelsmatig bij de opstartkosten van de onderneming en wordt toch automatisch afgeschreven verder, of ze er nu wat mee doen of niet). Als ze het uitbesteden kost het ze misschien 200 euro (geen fotograaf die voor minder uit zijn bed komt hoop ik) voor drie fotootjes en dan zullen ze geneigd zijn het niet online te zetten, vooral als het artikelen betreft die bij elkaar die waarde niet eens hebben (wat bij de glasserviezen veelvuldig zal voorkomen), dan moet je dus wachten tot je weer 300 producten hebt en die weer in één keer laten doen om de kosten per product lager te houden, waarbij het alsnog niet ondenkbaar is dat de aanschaf + fotografiekosten van je producten de redelijke verkoopprijs exclusief belasting toegevoegde waarde aardig begint te naderen. Zo krijgt het uitbesteden ineens een sterk remmende invloed op je onderneming.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Erg interessant! Ik denk toch dat uitbesteden van fotografie t.o.v. een mobiele telefoon op de lange termijn veel rendabeler is omdat je meer klanten trekt.
    De kwaliteit van een foto zoals hierbij is voor leken bijna niet te evenaren, zeker niet als ze het nut van de benodigde investeringen niet zien.

    Zoals je zegt: het wemelt van de webshops, waarbij de Henk & Ingrid-kwaliteit boven (of beter: onder) alles uitklinkt. Dat komt niet betrouwbaar over en wordt daardoor door de potentiële klant ook niet als betrouwbaar ervaren.

    Mijn excuses voor mijn bemoeizucht; ik struikelde over deze zeer interessante blog en moest toch ook even mijn zegje doen over de kwaliteit van de foto, die voor mij gelijkstaat aan de kwaliteit van het product.
    Vooral bij glas is het belangrijk om het fragiele element duidelijk te laten zien en er mooie foto's van te maken. Dat is jou met dit schaaltje zeker goed gelukt!
    Ik hoop dan ook dat de dame in kwestie de Ingrid-mentaliteit ontgroeid is en ziet dat uitbesteden een hoger rendement oplevert ...

    Met zeer hartelijke groeten,
    Marjolein :-)

    BeantwoordenVerwijderen