Het is mij wel opgevallen dat het hebben (of veinzen) van een emotie, als een acteur eigenlijk, op een foto over lijkt te komen. Dus niet de zigeunerpeuter met het traantje maar daadwerkelijk jezelf zo diep mogelijk ingraven in een emotie zodat die zichtbaar wordt op de foto. Dat het zichtbaar is op bewegend beeld is natuurlijk evident maar bij een foto lijkt mij dat op zich minder, of geven mensen signalen af die ook in een enkel plakje tijd hun betekenis niet verliezen? Later vind ik, objectief bekeken voor zover mogelijk, altijd dat de emotie eigenlijk helemaal niet op de foto te zien is en het zou me niet verbazen als dat dichter bij de waarheid ligt. Het is dat ik mij de emotie herinner en zich deze daarom snel aandient bij het zien van het resulterende beeld, net als een vakantiefoto je blij kan maken wanneer je toen een leuke tijd beleefde maar iemand anders volstrekt onverschillig laat. Idee zo goed als afgedaan dus.
Het mag genoegzaam bekend verondersteld worden dat foto's echter weldegelijk emoties kunnen oproepen (zo dan niet opslaan). Het zal welhaast altijd gaan om iets aan de foto dat de geëmotioneerde toeschouwer heeft geraakt in zijn of haar belevingswereld of referentiekader waardoor deze (toeschouwer) zelf ermee aan de wandel gaat hetgeen de emotionele reactie veroorzaakt. Een afgeschoten hert zal bij jagers anders overkomen dan bij stemmers op de partij van de dieren vermoed ik, ongeacht hoe je dat hert in beeld hebt gebracht. De rol van de artiest (ahum, fotograaf) is tot nul gereduceerd in dit scenario, de kijker is koning.
Een foto kan een deur openen in je hoofd, ook door simpelweg kleurgebruik of lijnvoering, of lichtval of iets anders, dat door het onderbewuste herkend wordt, waarna je (volgens mij) los van het onderwerp van de foto al associërend (alweer) aan de wandel gaat en zo een reactie zich doet voelen. Allemaal gebazel natuurlijk dat ik ter plekke uit mijn duim zuig. Voor een emotionele reactie anders dan "oh, dat is best mooi" komen we vrees ik altijd terecht bij het "verhaal" achter de foto (arm hert zonder omkijken neergeknald, enzovoort).
Om te oefenen heb ik een korte serie (14 foto's) gemaakt in mijn huis toen de juiste ochtend (bedekt, regenachtig) mij daar vond. Geïnspireerd door het lied "A house is not a home" van Burt Bacharach (ik ken het prachtig gezongen door Trijntje Oosterhuis) heb ik geprobeerd in de stemming te komen om sfeervolle foto's te maken waarbij ik niet heb gelet op of ze mooi zijn. Dat zijn ze (dus) ook niet. Het verhaal (duh): achterblijven in een huis nadat de geliefde is vertrokken. Ik reken dus op emotionele reacties van eenieder die dit nu ook aan het beleven is en de rest kan er waarschijnlijk niets mee.
A house is not a home (op flickr).
De eerste foto:
0 reacties:
Een reactie plaatsen